Экологиялық биотехнология


Ауа қалдықтарын биотазалау



бет6/7
Дата02.01.2022
өлшемі70.5 Kb.
#147386
1   2   3   4   5   6   7
EHkologijalyk biotekhnologija
Ауа қалдықтарын биотазалау.

Ауа бассейінінің ластануымен күресу мәселелері технологиялық іс-әрекеттердің дамуымен үлкен қиындық туғызуда. Өндірісті қалалардың ауасында зиянды заттардың көп мөлшері бар. Сонымен қатар көптеген токсиканттардың концентрациясы өз дәрежесінен асады. Атмосфераның ластануына мұнай өндіруші, химилық, тағам өндірістері негіз салады, сондай-ақ үлкен ауылшарушылық комплекстері, қалдықты сулардың тұнбалары, қалдықтарды заласыздандыратын орнатулар. Олардың ішінде – органикалық (көмірсутекті, ахот, оттегі, күкірт және галогенқосынды заттар) және бейорганикалық заттар (күкіртті газ, күкірткөміртек, аммиак, хлорсутек, галогендер).

Ауаны тазалау үшін әртүрлі әдістер қолданылады – физикалық, химиялық және биологиялық, бірақ оларды қолдану дәрежесі мен масштабы қазіргі уақытта қажеттіліктен алыс. Қолданылып жүрген физикалық әдістерден – активті көмірде немесе басқа жұтушыларда қоспаларды абсорбциялау. Химиялық әдістен таралғандар – озондау, каталиттік жағу, хлорлау. Биологиялық әдістерді жақында және шектеулі масштабта ғана қолдануда.

Биологиялық әдіс микроағзалардың көмегімен аэробты жағдайда заттардың үлкен спекторын және қосылыстарын соңғы өнім СО2 мен Н2О-ға дейін ыдыратады. Микроағзалар аммиакты жойып, күкіртті газды тотықтырады (күкіртсуды немесе диметильсульфидті). Түзілген сульфаттар микроағзалардың басқа түрлерімен жойылады. Nocardia түрінің өкілдері - ксилол мен стернинді; Hyphommicrobium – дихлорэтанды; Xanthobacterium – этан және дихлорэтанды; Mycobacterium – винилхлоридті ыдыратады.

Ауаны биотазалауға үш типті орнатуларды (установкаларды) қолданады: биофильтрлер, биоскрубберлер және шайғыш қабаты бар биоректорлар.

Ауаны биологиялық тазалау үшін принципті схеманы 1940 жылы Прюссом ұсынды. Алғашқы биофильтр Европада ФРГ – да 1980 жылы салынды. Үш жыл өткен соң 1984 жылы тек ФРГ-да 240 станок орнатылу сатысында болды. Ауны тазалауға арналған биофильтрлердің негізгі элементі – ауадан токсинді заттарды сорбтайтын фильтрлеуші қабат. Ары қарай бұл заттар ерітінді түрінде микроб клеткаларына диффузияланады, оларда деструкцияланады.

Фильтрлеуші қабатта тасушы ретінде табиғи материалдарды – компост, торф т.б. заттарды қолданады. Бұл материалдар құрамында микроағзалардың дамуына қажет әртүрлі минералды тұздар мен заттар бар. Тазалануға жататын ауа винтелятор арқылы жүйеге беріледі, кез-келген бағытта, төменнен жоғары немесе керісінше фильтрлеуші қабаттан өтеді.

Биофильтрлердің тұрақты жұмысын қамтамасыз ету үшін келесі ережелер кешенін сақтау керек: биофильтрлерге берілетін ауа алдын-ала биоскрубберде 95-100% -ке дейін ылғалдануы керек. Фильтрлеуші қабатты толтырғанда аэродинамикалық кедергіні төмендету үшін диаметрі 3-10 мм синтетикалық полимерлерден (полиэтилен, полистирол), сондай-ақ автопокрышкалардың бөлшектерін, активті көмірдің гранулаларын материалға қосады.

Биоскруббердің абсорбберлерінде токсинді заттар, оттегі суда ериді, нәтижесінде ауа тазаланады, ал ластанған су ары қарай тазалануға кетеді.

Шаюшы қабатты биоректор. Бұл биожүйенің жұмысшы денелері болып иммобильденген микроағзалар табылады. Бұл қабат клеткалардың дамуына қажет минералды заттары бар сумен шайылады. Ластанған ауа бұл арқылы өтіп, деструкцияға жататын заттар биокатализаторлардың бөлшектері жауып жатқан су пленкасына диффузияланады, ары қарай микроағзалармен тотығады.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақтың мақсаты
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Жалпы ережелер
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
Реферат тақырыбы
арналған тапсырмалар
арналған жиынтық
білім беретін
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
пәнінен тоқсанға
республикасының білім
сәйкес оқыту
Қазақ әдебиеті
Мектепке дейінгі
оқыту мақсаттары
қазақ тілінде
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
Жұмыс бағдарламасы
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
мамандығына арналған