Электротехниканың теориялық негіздері Глоссарий



Pdf көрінісі
бет44/49
Дата20.09.2021
өлшемі1.7 Mb.
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   49
s

  –    бұл  тұрақты,  токтың  түрілігін  қабылдайтын,  п  және  р  типті  электр  сымының 

материалының  негіздерімен  анықталады.  Қисық,  осы  формулаға  сәйкес,  келесі  суретте 

көрсетілген: 

  

Р-п араласуда немесе жартылай сымды диотты вольтамперлік теориясы бар араласу түрін 



антенндерден  алынатын  электрлік  токты  түзету  үшін  қолданылады.  Сонымен  қатар,  бұл  ток 

басқада  жартылай  сымды  қолданылудан  басқа,  3,4  немесе  бұданда  көп  р-п  араласулар 

қолданылатын  жерлерде  пайдаланылады.  Қазір  ең  басты  мақсатымыз  бұл  р-п  араласулардың 

шыңайы теорияны құрастыруға болып табылады. 

 

Шынайы  теориялар  идеалды  теориядан  қатты  ерекшеленеді.  Негізінде,  шыңайыда 



бірнеше  айырмашылығы  бар,  бірақ  ең  бастысы,  бұл  экспонента  U

п   


қысымына  дейін  ғана 

созылады. U>U

п 

болса, потенциалды кедергі толықтай жойылады, және р-п  алмасуының қысым 



көрсетуі  кезінде  ғана  р-п    аралысуы  р  және  п  аудандарына  тең  болады,  нәтижесінде  қабат 

аралықтың қысым көрсетуі жойылады. Сондықтанда U>U

п

  ВАХ  сыйымдылық,  келесі  суреттен 



қараңыз

 

n



р

А

n

n

Д

м

l

qN

l

qN

Е



0



0



A

п

qN

U

U

l

)

(



2

)

(



0

0





]



1

)

[exp(





kT



qU

I

I

s


 

 

Сонымен,  түзу  сызу  U



0

  дейін  идеалды  қисық    (экспонента)  ,  одан  кейін  ол  түзуге 

ауысады.  

 

Кері  сызуда  экспоненттан  басқа  тағы  бір  ток  болады,  бұл  ток  генерацияның  заряд 



көлемінің  ауданында  пайда  болған  ток.  Мәселе  мынада:  үй  температураында  (немесе 

жоғарытылған  температурада)  жартылай  сымда  да  әрқашан  да  электрондар  және  ақаулар 

(термогенерация) пайда болады. Әдетте олар, жартыалй сымда да өмір сүріп кейіннен кездесіп 

жойылады  (рекомбинация).  Бірақта,  заряд  көмегінің  қабатында  пайда  болған  сол  электрондар 

және  ақаулар  жойылуға  үлгермейді,  өйткені  ондағы  электрлік  аудан  оларды  түрлі  жақтарға 

созады.  Бірақ  суретте  көрсетілгендей  р-п    араласуынан  кәдімгі  точек  өтеді.  Неғұрлым  заряд 

көлемінің жуандауының қабаты көп болса, соғұрлым суммалық ток көп болады. Сондықтан р-п  

араласуда  мекендейтін  кәдімгі  қоздырғыш  тогына  тағыда  ток  қосылады,  бұл  ток 

пропорционалды заряд көлемінің қабатының жуандығына, яғни квадрад түбірліксіз қайтарымды 

қысымына тең 

 

Түрлі  диодтарда  заряд  көлемінің  қысымының  жуанжығы  әртүрлі,  сондықтан  оған 



қатысты  көлемінің  жинағы  әртүрлі.  Әдетте  гормониялық  р-п    араласуының  жинағы  азырақ,  ал 

кремнилік  р-п    араласуларды  көбірек,  және  де  шынайы  кремнилік  диодтарда  қайтарымды  ток 

әрқашан да түбір квадратының модулінің қысымыны пропорционалды. 

 

Бірақ  қайтарымды  теріс  бағытта  тағы  бір  ерекшелік  бар,  р-п    аралсуда  қысым  көбірек 



болуымен байланыстырылады. Сондықтан қысымның нәтижесінде электрлік жартылай сымның 

жарамсыдығы пайда болады. 

 

Біз  тек  қана  іске  асырылатын  механизмнің  жарамсыздығын  қарастырамыз  толқындық  . 



Бұл  жағдайды    жеткілікті  үлкен  қысымның  көрсетуіне  байланысты  электрлік  ауданының 

электрон  бөлігінің  өтуінің  немесе  ақау  влент  бөлігінде  өтуі  кезінде  кейбір  кедергілерге 

соқтығысып, нәтижесінде жаңа электрондар және ақаулар пайда болады. 

 

Міне солай бір электронның орнына жаңа үш бөліктер пайда болады. Әрбір бөліктерінде 



осылай қатты жылдамдықпен тарай алады. Егер электрлік бөліктің қысымы үлкейсе, одан сайын 

ұзарады.  Және  бөліктердің  саны  қатты  ұлғаяды.  Вольтамперлік  теорияға  сәйкес  вертикальді 

аумаққа келісіп қысым өзгермей, ол ток қатты ұлғаяды. 

 

Әрі  қарай  өту  басталып  яғни  келесі  орындалады:  токтың  биіктігімен  диодтың 



температурасы  көтеріледі,  бұл  процесс  термогенерацияның  арқасында  коцентрацияның 

ұлғаюына  әкеліп  соқтырады,  ток  өседі,  ал  бұл  температураның  және  бұл  процесс  әріқарай 

жалғасады.   Бұл  аумақта  вольтамперлік  теорияда  теріс  бағыт  жүргізіледі  нәтежиесінде 

динамикалық қарсыласу теріс балып келеді. 

Басқа р-п  арласуының параметрлеріне диодтық паразиттік сыйымдылығына байланысты. Былай 

болатын себебі, р-п  араласуының негізінде әрқашан заряд көлемінің ауданына тиісті, яғни ылғи 

заряд  болған  кезінде.  Бұл  заряд  көрсетілген  қысымына  байланысты  яғни  бұл  қарапайым 



конденцатор.  Бірақ  қарапайым  конденцаторларға  қарағанда,  р-п  араласуында  сыйымдылық 

қысымға  байланысты  жеткілікті  болады.  Сондықтан  сыйымдылық  қарастырудан  гөрі, 

динамикалық сыйымдылығының р-п араласуын қарастырған жөн:  

  Бұл сыйымдылық қайтарымды қысым ретінде қарастырылады және кедергі деп аталады. Келесі 

анық, неғұрлым қайтарымды қысым көп болғансын солғұрлым l көп болады, және 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   49




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар