Әдістемелік нұсқаулардың титулдық парағы пму ұс н 7 18 3/ 40



бет1/3
Дата10.09.2017
өлшемі420 Kb.
#20104
  1   2   3

Әдістемелік нұсқаулардың

титулдық парағы ПМУ ҰС Н 7 18 3/ 40

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Есеп және аудит кафедрасы

Экономикалық статистика пәні бойынша

050508 «Есеп және аудит» мамандығының студенттеріне арналған



Әдістемелік нұсқаулар

Павлодар



Тақырып 1 Экономикалық статистика міндеттері және түрлері
Мақсаты: Тақырып бойынша теориялық білімдерді бекіту

Тапсырма 1. Тест сұрақтарына дұрыс жауапты таңдап алыңыз:

  1. «Талдау» термині нені білдіреді?

А) Алдында қаланған элементтерді бірыңғай бүтінге біріктіру;

В) Оқылған объектті элементтерге, бөлімдерге, сол объектке байланысты құрылатын ішкілерге бөлу;

С) Олардың байланысында экономикалық процестерді зерттеу;

Д) Бизнес-жоспарлардың ғылыми негізделуі;

Е) Басқа ықпалыларды анықтау мақсатымен жеке факторлардың ықпалымен шығару тәілі.

2. Талдаудың объекті болып не табылады?

А) Өндіріс технологиясы;

В) Өткен жылғы кәсіпорынның жұмыс көрсеткіштері;

С) Кәсіпорынның, ұйымның қызметінде жүзеге асырылатын үлкейтілген ұдайы өндірістің әлеуметтік-экономикалық процестері;

Д) Шаруашылық субъекттердің мөлшерлері;

Е) Еңбекақы төлемдері бойынша қарыздар.

3. Оперативті (шапшаң) талдау – бұл

А) Шаруашылық операцияларды жүргізу кезіндегі жүзеге асырылатын талдау;

В) Шаруашылық операцияларды жүргізгеннен кейін жүзеге асырылатын талдау;

С) Шаруашылық операциялардың нәтижелерімен жүргізілетін талдау;

Д) Бөлімше қызметтерінің олардың салымдары бағасының барлық кәсіпорынның жетуіне мақсатталған талдау;

Е) Басқару деңгейлерінің барлық салаларын қамтитын талдау.

4. Нормативті талаптарға сәйкес экономикалық талдаудың мақсаты болып табылады:

А) Кәсіпорынның төлеу қабілеті туралы шешім негіздеу;

В) Кәсіпорынның қызметін стратегиялық жоспарлау;

С) Салықтық төлемдердің графигін құрастыру;

Д) Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің басты экономикалық көрсеткіштер динамикасының өзгеруін бағалау;

Е) Ағымдағы және перспективті резервтерді іздеу мен өлшеу арқылы өндірістің нәтижелілігін көтеру.

5. «Синтез» термині нені білдіреді?

А) Аналардың немесе басқалардың көрсеткіштерінің өзгерістерін тудыратын себептерді оқу;

В) Объектті бөлімдерге, элементтерге бөлу;

С) Геометриялық фигуралар мен диаграммалар түріндегі сандардың арақатынасын бейнелеу;

Д) Алдында жайылған элементтерді бірыңғай бүтінге біріктіру;

Е) Көрсеткіштердің өзгеруін тудыратын себептердің бейнеленуі.

6. Жалпы қалыптастыруда экономикалық талдаудың мақсаты болып табылады:

А) Экономикалық нәтижелілікке жету;

В) Шығындардың үнемділігі;

С) Экономикалық бостандықты қамтамасыз ету;

Д) Стратегияның құрылуы;

Е) Барлық жауаптар дұрыс.

7. Экономикалық талдаудың ең берікті ойы мынаны білдіреді:

А) «Кәсіпкерлік»;

В) «Табыс»;

С) «Шектелгендік»;

Д) «Сұраныс пен ұсыныс»;

Е) Дұрыс жауап жоқ.

8. Талдаудың қалыптасу және дамуының ғылым сияқты объективті шарттары қандай?

А) В және Д жауаптары дұрыс;

В) Ғылымның өзі сияқты талдаудың дамуы;

С) Қоғамның дамуы;

Д) Өндірістің басылуы;

Е) Тәжірибелік қажеттілік.

9. Талдаудың басқару және қаржылық болып бөлінуі немен байланысты?

А) Бцхгалтерлік есептің бөлінуімен;

В) Кәсіпорынның мамандандырылуымен;

С) Экономикалық жүйенің шаруашылығының алмасуымен;

Д) Еңбектің бөлінуімен;

Е) Дұрыс жауап жоқ.

10. Талдау объекттерді оқу әдістемесі бойынша болады:

А) Салыстыруға болатын, динамикалық, факторлы, маржиналды;

В) Сала ішіндегі және салааралық;

С) Сыртқы және ішкі;

Д) Басқару және қаржылық;

Е) Оперативті (шапшаң) және қорытындылы.
Бақылау сұрақтары:

1. Экономикалық талдаудың құрылу және дамуының тарихи аспектілері қандай?

2. Шаруашылық қызметте талдауды жүргізгенде қандай қағидалар басшылыққа алынады?

3. Кәсіпорынның шаруашылық қызметі қандай ғылымдардың зерттеу объекті болып табылады?

4. Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің экономикалық талдау пәні негізінде нені түсінеді?

5. Кәсіпорынды басқару жүйесінде экономикалық талдаудың ролі.

6. Талдау макро және микродеңгейлерде нені оқытады?

7. Экономикалық талдаудың басты мазмұны неде болады?

8. Жаппай және ішінара талдаудың ерекшелігі неде болады?
Тақырып 2 Экономикалық статистика мен әдістері

Мақсаты: Тақырып бойынша теориялық білімдерді бекіту Өндірістік шаруашылық қызметін экномикалық талдауды оқып үйрену: Тапсырма 1. Өнеркәсіптік кәсіпорынның жұмысының көрсеткіштерін салыстыру әдісін қолданып талдау:

Таблица 1 – Кәсіпорын жұмысының көрсеткіштері



Көрсеткіштер

Талданып жатқан кәсіпорынның көрсеткіштері бойынша

Отчетные показатели передового предприятия

Отклонения показателей анализируемого предприятия

За предш. период

Жоспар

факт




Жоспа

рдан


От предш. периода

От уровня передового предпр.

Өнімнің шығуы, мың.тг

18900

21000

19670

21300










Өнімнің өндірілуіне кеткен шығындар, мың.тг

15460

16780

17540

18900










Валовый табыс, мың.тг

3440

4220

2130

2400











Тапсырма 2 Орташа мөлшерлі әдісті қолданып анықтаңдар:

А) Өнімнің өндірілуінің орташа бағасын 3 таблицаның берілгені бойынша

Таблица 3 - Есептеуге берілгендер


№ п/п

Маталардың аталуы

1 метрге бағасы, тенге

Шығарылған маталардың саны, мың.м

1

Костюмдік

527

1089

2

Драповая

712

834

3

Обивочная

603

547

Бақылау сұрақтары:

  1. Экономикалық талдау әдісінің мәні мен мазмұны.

  2. Экономикалық талдауда қандай статистикалық қабылдаулар қолданылады?

  3. Қандай жағдайларда салыстыру қабылдауы қолданлады?

  4. Экономикалық талдаудағы топтастырудың ролі қандай?

  5. Қандай жағдайларда салыстырмалы және орта мөлшерліні есептеуге келеді?

  6. Құбылыстарды зерттеу әдісінің графикалық маңызы қандай?


2 Факторлықталдаудың әдістемесі

Мақсаты: Тақырып бойынша теориялық білімдерді бекіту, Бақылау сұрақтарына жауап беру.
Тапсырма 1. Жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаңыз:

  1. Талданып отырған кәсіпорынның есептік кезеңінің факттық берілгендерін басқа кәсіпорынның факттық берілндерімен салыстыру келесіні береді:

А) жұмыс тәжірибесінен ұлгі алу;

В) жоспар-графигінің құрастыру дәрежесін орнату;

С) болған өзгерістерді анықтау және даму екпіндерін анықтау;

Д) көрсеткіштер динамикасын анықтау;

Е) жоспарлаудың негізделуін орнату.

2. Талдауда қолданылатын топталудың қолданылуы нені береді:

А) процестер мен құбылыстырдың өзара салыстарылуы (соизмерение);

В) құбылыстардың өзгеруіне жеке факторлардың ықпал жасауын анықтау;

С) орташа көрсеткіштерді есептеу;

Д) абсолютті және салыстырмалы көрсеткіштердің арақатынасы;

Е) айқын белгілермен оқылып жатқан процестерді біркелкі топтарға бөлу.

3. Дедукция экономикалық талдаудың ұлттық мектебінің басым әдісі болып саналады:

А) Германия;

В) Италия;

С) Ресей;

Д) Англия және АҚШ;

Е) Франция.

4. Нарықтық экономикада командалықпен салыстырғанда экономикалық талдаудың келесі элементінің мағынасы өсті:

А) қадағалаудың;

В) өлшеудің;

С) болжауларлы құрастырудың;

Д) көрсеткіштерді салыстырудың;

Е) бақылаудың.

5. Нормативтік талаптарға сәйкес экономикалық талдаудың мақсаты болып есептеледі:

А) кәсіпорынның төлеунуге қабілетілігі туралы шешімдерді негіздеу;

В) кәсіпорын қызметінің стратегиялық жоспарлануы;

С) салықтық төлемдер графигін құрастыру;

Д) кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметінің негізгі экономикалық көрсеткіштерінің динамикасының өзгеруін бағалау;

Е) өндірістің нәтижелілігінің ағымдағы және перспективті резервтерін іздеу мен өлшеу.

6. Жоюдың қабылдануы нені білдіреді:

А) айқын белгілермен оқылып жатқан процестерді біркелкі топтарға бөлу;

В) есептік кезеңнің факттық белгілерін өткен кезеңнің факттық белгілерімен салыстыру;

С) абсолютті және салыстырмалы көрсеткіштердің арақатынасы;

Д) Байланыс түрлі болмашы себептермен жабық балғандағы құбылыстар арасындағы байланыстарды оқып үйрену;

Е) жеке факторлардың құбылысын басқалардың ықпалын анықтау мақсатымен жеке факторлардың құбылысын алып тастау.

7. Мақсаттық функцияға жеке факторлардың ықпалын осы әдіс бойынша анықтамайды:

А) цепных подстановок;

В) детализация;

С) абсолютті айырмашылықтар;

Д) құрылымдық топтастырулар;

Е) долевое участие.

8. Абсолютті көрсеткіштерді есептеу қорытындыланады

А) в умножении абсолютного прироста изучаемого фактора на базовую (плановую) величину факторов, которые находятся справа от него, и на фактическую величину факторов, находящихся слева от него в модели.

В) в том, что базисную величину результативного показателя необходимо умножить на относительный прирост первого фактора, выраженного в процентах, и результат разделить на 100.

С) в том, что к плановой величине результативного показателя необходимо прибавить его прирост за счет первого и второго факторов и полученную сумму умножить на относительный прирост третьего фактора.

D) в последовательной замене базисных (плановых) показателей фактическими и сравнении полученного нового результата с прежним.

Е) в сопоставлении фактических данных отчетного периода с данными прошлых лет для выявления основной тенденции развития.
Бақылау сұрақтары:


  1. Экономикалық талдаудың факторлық модельдерінің типін санап шығу және сипаттау.

  2. Негізгі факторлық жүйелердің мағынасының мазмұнын ашу және үлгілеу.

  3. Цептік подстановкалар әдісінің мағынасы және абсолютті айырмашылықтарды есептеу.

  4. Баланстық әдіс қашан қолданылады?

  5. Экономико-математикалық әдіс экономикалық талдауда қандай рөл атқарады?


Тақырып 4 Детерминацияланған талдауда факторлардың ықпалын анықтаудың әдістері

Мақсаты: Тақырып бойынша теориялық білімдерді бекіту, цептік подстановка әдісінің, индекстік әдісінің, абсолютті және салыстырмалы айырмашылықтар әдісітерінің көмегімен есеп шығаруды үйрету.
Тапсырма 1 Баланстық әдіс бойынша кәсіпорынның тауарлық балансын талдау.

Таблица 1 – Кәсіпорындағы тауардың қозғалысы (мың тг)



Көрсеткіштер

Жоспар

Факт

Ауытқулар, +; -

Есептік кезеңнің басына тауарлардың қорлары

8600

8800




Тауарлардың түсуі (келуі)

9860

12200




Қалған тауарлардың шығуы

5400

6100




Есептік кезеңнің аяғына тауарлардың қорлары

7600

8400




Тауарлардың өндірісіне жалпы ауытқулар

5460

6500




Тауарлық баланстың формуласы:

Цептік подставкалар әдісін қолдана отырып тауарлық баланстың берілгенін талдау.


Бақылау сұрақтары:

  1. Детерминацияланған экономикалық талдаудың факторлық модельдерінің типтерін талдау және сипаттау.

  2. Детерминацияланған модельдердің негізгі факторлық жүйесі мағынасының мазмұнын ашу және үлгілеу.

  3. Талдаудың индексті әдісі нені білдіреді?


Тақырып 4 Резервтерді есептеу мен табу әдістемелері

Мақсаты: Тақырып бойынша теориялық білімдерді бекіту және резервтерді есептеу мен табу әдістемелеріне үйрету.
Тапсырма 1. Келесі сұрақтарға жауап беру:

  1. Кәсіпорынның өндірістік қызметінің шешімдеріне қандай факторлар әсер етеді?

  2. Өндірістің резервтерін іздеудің қандай әдістері сіздерге белгілі?

  3. Өндіріс нәтижелілігін өсіру резервтерін атаңыздар.


Тақырып 5 Өнімнің өндірісі мен орындалуын талдау

Мақсаты: жоспарды талдау әдістемесін көлемі мен өнім ассортиментіне байланысты оқып үйрену; өнімнің орындалуы мен шығуының өзгерісіне негізгі факторладың ықпалының дәрежесін анықтауды үйрету; алынған шешімдерді талдауды оқып үйрету; өндірістік есептер бойынша қорытындылар мен ұсынуларды тұжырымдау.
Тапсырма 1. Инфляциялық процестердің есебімен өнімнің шығару және орындау динамикасын талдаңыздар.

Таблица 1 - Өнімнің өндірілу және орындалу көлемі



Жыл

Өнімнің өндірілу көлемі,

млн. тенге



Өнімнің орындалу көлемі,

млн. тенге



Баға индексі

2001

88156

80810

1,0

2002

90048

91000

1,2

2003

86415

87100

1,05

2004

92163

90182

1,12

Анықтау керек: 1) Өнімнің өндірілу және орындалуының өсу екпінін; 2) орташа жылдық өсу екпінін.

1 тапсырманың шешімін таблицада көрсетіңіз.


Тапсырма 2. Құрылымдық жылжулардың нәтижесінде шығарылым құнының өзгеруін төменде көрсетілгеннің негізінде есептеу.

Таблица 3 – Талдауға арналған негізгі берілгендер



Бұйым

1 данаға көтерме баға, тенге

Өнімнің өндірілу көлемі,

Мың дана.



жоспар

факт

А

100

20

25

Б

50

30

20

В

40

10

15

БАРЛЫҒЫ




60

60

Есепті цептік подстановкалар әдісімен есетейміз және шешімдерін таблица 4-те бейнелейміз.

Таблица 4 - Цептік подстановкалар әдісі бойынша өнімнің өндірілуіне құрылымдық жылжулардың ықпалын талдау.

Бұйым

Көтерме баға, тенге

Шығарылым көлемі,

мың дана


Өнімнің құрылымы, %

Өнімнің шығарылымы, мың тенге

Құрылымдық жылжуларға байланысты шығарылымның өзгеруі, мың тенге

жоспар

факт

жоспар

факт

жоспар

Факт. при план. структ.

факт






























Таблица 5 – Тура есеп әдісімен құрылымдық жылжуларға ықпалын негізгі берілгендер бойынша есептеу.



Бұйым

Өнімнің шығарылымы, мың тенге

Жоспар бойынша

факттық

1

300

280

2

210

200

3

50

65

Барлығы

560

545

Таблица 6 - Тура есеп әдісімен құрылымдық жылжуларға ықпалын есептеу



Бұйым

Өнімнің шығарылымы,

мың тенге



Шығарылым құрылымы, %

Жоспарлық құрылым бойынша факттық шығарылым

Құрылымның арқасында шығарылымның өзгеруі

Засчит.

в выпол. плана по структуре



план

факт

план

Факт


























Тапсырма 3 Динамикадағы өнім сапасының өзгеруін талдау және сәйкес қорытынды жасаңыз.
Таблица 8 – «Павлодар нан-тоқаш комбинаты» ЖШС өнімінің сапасының жалпы көрсеткіштерін талдануы.

Показатель

2004

год


2005 год

план

факт

Средневзвешенный балл качества продукции

0,70

0,75

0,74

Удельный вес, %:

продукции высшей категории качества;

забракованной продукции;

зарекламированной продукции


85

6,55



8,45

86

6,40



7,60

88

6,50



5,50

Потери от брака, тыс. тенге

450

350

420

Таблица 9 – Өнім сапасының талдануы



Сорт

продукции



Цена за 1 тонну, тенге

Выпуск продукции, тонн

Стоимость выпуска, тыс. тенге

прошлый

год


отчетный

год


Прош.

год


Отчет.

год


по цене 1 сорта

прош

год


отчет

год


1 сорт

24000

2880

3528

69120

84672







2 сорт

20000

1728

1008

34560

20160







3 сорт

14000

1152

504

16128

7056







Итого




5760

5040

119808

111888






Өнімнің құрылымдық сортының сомалық көрсетілімдегі өндірісінің көлеміне әсер ету есебін аболютті артықшылықтарды есептеу әдісімен анықтаңдар:


Таблица 10 - Сомалық көрсетілімдегі ұнның даму көлеміне өнімнің құрылымдық сортының әсер етуі

Сорт

продукции



Оптовая цена за 1 т, тенге

Структура продукции, %

Изменение средней цены за счет структуры, тенге

прошлый

год


отчетный

год


+, -

1 сорт

24000

50

70







2 сорт

20000

30

20







3 сорт

14000

20

10







Итого




100

100








Каталог: arm -> upload -> umk
umk -> Тәжірибелік сабақтардың жоспары
umk -> Р/с Тақырыптың аталуы
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы
umk -> Әдістемелік нұсқаулардың титулдық парағы
umk -> Семинар және практикалық сабақтар процесінде психологиялық құбылыстарды жүйелі талдауда ептілік пен дағдыны қалыптастыру
umk -> Әдістемелік нұсқаулардың титулдық парағы
umk -> Әдістемелік ұсынымдар 050106 «Музыкалық білім» мамандығының студенттеріне
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Ф со пгу 18. 2/07 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді