Ермекова Оразгүл, ммок-212 баяндама



бет2/3
Дата22.11.2022
өлшемі472.94 Kb.
#361067
түріБағдарламасы
1   2   3
Байланысты:
Ермекова оразгул,ммок212,мож5

М3. Оқиғаларға жасалатын амалдар. Шартты ықтималдық. Ықтималдықтарды қосу және көбейту.
М4. Толық ықтималдық формуласы. Бейес формуласы.
М5. Тәуелсіз оқиғалар тізбегі. Бернулли формуласы. Муавр-Лапластың локалді және интегралды теоремалары.
М6. Кездейсоқ шама туралы түсінік. Дискретті кездейсоқ шаманың үлестірім заңы. Кездейсоқ шамалардың қосындысының, көбейтіндісінің, шаманың үлестірім заңы.
М7. Дискретті кездейсоқ шаманың сандық сипаттамалары: математикалық күтім, дисперсия, орта квадраттық ауытқу.
М8. Үзіліссіз кездейсоқ шама. Үлестірім функциясы. Сандық сипаттамалары (математикалық күтімі, дисперсиясы, орта квадраттық ауытқуы, бастапқы және орталық моменттер, мода, медиана, асимметрия, эксцесс).
М9. Негізгі үлестірім заңдары (Биномдық, Пуассон, бірқалыпты, көрсеткіштік, қалыпты үлестірім).
М10. Кездейсоқ шамалар жүйесі. Үлестірім функциясы және үлестірім тығыздығы. Регрессия. Ковариация. Екі өлшемді қалыпты үлестірім заңы.
М11. Үлкен сандар заңы. Марков теңсіздігі. Чебышев теңсіздігі. Чебышев теоремасы. Бернулли теоремасы. Орталық шектік теоремалар.
М12. Статистикадағы таңдама ұғымы. Таңдама үлестірімі. Полигон, гистограмма. Таңдаманың кейбір сандық сипаттамалары.
М13. Эмпирикалық үлестірім функциясы. Нүктелік бағалаулар: моменттер әдісі, шындыққа неғұрлым жақын әдіс. Белгісіз параметрді интервалдық бағалау.
М14. Статистикалық болжамдарды тексеру. Нөлдік және альтернативтік болжам, қарапайым және күрделі болжам. Статистикалық критерий. Қалыпты үлестірілген бас жинақтың бас дисперсияларын салыстыру. Таңдама орташаны бас орташаның гипотетикалық мәнімен салыстыру. Пирсонның Хи-квадрат келісімділік критерийі.
М15. Дисперсиялық талдау. Бір факторлы дисперсиялық талдау. Көп факторлы дисперсиялық талдау түсінігі.
М16. Корреляциалық және регрессиялық талдау. Корреляциялық тәуелділік. Регрессия түсінігі. Сызықтық регрессия теңдеулері. Корреляциялық талдаудың негізгі қағидалары. Байланыс параметрлерінің маңыздылығын тексеру, интервалдық бағалаулар. Корреляция коэффициентінің маңыздылығын тексеру. Сызықты регрессиялық талдау. Регрессия теңдеуінің маңыздылығын тексеру.
Осы мазмұн мектептің соңғы буыны болып табылатын 11-12 сыныптарында немесе экономикалық колледжде, одан кейін жоғары оқу орындарының 1 курсында, үш жыл бойы сабақтаса меңгеріледі. Меңгеретін жеткіншектің жас мөлшері 17-19 аралығында болып, олардың ақыл тоқтатқан, өз алдына мақсат қойып сол мақсатқа жетуіне сәйкес әрекет етуге қабілетті шақтарымен сәйкес келеді. Бұл уақытта олар ұсақ ұғымдардан гөрі белгілі бір көлемдегі мазмұнды меңгеруге, бар білімін жалпылауға, алған ақпараттарынан ой қорытуға, өз бетімен білімді іздеуге барынша бейім жеке тұлға
Модульдік оқыту жүйесіндегі келесі кезең осы мақсаттарды іске асыру процесін модульдер түрінде жобалау. Осы мақсаттар «Ықтималдықтар теориясының негізі», «Ықтималдықтар теориясы мен математикалық статистика элементтері», «Ықтималдықтар теориясы», «Математикалық статистика» атты төрт модульге бөлініп технологиялық карта түрінде құрылды. Әр карта бес бөлімнен – мақсат қою, болжау, үй тапсырмасын мөлшерлеу, логикалық құрылым, түзету – тұрады.
Әр бөлімнің атқаратын функцияларын түсіну үшін бірінші модульді қарастырайық (1-кесте). «Ықтималдықтар теориясының негізі» деген бірінші модульден 11-сыныпта өтілуге тиіс деп жоспарланған үш мақсатқа (М1, М2, М3) жету жолын көруге болады. Қойылған мақсаттар тақырыптық түрде берілген. Мысалы, бірінші мақсат (М1) - Кездейсоқ оқиға. Үйлесімсіз, теңмүмкіндікті, мүмкін болатын оқиғалар. Оқиға ықтималдығының классикалық анықтамасы.
Жаңа білімді меңгеру ондағы бастапқы ұғымдарды айқын түсініп, сол ұғымдарға қатысты жасалатын барлық амалдар мен іс-әрекеттерді жеткілікті түрде түсінуден басталады. Осы мақсаттағы әрбір ұғымның дұрыс түсіндірілуі ықтималдықтар теориясының математикадағы, қолданбалы білімдер саласындағы нақтылы ғылым екендігін мойындатумен қатар, осыдан кейін берілетін ұғымдардың меңгерілуіне үлкен әсер етеді. Кездейсоқ оқиға ықтималдықтар теориясындағы бастапқы ұғым. Тәжірибе нәтижесінде пайда болған оқиғалардың толық топ құруын түсіну үшін олардың үйлесімсіз, теңмүмкіндікті, мүмкін болатын оқиғалар болуы керектігін оқушы жақсы түсінуі шарт. Кейбір зерттеулерде ықтималдық ұғымымен таныстыруды осындай анықталуы қиын болатын ұғымдарға негіздемей ықтималдықтың статистикалық анықтамасынан бастау керек деп тұжырымдайды. Бұл жағдайда «ықтималдық кездейсоқтықты есептейтін болса, оны және жуықтап есептейтін болса, бұл нақты ғылым емес қой» деген қате ой туындауына әкеліп, онымен жеңіл-желпі айналысуға жетелеуі мүмкін. Біздің ойымызша ықтималдықпен алғашқы танысуында «ықтималдық - есептеу нәтижесінде нақты бір мәнге тең болатын оқиға көрсеткіші» деген ой қалыптастырып, тәжірибе нәтижесінде пайда болған оқиғаларды саралай білу интуициясын дамыту керек деп санаймыз.
Сонымен қатар, ықтималдықтар теориясының аксиоматикалық түрде беруілуі экономикалық бағытқа қарағанда физика-матемтикалық бағытқа тән деп санаймыз. Бұл тұрғыда осы саладағы іргелі ғылыми-зерттеулері айқындалған отандық ғалым-әдіскерлердің ойына, жазған еңбектеріне жүгінеміз. Мысалы, физика-матемтикалық бағыт таңдаған мектептер үшін қазақстандық оқу-әдістемелік бағыт Н.Темірғалиевтің ой-еңбектеріне жүгінсе, ЖОО-да Н.Ақанбайдың оқулықтарын қолданады [5, 6].
Ал экономикалық бағыт таңдаған студенттер А.Казешевтің оқулықтарын қолдану керек деп санаймыз [7]. Ықтималдықтар теориясының аксиоматикалық түрде беруілуімен экономикалық бағыт таңдаған студенттер жоғары оқу орнында алгебра, математикалық талдау курстарынан жиын, кеңістік, ондағы қатынастар жөніндегі біліктері қалыптасқаннан кейін танысқаны жөн.
Модульдік оқыту технологиясы қойылған мақсатқа оқушының жетуіне барлық қажетті материалдармен қамтамасыз етуді міндеттейді. Сондықтан, технология тілімен айтқанда ақпараттар банкі, яғни теориялық материал, сәйкес шығарылатын есептер, үй тапсырмалары, бақылау, тест тапсырмалары, Ықтималдықтар теориясы, мектептегі соңғы буынның көпсалалығына байланысты, түрлі деңгейде оқытылады, ал бұдан жоғары оқу орнына келген студенттің математикалық білім сабақтастығының еріксіз бұзылатындығы шығады. Бір аудиторияда жалпы білім беретін және арнайы физика-математика мектептерінен келген оқушылар отырады. ЖОО оқытушысына меңгерілмеген мазмұнды фундаментальді түрде қайта оқытуға тура келеді, яғни уақыт кетеді. Өз кезегінде ЖОО-ғы мазмұнның қандай да бір бөлімдері оқылмай қалып, бұдан кейін оқытылатын пәндердің меңгерілуіне кері әсерін тигізеді. Бұл ығысудың кері әсері курс өскен сайын арта түседі. Жоғары курстарда студенттер оқылмай қалған бөлімдерге негізделетін таңдамалы пәндерден бас тартады. Студент таңдамаса, ол пән оқылмай қалады, яғни бұл саладағы ғылыми зерттеулер тоқтап қалады. Уақыт өте осындай курсты меңгерген маман да жоғалады. Математиканың ғылыми қолданысының бір тармағы жойылады. Оны қалпына келтіру кейін үлкен қиындыққа соғары сөзсіз.
Ықтималдықтар теориясы мен математикалық статистиканың экономикалық бағытта модульдік жобалануы:
Біріншіден, экономикалық бағыт таңдаған оқушыға (ата-анасына) немесе студентке айтылған бөлімнен білім көлемін беріп, даму траекториясын көрсетеді. Аяқталған модульдер түрінде берілген мазмұнның қандай деңгейде, қанша уақытта меңгерілуі өзіне байланысты.
Екіншіден, бейіндік мектептердегі пән мұғалімдері Ықтималдықтар теориясы мен математикалық статистиканы оқытудың әдістемелік материалымен қамтамасыз етіледі. Өз оқу орнындағы оқу формасына, материалды техникалық жағдайына байланысты ұсынылған материалды бейімдеуіне мүмкіндігі бар. Осы жерде модульдік оқытудың артықшылығы байқалады, себебі модульдік оқытуда мұғалімнің оқыту процесін ұйымдастыруға шектеу қойылмайды, өз идеясын шығармашылық жетіктігін көрсетуге мүмкіндік алады.
Үшіншіден, үй тапсырмасы топтастырылып берілуі оқытушыны бұл жұмыстардан құтқарады. Әрине, оқытушы бұл мөлшерлеумен келіспесе өзінің нақты қойған мақсатына, байланысты бұл картаға түзетулер жасап сабағының ақпараттық картасына түзетулер енізіп отыруға мүмкіндік алады.
Төртіншіден, білімнің сабақтастығы сақталады, бірнеше модуль 11-12 сыныптарда немесе колледжде меңгерілсе, жоғары оқу орнында келесі модульдар меңгерілінеді. Қажетті мазмұнның оқытылмай қалып қою мүмкіндігі жойылады, бірізділік сақталады, уақыт үнемделеді..
Бесіншіден, мазмұнның қаншалықты меңгергендігін тексеретін болжаудың ұсынылғандығына байланысты, ЖОО келген студенттің өз білім деңгейін тексеруге мүмкіндік алады.
Алтыншыдан, модульдің ішкі экономикалық мазмұндағы материалдармен толығып, оқытушы-әдіскерлердің тәжірибе алмасу мүмкіндігі қалыптасады.
Жетіншіден, бір мамандық бойынша жасалған осындай пәндік жобаланған модульдер жиынтығы оқу процесіндегі пәнаралық байланыс ретін қамтамасыз етеді.
Комбинаторика элементтері.

1. Алмастырулар.
Рm = m!
2. Орналастырулар.

3. Терулер.
2 слайд



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
Реферат тақырыбы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
мерзімді жоспар
Жалпы ережелер
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
рсетілетін қызмет
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
болып табылады
арналған жиынтық
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
қызмет стандарты
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
туралы жалпы
Қысқа мерзімді
атындағы жалпы
пайда болуы
Жұмыс бағдарламасы
әдістемелік ұсыныстар
республикасының білім
қарым қатынас
Әдістемелік кешені