Экспериментальные творческие задачи как средство повышения у учащихся осознанности знаний по химии



бет4/6
Дата02.01.2022
өлшемі152.58 Kb.
#147661
1   2   3   4   5   6
Байланысты:
этз по химий
этз по химий, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, Хим синтез 14 практика, 3-топ слайд 21.12.21, 3-топ слайд 21.12.21
Рефлексия

Решение творческой задачи

Сур. 1. Шығармашылық мәселені шешудегі және білім санасын арттырудағы рефлексияның рөлі.

Экспериментальные творческие задачи по органической химии

Большое значение в повышении у учащихся осознанности знаний имеют экспериментальные творческие задачи. Установлено, что обучение учащихся решению экспериментальных творческих задач позволяет сформировать у них способность самостоятельно устанавливать связи между элементами содержания, что приводит к расширению их возможностей использовать полученные знания в незнакомых ситуациях. Для обучения учащихся решению экспериментальных творческих задач не — обходима система задач, отличающихся разнообразием по целому ряду признаков среди которых наиболее важны: разнообразие химического содержания, разнообразие в предъявлении проблемы и конечного результата поиска и др. Задачник, включающий систему экспериментальных творческих задач по неорганической химии, создан и опубликован . Однако вопрос о составлении системы таких задач по органической химии остаётся открытым. Настоящая статья посвящена попытке создания системы экспериментальных творческих задач по органической химии.

Творческие задачи могут быть признаны таковыми, если вызывают в процессе решения проблемно-конфликтную ситуацию, связанную с острым желанием учащегося решить задачу и отсутствием в его опыте готовых способов решения. Проблемно-конфликтная ситуация формируется двумя способами открытостью (размытостью) условий задачи и её латентностью. Задача имеет открытое (размытое) условие, если оно воспринимается решающим её объектом — неоднозначно. В процессе поиска решения учащиеся обнаруживают различные планы и смыслы, не замечаемые ранее, и в зависимости от этого решают задачи на различном уровне.

Приведём пример экспериментальной творческой задачи с открытым условием.

Органикалық химиядан эксперименттік шығармашылық есептер

Оқушылардың білімге деген көзқарасын арттыруда эксперименттік шығармашылық тапсырмалардың маңызы зор. Оқушыларды эксперименттік шығармашылық есептерді шешуге үйрету олардың мазмұн элементтері арасында өз бетінше байланыс орнату қабілетін қалыптастыруға мүмкіндік беретіні, бұл олардың алған білімдерін бейтаныс жағдайларда қолдану қабілетінің кеңеюіне әкелетіні анықталды. Тәлімгерге эксперименттік шығармашылық есептерді шешуге үйрету үшін әртүрлі сипаттамалармен ерекшеленетін есептер жүйесі қажет, олардың ішінде ең маңыздылары: химиялық құрамының әртүрлілігі, есеп берудегі әртүрлілік және ізденудің жолдары мен соңғы нәтижесі. , т.б.

Бұған дейін бейорганикалық химия бойынша эксперименттік шығармашылық есептер жүйесін қамтитын есептер кітабы құрылды және жарияланды. Алайда, органикалық химиядағы осындай міндеттер жүйесін құру мәселесі ашық күйінде қалып отыр. Бұл статья органикалық химия бойынша эксперименттік шығармашылық тапсырмалар жүйесін құруға арналған .

Шығармашылық тапсырмалар, егер олар шешім қабылдау процесінде оқушының мәселені шешуге деген өткір ниетімен және оның тәжірибесінде дайын шешімдердің болмауымен байланысты проблемалық-конфликтты жағдайды тудырса, шығармашылық тапсырма деп танылады . Проблемалық-конфликтты жағдай тапсырманың ашық (логикалық) және оның жасырын болуымен- түрлі жолмен шешілу мүмкіндігі барлығымен танылады. Тапсырманың ашық (логикалық) шарты бар, егер оны шешуші объект екіұшты қаблдаса .Түрлі жағдайларға салып ойлана алса. Шешімді іздеу барысында оқушы бұрын байқалмаған әртүрлі жоспарлар мен мағыналарды табады және соған байланысты мәселелерді әртүрлі деңгейде шешеді.

Біз ашық жағдайдағы эксперименттік шығармашылық тапсырманың мысалын келтіреміз.

Задача 1. Чем хороши пенопласты? Они легки, прочны, плохо проводят тепло. Поэтому из них делают спасательные пояса, жилеты, упаковку, теплоизоляцию и многое другое. Своими особенными свойствами пенопласты обязаны многочисленным газовым пузырькам, наполняющим всю толщу материала. Они практически ничего не весят. В промышленности, например, пенополиэтилен делают, смешивая под давлением полимер с фреоном. Когда давление сбрасывают, то фреон закипает и хорошо вспенивает быстро затвердевшую массу. Полиуретаны вспенивают диоксидом углерода. Он образуется в реакции поликонденсации. Существует много способов изготовления пеноматериалов. Но в любом случае рождение пеноматериала – захватывающее зрелище: из небольшого количества жидкого полимера образуется много пенопласта, полимер раздувается как на дрожжах. В этом вы можете убедиться сами, получив пенопласт.

Для получения пенопласта необходим полимер и вспениватель. Можно предложить ученикам простую формулу пена + пластмасса = пенопласт. Предложив эту формулу, учитель снижает проблемность задачи. Он обращает внимание учащихся на поиск веществ, позволяющих получить хорошую пену. Предложения поступают сразу — шампунь и любое моющее средство. Следующее возможное затруднение связано с тем, что учащиеся испытывают сложности в предложении получения полимера. Если оно становится непреодолимым самостоятельно, то необходимо оказать помощь, сущность которой сводится к обращению учащихся к условию задачи. Целесообразно предложить провести осмысление: сформулировать, что уже сделано, что остается неясным. Часто достаточно организовать такой смысловой анализ задачи, чтобы у школьников появились идеи к дальнейшему поиску. В случае если помощь такого характера оказывается все же неэффективной, учитель предлагает вспомнить свойства органических веществ, выбрать вещество, способное к полимеризации (поликонденсации) или обратиться за помощью к учебнику. При этом проблемность задачи несколько снижается, однако, деятельность учащихся остается самостоятельной, поскольку никаких конкретных подсказок и рекомендаций педагог не дает, проблемно — конфликтная ситуация сохраняется.

Дальнейшие затруднения могут быть вызваны особенностями проведения эксперимента. Роль учителя на этом этапе поиска решения состоит в правильной организации получения пенопласта. А техника проведения эксперимента очень проста. Нужно растворить в большой пробирке 3 г мочевины в концентрированном формалине, в другой пробирке смешать 0,5 мл шампуня с двумя каплями 20% соляной кислоты. После смешивания растворов их нужно хорошенько взболтать, чтобы получилась пена, и нагреть пробирку на слабом огне. Пена быстро затвердеет.

Латентные задачи содержат скрытый смысл, который активизирует у решающих стереотип мышления, который переосмыслить бывает очень трудно. Рассмотрим пример латентной задачи.

Тапсырма №1. Пенопласттың пайдасы қандай?

Олар жеңіл, берік және жылуды нашар өткізеді. Сондықтан олардан құтқару белдіктерін, кеудешелерді, қаптамаларды, жылу оқшаулағыштарды және т.б. жасайды. Пенопласт пластмассалары материалдың бүкіл қалыңдығын толтыратын көптеген газ көпіршіктеріне ие болуына байланысты ерекшеленеді. Олардың салмағы іс жүзінде жоқ. Өнеркәсіпте, мысалы, полиэтиленді көбік полимерді фреонмен араластыру арқылы жасалады. Қысым төмендеген кезде фреон қайнайды және тез қатайған массаны жақсы көбейтеді. Полиуретандар көмірқышқыл газымен көбіктенеді. Ол поликонденсация реакциясында түзіледі. Көбік жасаудың көптеген әдістері бар. Бірақ кез – келген жағдайда көбік пайда болуы қызықты көрініс: сұйық полимердің аз мөлшерінен көптеген көбік пайда болады, полимер ашытқы сияқты ісінеді. Бұған сіз көбік алу арқылы өзіңіз көз жеткізе аласыз.

Пенопласт алу үшін полимер мен көбіктендіргіш қажет. Оқушыларға көбік + пластик = пенопласт формуласын ұсынуға болады. Осы формуланы ұсына отырып, мұғалім мәселенің проблемасын азайтады. Ол оқушылардың назарын жақсы көбік алуға мүмкіндік беретін заттарды іздеуге аударады. Ұсыныстар бірден келеді-сусабын және кез-келген жуғыш зат. Келесі мүмкін қиындық оқушылардың полимер алуды ұсынуында болуында. Егер ол өздігінен шешілмейтін болса, онда көмек көрсету керек, оның мәні оқушылардың тапсырма жағдайына жүгінуіне дейін азаяды. Түсінуді ұсынған жөн: не істелгенін, не түсініксіз болып қалатынын тұжырымдау. Оқушылардың одан әрі іздеу идеялары болуы үшін тапсырманың семантикалық талдауын ұйымдастыру жеткілікті. Егер мұндай сипаттағы көмек әлі де тиімсіз болса, мұғалім органикалық заттардың қасиеттерін еске түсіруді, полимерлеуге (поликонденсацияға) қабілетті затты таңдауды немесе оқулықтан көмек сұрауды ұсынады. Сонымен қатар, мәселенің проблемалық сипаты біршама төмендейді, алайда оқушылардың іс — әрекеті тәуелсіз болып қалады, өйткені мұғалім нақты нұсқаулар мен ұсыныстар бермейді, проблемалық-қақтығыс жағдайы сақталады.

Одан әрі қиындықтар эксперименттің ерекшеліктеріне байланысты туындауы мүмкін. Шешім іздеудің бұл кезеңінде мұғалімнің рөлі көбік өндірісін дұрыс ұйымдастыру болып табылады. Ал эксперимент техникасы өте қарапайым. Үлкен пробиркада 3 г несепнәр концентрлі формалинде еріту керек, басқа пробиркада 0,5 мл шампуньді екі тамшы 20% тұз қышқылымен араластыру керек. Ерітінділерді араластырғаннан кейін көбік пайда болу үшін оларды жақсылап шайқаңыз, түтікшені баяу отта қыздырыңыз. Көбік тез қатып қалады.

Жасырын тапсырмалар жасырын мағынаны қамтиды, ол шешуші ойлау стереотипін белсенді етеді, оны қайта ойлау өте қиын болуы мүмкін. Жасырын тапсырманың мысалын қарастырыңыз.

Задача 2.

Реакция нитрования относится к реакциям замещения в ароматическом ядре. Нитрование, как правило, проводят смесью концентрированных азотной и серной кислот, так называемой нитрующей смесью. Проведите нитрование и сделайте предположение о роли серной кислоты в этом процессе.

Решение задачи начинается с выполнения эксперимента. Учащиеся в две чистые сухие пробирки вносят по 10 капель чистого авиационного бензина для зажигалок. (Опыты с бензолом учащихся категорически запрещены, а в бензине всегда есть ароматические углеводороды.)

В первую пробирку добавляют 15 капель концентрированной азотной кислоты; во вторую — смесь двух концентрированных кислот: 5 капель азотной и 8 серной. Необходима осторожность! Содержимое пробирок аккуратно перемешивают.

Во второй пробирке практически сразу появляется характерный для ароматических нитросоединений жёлтый цвет и запах горького миндаля. В первой же (с чистой азотной кислотой), нужные изменения появятся только через 15–20 минут. У учащихся сразу возникает вывод о том, что серная кислота играет роль катализатора — ускоряет реакцию нитрования. Эта установка и составляет суть стереотипа мышления, который в процессе решения, требуется переосмыслить. Дело в том, что кислоты реагируют между собой. В нитрующей смеси серная кислота выполняет функцию кислоты, а азотная — основания.

Переосмысление мыслительного стереотипа учащихся происходит, если учитель даёт учащимся совет не останавливаться на первом, пришедшем в голову решения, а попытаться предложить несколько объяснений роли серной кислоты. В итоге решения задачи учащиеся с большим интересом сравнивают свои варианты объяснения с описанием сущности этой реакции в учебниках по органической химии.

Творческую задачу невозможно решить с лёгкостью. Она обязательно требует больших интеллектуальных усилий. В связи с этим, задача может быть творческой, если учащиеся захотят её решать, преодолевая трудности. Это часто происходит, если задача имеет большое прикладное значение.

Тапсырма 2.

Нитраттау реакциясы хош иісті ядродағы алмастыру реакцияларына жатады. Нитраттау, әдетте, концентрацияланған азот және күкірт қышқылдарының қоспасы арқылы жүзеге асырылады, бұл нитрат қоспасы деп аталады. Нитрлеуді жүргізіп, осы процесте күкірт қышқылының рөлі туралы болжам жасаңыз.

Мәселені шешу эксперимент жүргізуден басталады. Оқушылар екі таза құрғақ пробиркаға оттықтар үшін 10 тамшыдан таза авиациялық бензин құяды. (Студенттердің бензолмен тәжірибелеріне қатаң тыйым салынады, ал бензинде әрдайым хош иісті көмірсутектер болады.)

Бірінші пробиркаға 15 тамшы концентрацияланған азот қышқылы қосылады; екіншісінде-екі концентрацияланған қышқыл қоспасы: 5 тамшы азот және 8 тамшы күкірт қышқылы. Қауіпсіздік ережесін сақтау қажет. Пробирканың ішіндегісін мұқият араластырылады.

Екінші түтікте хош иісті нитро қосылыстарына тән сары түс пен ащы бадамның иісі бірден пайда болады. Біріншісінде (таза азот қышқылымен) қажетті өзгерістер 15-20 минуттан кейін ғана пайда болады. Оқушылар бірден күкірт қышқылы катализатор рөлін атқарады-нитрация реакциясын тездетеді деген қорытындыға келді. Бұл көзқарас ойлау стереотипінің мәнін құрайды, оны шешу барысында қайта қарастыру қажет. Өйткені, қышқылдар бір-бірімен әрекеттеседі. Нитрат қоспасында күкірт қышқылы қышқыл, ал азот негізі ретінде қызмет етеді.

Оқушылардың ойлау стереотипін қайта қарастыру, егер мұғалім студенттерге алғашқы шешімді тоқтатпауға кеңес берсе, бірақ күкірт қышқылының рөлі туралы бірнеше түсініктеме ұсынуға тырысса. Мәселені шешу нәтижесінде студенттер өздерінің түсіндіру нұсқаларын органикалық химия оқулықтарындағы осы реакцияның мәнін сипаттаумен салыстырады.

Шығармашылық тапсырманы оңай шешу мүмкін емес. Бұл үлкен зияткерлік күш-жігерді қажет етеді. Осыған байланысты, егер оқушылар қиындықтарды жеңе отырып, оны шешкісі келсе, тапсырма шығармашылық болуы мүмкін. Егер тапсырма үлкен қолданбалы мәнге ие болса, бұл жиі кездеседі.

Задача 3.

В мире до сих пор не решена проблема утилизации и переработки полимерных отходов, которые загрязняют окружающую среду, так как их не разрушают никакие микроорганизмы. Полиэтилен — один из таких полимеров. Изучая углеводороды этиленового ряда, вы познакомились с таким свойством, как полимеризация, в частности с полимеризацией этилена. Возможно, ли осуществить обратную реакцию — деполимеризацию с получением непредельного мономера этилена? Изучите условия проведения этой реакции. Эта задача не является латентной, поскольку проблема сформулирована практически в готовом виде — нужно предложить способ деполимеризации этилена. Открытость условия заключается в том, что этот способ школьники должны предложить сами. В соответствии с этим требованием поиск решения осуществляется в условиях неопределенности.

Для решения этой задачи школьникам пригодятся знания об углеводородах этиленового ряда, учащиеся знакомятся с таким свойством, как полимеризация, в частности с полимеризацией этилена. На уроках подробно рассматриваются свойства полиэтилена и отмечают, что макромолекула полиэтилена очень похожа на молекулы высших предельных углеводородов (большая относительная молекулярная масса, отсутствие кратных связей, химическая инертность). Возникают вопросы: возможно ли осуществить обратную реакцию — деполимеризацию — с получением непредельного мономера — этилена? Что для этого нужно?

Без проведения эксперимента решающим сложно оценить насколько правильны их предположения. Однако в процессе выполнения опыта возникает проблема поиска катализатора деполимеризации. Причем в условии напрямую такого задания не дано. Эта проблема должна быть выявлена в процессе экспериментальной работы. В выявлении проблемы и проявляется творчество учащихся. В результате поиска учащиеся должны изучить литературу и выяснить какие катализаторы используются в реакциях, приводящих к разрыву С−С связей. Задача имеет несколько вариантов решения. Ученики могут предложить ряд катализаторов (оксид алюминия, оксид хрома III, железная окалина). С каждым из предложенных катализаторов проводится эксперимент. В результате учащиеся выбирают оптимальный вариант.

В систему творческих задач по органической химии должны быть как сложные, так и простые задачи. Приведём пример простой задачи, доступной для решения многими учениками.

Тапсырма 3

Әлемде қоршаған ортаны ластайтын полимерлі қалдықтарды кәдеге жарату және қайта өңдеу мәселесі әлі шешілген жоқ, өйткені оларды ешқандай микроорганизмдер жоймайды. Полиэтилен-осындай полимерлердің бірі. Этилен қатарының көмірсутектерін зерттей отырып, сіз полимерлеу сияқты қасиетпен, атап айтқанда этиленнің полимерленуімен таныстыңыз. Этиленнің қанықпаған мономерін алу үшін кері реакция-деполимеризация мүмкін бе? Бұл реакцияның шарттарын зерттеңіз. Бұл міндет жасырын емес, өйткені мәселе дайын түрде тұжырымдалған — этиленді деполимерлеу әдісін ұсыну қажет. Шарттың ашықтығы-оқушылар бұл әдісті өздері ұсынуы керек. Осы талапқа сәйкес шешім іздеу белгісіздік жағдайында жүзеге асырылады.

Бұл мәселені шешу үшін студенттерге этилен қатарындағы көмірсутектер туралы білім пайдалы болады, Студенттер полимерлеу сияқты қасиеттермен, атап айтқанда этиленнің полимеризациясымен танысады. Сабақтарда полиэтиленнің қасиеттері егжей-тегжейлі қарастырылады және полиэтиленнің макромолекуласы жоғары шекті көмірсутектердің молекулаларына өте ұқсас (үлкен салыстырмалы молекулалық масса, бірнеше байланыстардың болмауы, химиялық инерттілік). Сұрақтар туындайды: қанықпаған мономер — этилен алу арқылы кері реакцияны — деполимеризацияны жүргізуге бола ма? Ол үшін не қажет?

Эксперимент жүргізбестен, олардың болжамдарының қаншалықты дұрыс екенін бағалау өте қиын. Алайда, тәжірибені орындау барысында деполимеризация катализаторын табу мәселесі туындайды. Сонымен қатар, тікелей жағдайда мұндай тапсырма берілмейді. Бұл проблема эксперименттік жұмыс барысында анықталуы керек. Мәселені анықтауда оқушылардың шығармашылығы көрінеді. Іздеу нәтижесінде студенттер әдебиеттерді оқып, с−С байланыстарының бұзылуына әкелетін реакцияларда қандай катализаторлар қолданылатынын білуі керек. Тапсырмада бірнеше шешім бар. Оқушылар бірқатар катализаторларды ұсына алады (алюминий оксиді, хром III оксиді, темір шкаласы). Ұсынылған катализаторлардың әрқайсысымен эксперимент жүргізіледі. Нәтижесінде студенттер Ең жақсы нұсқаны таңдайды.

Органикалық химиядағы шығармашылық есептер жүйесінде күрделі де, қарапайым да тапсырмалар болуы керек. Көптеген студенттер шешуге болатын қарапайым тапсырмаға мысал келтірейік.

Задача 4.

В двух немаркированных пробирках находятся этиловый и пропиловый спирты. Предложите несколько способов, позволяющих различить спирты друг от друга?

В данной задаче проблема сформулирована, но неопределенность заключается в том, что для её решения может быть предложено много как химических, так и физических методов. Ученики попытаются использовать в работе исключительно химические свойства спиртов, например, проследить скорость их реакции с натрием. Трудность этой задачи заключается в переосмыслении установки поиска химических методов. Учащиеся должны прийти к выводу о различии физических свойств спиртов, например температур кипения (пропанол кипит при 64 °С, а этанол — при 78 °С). Творческая задача может быть интересна учащимся из-за связи с повседневной жизнью и бытом. Полипредметность расширяет возможности составления задач, позволяющих вызвать интерес у решающих. Приведём пример такой задачи.

Тапсырма 4.

Таңбаланбаған екі пробиркада этил және пропил спирттері болады. Алкогольді бір-бірінен ажыратудың бірнеше әдісін ұсыныңыз?

Бұл проблемада мәселе тұжырымдалған, бірақ белгісіздік оны шешу үшін көптеген химиялық және физикалық әдістерді ұсынуға болатындығында. Оқушылар жұмыста тек спирттердің химиялық қасиеттерін қолдануға тырысады, мысалы, олардың натриймен реакция жылдамдығын бақылау. Бұл тапсырманың қиындығы-химиялық әдістерді іздеу қондырғысын қайта қарастыру. Оқушылар спирттердің физикалық қасиеттерінің, мысалы, қайнау температурасының айырмашылығы туралы қорытындыға келуі керек (пропанол 64 °c, этанол — 78 °c). Шығармашылық міндет күнделікті өмірмен және өмірмен байланысты болғандықтан студенттерге қызықты болуы мүмкін. Полипропилизм шешушілердің қызығушылығын тудыратын тапсырмаларды құрастыру мүмкіндіктерін кеңейтеді. Осы мысалға қарап түрлі тапырмалар табу қажет.

Задача 5.

С этим веществом знакомы многие, потому что мало кто не любит ароматные булочки и пирожные. Ванилин, или как скажут бабушки, ваниль — душистая добавка к кондитерским изделиям. А знаете ли вы, что ваниль и ванилин не одно и тоже? Ванилью называют высушенные плоды, стручки тропического растения из семейства орхидей Vanilla plantifolia. Его выращивают в Мексике, западной Индии, на Цейлоне. Пахучие плоды обязаны своим ароматом глюкованилину, молекулы которого состоят из остатков глюкозы и ванилина. Незрелые плоды ванили сушат на солнце. При этом про — исходит от глюкованилина отщепляется глюкоза и выделяется чистый ванилин. Он покрывает снежным игольчатым налетом сухие стручки ванили. Проведите качественные реакции и выясните, какие функциональные группы присутствуют в молекуле ванилина?

К решению этой задачи учащиеся подходят с большим желанием, их привлекает, что они исследуют вещество, используемое в кулинарии. Учащиеся устанавливают, что ванилин вступает в реакцию серебряного зеркала (содержит альдегидную группу) Взаимодействие с хлоридом железа (III) позволяет сделать вывод, что молекула душистого вещества содержит гидроксильную группу у бензольного ядра. Важно, чтобы в системе были задачи связанные с химией различных классов органических соединений. Рассмотрим задачу, посвященную химии альдегидов.

Тапсырма 5.

Көптеген адамдар бұл затпен таныс, өйткені аз адамдар хош иісті тоқаштар мен торттарды ұнатпайды. Ванилин немесе әжелер айтқандай – «хош қоспа » кондитерлік өнімдерге хош иісті қосымша. Сіз ваниль мен ванилиннің бірдей емес екенін білдіңіз бе? Ванильді кептірілген жемістер, Vanilla plantifolia орхидеялар отбасынан шыққан тропикалық өсімдіктердің дәндері деп атайды. Ол Мексикада, Батыс Үндістанда, Цейлонда өсіріледі. Хош иісті жемістер молекулалары глюкоза мен ванилин қалдықтарынан тұратын глюкованилинге хош иіс береді. Ванильдің піспеген жемістері күн сәулесінде кептіріледі. Бұл жағдайда глюкованилиннен глюкоза бөлініп, таза ванилин шығады. Ол құрғақ ванильді қопсытқыштарды қарлы инелермен жабады. Сапалы реакциялар жүргізіп, ванилин молекуласында қандай функционалды топтар бар екенін анықтаңыз?

Оқушылар бұл мәселені шешуге үлкен ықыласпен қарайды, оларды тамақ дайындауда қолданылатын затты зерттейтіндері қызықтырады. Оқушылар ванилиннің күміс айна реакциясына түсетінін анықтайды (құрамында альдегид тобы бар) темір (III) хлоридімен әрекеттесу хош иісті зат молекуласында бензол ядросында гидроксил тобы бар деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Жүйеде органикалық қосылыстардың әртүрлі кластарының химиясымен байланысты міндеттер болуы маңызды. Альдегид химиясына арналған мәселені қарастырыңыз.

Задача 6.

В жаркий солнечный день студенты химики спешили побыстрее закончить химический эксперимент и, случайно, оставили на окне склянку с формалином. На следующий день они увидели, что раствор помутнел из него выпал белый осадок. Что произошло с формальдегидом? Можно ли получить обратно раствор формальдегида? Эту задачу можно предложить учащимся при изучении темы «Альдегиды и кетоны» или позже. По способу предъявления проблемы ее можно отнести к тем задачам, в которых противоречие уже сформулировано: нужно объяснить, что произошло с формальдегидом и получить формалин обратно. В учебном курсе рассматривается строение формальдегида. Можно предположить, что при нагревании формалина на свету происходит атака атомом кислорода одной молекулы альдегида, карбонильного атома углерода другой молекулы:



Можно рассмотреть реакцию полимеризации как частный случай реакций присоединения характерный для альдегидов. N CH O → (CH O)

При решении задачи ученик должен найти несколько вариантов объяснения, определить критерии оценки их перспективности и сделать вывод о целесообразности того или иного варианта. Когда учащиеся сделают предположение, что реакция, происходящая с формальдегидом на окне, является реакцией полимеризации, уже проще решается вторая часть задачи — необходимо провести реакцию деполимеризации параформа и снова получить формалин.

Поиск решения не требует от школьников глубоких знаний и построения длинной цепи логических рассуждений, поэтому эту задачу можно признать несложной. Задача не трудная для многих учеников. Результат ее решения имеет практическую значимость и может заинтересовать многих школьников.

При решении некоторых творческих задач от учащихся не требуется знать химические свойства веществ. Они должны уметь сравнивать физические свойства веществ и различных материалов и на этом основании предложить их использование. Приведём пример такой задачи.

Задача 7.

К катастрофическим последствиям приводит попадание нефтепродуктов в водоемы. Во время Азовской катастрофы в море вылилось 6 тыс. тонн мазута, погибло 30 тыс. птиц. Необходимо было очистить от нефтяной пленки поверхность моря. Предложите способ очистки поверхности воды от плёнки нефти. Проверьте свои идеи на опыте.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді