Электротехниканың теориялық негіздері Глоссарий



Pdf көрінісі
бет45/49
Дата20.09.2021
өлшемі1.7 Mb.
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   49
Д

С

 аз болып 

келеді.  Тура  жиналуда 

Д

С

  де  аз  болады,  бірақ  диффузиялық  сыйымдылық  маңыздырақ  рөін 

атқаралы,  бұл  процесс  келесі  бойынша  орындалады,  диффузиялық  электрондардың  және 

ақаулардың  аудандарында  қарама  қарсы  типтердің  электр  сымдардың  болуына  байланысты. 

Бірақ сыйысдылықты қарастыру қиынға соғады, сондықтан біз оны қарастырмаймыз. 

 

Бір жартылай сымды диодтың щынайы түрін қарастырдық. Ал енді диодтың қолдануын 



қарастырайық. 

 

р-п  араласуының  ең  жеңіл  және  айқын  қолдануы  бұл  оның  түзету  құралы  ретінде 



пайдалануы.  Бірақ  осы  сұраққа  сәл  кідірсек,  неге  электрлік  токтың  түзетуі  орындалады.  Ең 

алдымен  бұл  түзету  айырмасының  тогы  түрлі  аппаратуралардың  әрдайым  токпен  қамтамасыз 

етуі  болып  табылады.  әдетте  50Гц  немес  60Гц  бұл  төмен  көрсеткіш  сондықтан  бұл  диодтар 

жылдам әрекеттерін қажет етпейді, бірақ үлкен тогының үзігі қажет етеді. Бірақ үлкен тогының 

бұл көрсеткіш араласу кезінде қол жіткізе аламыз. 

 

Токтың түзеуі келесі сұлба бойынша іске асырылады: 



        Электрқозғағыш күшінің қайнар көзінен ток диод арқылы өтіп содан кейін қысымның күш 

көрсетуіне  тең  ақырлы  күшінің  қысымымен  ерекшеленеді,  бұл  қысым  токтың  диаграммасына 

сәйкес  келеді,  яғни  қысымның  бір  белгісі  болады,  бұл  белгі  пульсирлі  келеді,  бұл  процесс 

ережеге сай емес. Әрине , бұл сұлбаны төрт диодтарда пайдаланып сұлбаны қиындатуға болады, 

сонда  ақаулар  болмайды,  бірақ  импульс  қплады.  Сондықтан  дыбыстық  фильтрация 

қолданылады, ыңғацлы сәтте қарапайым конденсаторды қолданады: 

 

 

Келесі  жағдай  диодтың  радиодыбысын  түзету  кезінде  пайда  болды.  Бұдан  басқа 



көрсеткіштер жүз КлГц тен бастап жүз МгГц ке дейін. Сондықтан ең басты диодқа деген талап 

бұл  оның  жоғары  көрсеткіші.  Сондықтан  диодтар  шағын  аудандарды  қамтып  алады,  себебі, 

сыйымдылық паразитін азайту үшін. Мұнда тағы нүкьелік диодтар қолданылады.  

Кейде  вертикалды  ауданның  теріс  сызық  диодының  стабилизация  қысымын  қолданады. 

Диодтар,  сол  үшін  арнайы  жасалған  және  де  стабилитрондар  деп  аталады.  Стабилитрондарды 

жасау  басты  орын  алады,  яғни  р-п  араласуын  керекті  мағыналы  қысыммен  жасау.  Бұған  қол 

жеткізу оңай, егер де кезең легированияны дұрыс таңдаса.  

S

l

dU

dq

С

n

Д



0




 

р-п араласудың паразиттік сыйымдылығы онша зиян емес. Кейде сыйымдылық маңызды 

болғанда  р-п  араласу  конденсатор  ретінде  пайдаланылады.  Келесі  маңызды,  сыйымдылықты 

қадағалауы  мүмкін  ,  егер  де  оған  түрлі  қысым  көрсетілетін  болса.  Осыған  арнайы  жасалған 

диодтар вертикалды деп аталады. 

          Бірнеше күшті диодтар р және п аудандарына  қатты легированы болса ғана жасалынады. 

Сондықтан да Фермидың көрсеткіштерін келесі бойынша көре аламыз: 

       Заряд  ауданының  көлемі  өте  кішкентай,  өйткені  концентрация  үлкен,  яғни  донорлардың 

және  акцепторлардың.  Сондықтан келесі  анық  ,  электрондар  валентті  бөлікке  тез  шыға  алады, 

және керісінше. Бұл құрылымдарды кішкене қысымдарда үлкен токтар пайда болады. Кішкентай 

араласуда кедергінің биіктігі кішірейеді және валентті бөліктердің жабқы кезінде ток кішірейіп 

соңында  кедергі  мүлдем  жоғалғанда,  ток  тағы  да  ұлғаяды.  Бұны  туннельді  диод  дейді.  Оның 

графигі төменде көрсетілген: 

 

Туннельді диодтың мңыздылығы бұнда ауданында теріс дифференциалды қысым болады, 



Бұл қарапайым генератор дыбысын жасауға мүмкіндік береді. 

           Ерекше  маңыздысы  бұл  р-п  араласуы  көптеген  ультракүлгін  сәулелерімен  әрекеттесе 

алады.  Егер  р-п  араласуы  жарықпен  әрекеттессе,  бұл  әрекет  фотодиод  деп  аталады.  Кванттық 

механикалық  көзқкрксы  бойынша,  жарықтың  екі  көзқарасы  болады:  бірінші  электромагниттік 

толқын  ,  екінші  фотондар.  Жартылай  сымды  және  жарықты  фотондар  арқылы  қарастыру 

жеңілірек.  Фотон  жартылай  сымға  тиген  кезле  ол  электролнның  валентті  бөлігімен  соғысуы 

мүмкін.  Сонымен  қатар  фотон  электронға  беріледі.  Егер  де  фотон көрінетін  спектордан болса, 

оның  энергиясы  электронның  және  ақаулардың  фотогенерациясының  болуына  жеткілікті. 

Фотондар  нейтральді  ауданға  тап  болғанда  туған  электрон  және  ақау  кездесіп  содан  кейін 

бірнеше түрлерге бөліне алады.    

 

Жартылай  өткізгіштікті  диодтар  жарық  шығарғыш  ретінде  де  қолданылады.  өкінішке 



орай германий де, кремний де фотондар шығармайды, себебі олар тік зоналы емес. Тік зоналы 

жартылай  өткізгіштіктер  сол  жақта  көрсетілген  (мысалы  AsGa),  ал  Ge  мен  Si  оң  жақта 

көрсетілген 

Германии мен кремниидің қыр минимумы негізгісінен төмен орналасқан және оны электрондар 

толтырады,  сондықтан  олар  энергия  мен  импульсті  шығарып,  рекомбинацияланады,  ал  AsGa 

зоналар тік болып келеді, сондықтан рекомбинация импульс шығармай өтеді. 

 

 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   49




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар