Электротехниканың теориялық негіздері Глоссарий



Pdf көрінісі
бет42/49
Дата20.09.2021
өлшемі1.7 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   49
p

V

F

V



)

/



exp(

2

kT



E

N

N

n

np

g

V

C

i






 

 

         Енді өтімділік зонасының электр өтімділігін қарастырайық: 



          Әдетте  бос  электрон  параболалық  дисперсиялық  қисықпен  (энергияның  импульске 

тәуелділігімен)  сипатталады.Суретті қара 

 

             



           Кристаллдарда электрон үшін барлығы басқаша болады. Бірақ импульстік нольдік мәннің 

маңайында  да  энергия  параболаға  ұқсас  болады,  ал  нольден  ары  қарай  бұл  синусойдаға  ұқсас 

келеді,  яғни  периодтық.  Бұл  принципиалды  айырмашылық.  Бос  электронда  электрлік  өрісті 

қосқанда оның энергиясы әрдайым өседі, ал кристаллдағы электронда ол белгілі  бір мәнге дейін 

ғана  өседі,  ал  кейін  төмендейді.  Электрон  жылдамдығы  энергиядан  импульс  бойынша 

туындысынан анықталады. Параболада жылдамдық үнемі өсіп отырады. Синусойдада электрон 

жылдамдығы басында өседі, сосын максимумға жетіп, кейін түсіп, нольге жетеді, одан әрі теріс 

жаққа өзгеріп отырады.  

        Диспериялық  қисықтың  периодты  тәуелділігінің  нәтижесінде,  электрон  жылдамдығы 

әрдайым бағытын өзгетіп отыруы тиіс, және жалпы ол қозғалмауы керек. 

       Бірақ  бұл  солай  болмайды.  Кристалдарда  түрлі  ақаулар  өте  көп  болады:  электрондар  мен 

тесіктер  беттеседі,  фонондар  (жылулық  тербелістер)  электрондар  мен  тесіктермен  өзара 

қатынасуы  мүмкін,  зарядталған  және  нейтралды  қоспалар  электрондар  мен  тесіктердің 

қозғалысына  әсер  етеді,  фонондар  мен  басқа  да  бөлшектер  соқтығысады.  Осының  бәрі 

электрондардың еркін қозғалысын шектейді. Сонда электрон жаңа ғана жылдамдық ала берген 

кезде  ол  бір  нәрсемен  соқтығысады,  сөйтіп  ол  жылдамдығын  жоғалтады,  оны  мына  суреттен 

көруге болады. 

 



 

 

ДӘРІС 3 



Р-п -өткізгіштер 

 

 



Көбіне жартылай өткізгіш аспаптар  р-п өткізгіште қолданылатын  (бірақ кей жағдайда р-

п  өткізгіш  керек  емес,  мысалы,  фото  кедергі  немесе  Ганна  диодында).  Сондықтан  біз  оның 

жұмыс принципін қарастырамыз. 

 

Сонымен,  р-п  өткізгіш  –  жартылай  өткізгіштің  тесікті  және  электронды  аймағын 



құрайтын  структура.  Бұл  аймақтар  бірінен  структурада  донор  диффузиясы  немесе  акцептор 

арқылы  алынған.  Бірақ,  біз  шартты  түрде  бұл  аймақтарды  алғашқысында  бөлек  деп,  біріктіріп 

аламыз. Сонымен, электронды және тесікті екі  аймақ бар: 

 

Біз бұл жартылай өткізгіштің бөліктері үшін зоналы диаграмма құрай аламыз: 



Жартылай өткізгіштің бір блуына байланысты олар бір, бірақ сол жақтағы жартылай өткізгіш п-

типі  болуына  байланысты  ферми  деңгейтипі  болуына  байланысты  Ферми  деңгейі  әр  түрлі 

биіктікте  орналасқан,  ол  оң  жақтағы  жартылай  өткізгіш  р-типі  содан  Ферми  деңгейі  ортадан 

төмен.  Егер  бөлшектерді  қосатын  болсақ,  онда  сол  жақтағы  көп  электрондар  оң  жаққа 

диффундирленеді, ал оң жақтағы көп  тесіктер сол жаққа диффундирленеді. Бұдан шығатыны, 

сол жақтағы структураоңға зарядталады, ал оң жақ тағы теріске. 

 

Бірақ  электрон  энергиясы  сол  жақтаазаяды,  ал  оң  жақ  артады,  содан  диаграмманың  сол 



жақтағы төменге, ал оң жағы – жоғары ығысады. Бұл процесс жартылай өткізгіштің оң жағымен 

сол жағының Ферми деңгейінің жағдайлары дәл келгенде бітеді: 

 

  





Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   49




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар