Дипломдық ЖҰмыс оқушылардың географиялық ақпаратты визуализациялау дағдыларын дамыту Білім беру бағдарламасы



бет5/18
Дата10.06.2022
өлшемі1.48 Mb.
#267560
түріДиплом
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18
Байланысты:
Оразова Клара С ГТ-41..

Бақылау әдістері - құбылыстарға, заттарға, әрекеттерге бақылау жүргізу әдісі білімнің қайнар көзі. Бұл әдісті қолданғандасабақты саяхат, экскурсия, серуендеу, мұражайға, киноға, театрға, кітапханаға бару және т.б. түрде өткізуге ыңғайлы. Яғни, оқушылардың іс-әрекеттің немесе құбылыстың дамуын нақты бақылауға мүмкіндік беретін сабақ формаларын таңдаған дұрыс.
Иллюстрациялық әдістер - бұл әртүрлі иллюстрацияларды қолдану. Оларға: суреттер, карталар, плакаттар, портреттер, диаграммалар, графиктер, кестелер және т.б жатады. Бұл әдістерді сабақтың барлық түрлерінде қолдану ұсынылады.
Демонстрациялық әдістер - сабақта көрнекі материалдарды көрсетудің барлық түрлерін біріктіреді. Демонстрациялық әдістерге: видеосюжеттер, фильмдер, аспаптарды көрсету, тәжірибелер, техникалық қондырғыларды жатқызамыз. Заманауи мектеп жабдықтары оқытудың демонстрациялық әдісінің шеңберін кеңейтуге ықпал етеді. Сонымен қатар оны кез-келген сабақтың формасы мен түріне қарамастан қолдануға мүмкіндік береді [6].
Бірақ мұндай топтастыру шартты сипатқа ие, өйткені мектептердің заманауи қамтамасыз етілуі демонстрация мен иллюстрацияны біріктіруге мүмкіндік береді. Мысалы, компьютерді, интерактивті тақтаны, видеоскопты пайдалану көрнекілік оқыту әдістерінің аралас болуының жарқын мысалы болып табылады.
Сабақтың тиімділігін арттыру үшін визуалды әдістерді қолдану кезінде бірнеше шарттарды сақтау керек:
1. Білім алушыларға оқытылатын тақырыптың жекелеген аспектілерін визуалдауға мүмкіндік беретін оқу-әдістемелік құралдарға енгізілген материал, осы материалды игеретін оқушылардың жассанатынасәйкес келуі тиіс.
2. Визуализация әдістері білім беру процессінде оқытудың басқа әдістерінен оқшау қолданылмауы керек, керісінше оқытудың басқа әдістерін толықтырып отыруы керек.
3. Визуализация әдістерін қолдану барлық оқушыларға қол жетімді болатындай етіп ұйымдастырылуы керек (суреттер, схемалар және т.б.). Кішкентай заттарды көрсету үшін проекцияларды, оптикалық үлкейту құралдарын қолданған дұрыс, немесе оқушыларды демонстрациялық тақтаға кезек-кезек шақыруға болады. Бұл әдетте химиялық және физикалық тәжірибелерді көрсету кезінде қолданылады.
4. Визуализацияның белгілі бір әдістерін қолдану мақсатты бағытта болуы керек .
5. Визуализация материалдары сабақтың тақырыбына қайшы келмеуі керек, керісінше оқушылардың тақырыпты қабылдауын мүмкіндігінше жеңілдетуі керек.
6. Көрнекі құралдарды құрастыру үшін ақпарат іздеуге оқушыларды тартып, игерілетін пәнге деген қызығушылығын арттыру қажет [7].
Ақпаратты визуализациялау – оқушыларғаойлар мен идеяларды жеткізудің қуатты құралы, ақпаратты қабылдау мен талдауда көмекші, сондықтан оқу процесінің сапасын арттырудың тиімді әдісі. Сабақта визуализацияның көптеген түрлері бар: бейнелер, кинофильмдердің үзінділері, презентациялар, анықтамалық жазбалар, диаграммалар, кестелер, жоспарлар, егжей-тегжейлі сұрақтар мен жауаптар, матрицалар, сөйлеу маркалары, тренажерлер және басқалар [8]. Визуализацияны оқытудың барлық кезеңдерінде қолдануға болады: жаңа материалды түсіндіру кезінде; қайталау кезінде; бекіту кезінде; бақылау және жүйелеу кезінде, жалпылау кезінде, үй тапсырмаларын орындау кезінде, мәтінмен жұмыс істеу кезінде, сондай-ақ өзіндік жұмыс кезінде.Көрнекі құралдарды сабақтың кез-келген кезеңінде пайдалану міндетті түрде түсініктемені қажет етеді. Ең бастысы, әр сабақта визуалды және техникалық құралдармен жұмыс істеу кезеңдері болуы керек, өйткені, бұл сабақтың барысына әртүрлілік әкеліп қана қоймайды, сонымен қатар оқушылардың зерттелетін пәнге деген қызығушылығын арттырады және оқуға деген ынтасын арттырады[9].
Қазіргі уақыттагеографияпәнініңмұғалімі өз жұмысындакөптегентехникалықоқытуқұралдарын (теледидар, кино, фото, компьютерліктехнологиялар және т.б.) және көрнекіақпараттың көптеген түрлерін қолданаалады.
Мұғалімге зерттелетін заттар мен құбылыстардың толық бейнесін жасауға мүмкіндік беретін көрнекіліктің көптеген түрлері бар:
1.Кестелер - көптеген географиялық ұғымдарды қалыптастыруда пайдалы, мұнда зерттелетін материалды түсіну мен есте сақтауды жеңілдететін логикалық операциялардың маңызы зор.Кестелер-оқушыларда зерттелген материалды түсіну мен есте сақтауды едәуір жеңілдететін логикалық іс-әрекеттің маңыздылығы бар көптеген географиялық ұғымдарды қалыптастыру үшін қажет. Кестелермен жұмыс жасай отырып, оқушылар географиялық заңдылықтарды жақсы игеріп қана қоймайды, сонымен қатар сандық материалмен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіреді.Кестелердің көмегімен оқушыларды себеп-салдарлық байланыстарды сызуға, оларды шарлауға, барлық фактілер қатарының ең маңыздысын бөліп көрсетуге үйрету оңайырақ.Көбінесе оқулықтар мен кітаптардағы кестелер қолданылады, бірақ кестені сынып алдында іліп қою әдістемелік тұрғыдан дұрыс. Кесте оңай оқылатын, көрнекі және қарапайым болуы керек, артық мәліметтермен шамадан тыс жүктелмеуі керек.
Күрделі, массивті кестелерді зерттеу ыңғайсыз, олар негізгі фактілер мен заңдылықтарды анық емес және дәл емес жеткізеді. Оның мазмұнын нақты түсіну үшін әр кестенің атауы болуы керек. Өлшем бірліктерін көрсету қажет. Кестеде келтірілген сандар бірдей өлшем бірліктерінде жақсы беріледі, өйткені содан кейін кестенің негізгі мәні неғұрлым нақты және айқын болады. Немесе жақсы көрнекі көрсету үшін өлшем бірлігі арнайы бөлінген бағанға бөлінеді. Кестеде сандардан басқа, салыстырмалы және салыстырмалы сипаттамаларды жариялауға болады, шартты белгілер мен белгілер жүйесін де қолдануға болады.
2.Схемалар -оңай есте сақталатын графикалық бейнені жасайды, берілген объектінің, құбылыстың немесе процестің мәнін түсінуге көмектеседі.Схемалар физикалық және экономикалық географияда белсенді қолданылады. Жүйелеу схемалары, себеп-салдар байланыстарының схемалары да жиі қолданылады.
3.Профильдер мен кескіндемелер - географиядағы қатынастарды көрсететін графикалық иллюстрациялардың маңызды түрі.Профиль-бұл жер бетінің кез-келген бөлігінің, жер қыртысының, гидросфераның немесе атмосфераның белгілі бір сызық бойымен өңделетін тік қимасы. Профильдер жазықтықта көлденең бейнеленген рельефтің пішіндерін жақсы түсіну үшін пайдаланылуы мүмкін. Профильді сызу кезінде оқушылар географиялық картамен жұмыс істеу дағдыларын бекітеді.
Классификацияғасәйкес профильдер - геологиялық, топырақтық, климаттық, гипсометриялық деп бөлінеді. Профильді қолданаотырып, оқушыларға кез-келген процесті немесе табиғи құбылысты жалпы түрде елестету және түсіну оңай болады.
4.Блок-диаграммалар - графикалық көрнекі құрал, бөлімдерді перспективалы суреттермен біріктіреді.
5. Графиктер - уақыт өте келе кез-келген процесті суреттеу үшін сандық материалды түрлендіреді.Графиктер-уақыт шеңберіндегі кез-келген процесті суреттеу үшінсандық материалды түрлендіреді.Физикалық географияда графиктер жиі кездеседі, онда қашықтық көлденеңінен, ал жердің биіктігі мен теңіздер мен мұхиттардың тереңдігі тігінен орналасады.Графиктер жер бетінің рельефінің егжей-тегжейлі визуалды сипаттамасын ұсынады.Көбінесе график жүйелеудің нәтижесі болып табылады, ол тек құбылыстың абсолютті нүктелерін тіркейді. Осы нүктелер арасындағы аралықтаайтарлықтай ауытқулар болуы мүмкін, егер бұл өте маңызды болса, онда нүктелерді нүктелі сызықпен қосу керек. Көптеген графиктер бір-біріне ұқсас, бірақ олар мүлдем басқа процестерді көрсете алады. Графиктерді параллель бірнеше процестерді көрсету үшін де қолдануға болады. Түсінікті болу үшін графикті суретпен көрсетуге болады.
Графиктермен жұмыс істеу әдісі кестемен немесе диаграммамен жұмыс істеу әдісіне ұқсас: алдымен не көрсетілгені анықталады, содан кейін сандық көрсеткіштер тексеріледі, содан кейін олар салыстырылады және нәтижелер жасалады.
6.Диаграммалар-олардың аумақтық орналасуы бойынша бір-бірінен ерекшеленетін Сандық сипаттамалар, объектілер немесе құбылыстар үшін қолданған жөн.
7.Сынып тақтасындағы графикалар - материалды түсінуді және оны есте сақтауды жеңілдетеді, дұрыс идеяларды құруға ықпал етеді, ұғымдарды қалыптастыруға ықпал етеді.
8.Оқу географиялық карталары - көрнекі құралдың осы түрімен жұмыс істеу студенттерге жер бетіндегі елдер мен басқааумақтарды тікелей зерттеуді алмастыруға мүмкіндік береді, зерттелетін аумақтардың бейнесін олардың негізгі сипаттамаларымен қалпына келтіруге көмектеседі.
9.Глобус - карталарға қарағанда баға жетпесартықшылығы бар, ол жердің пішінін сақтай отырып, оның бетінің контурын бұрмаланбаған түрде береді.
10.География оқулығы - кешенді сипаттағы оқыту құралы. Онымен жұмыс істеу кезінде сөзбен (оқулық мәтіні), картографиялық және статистикалық материалдармен, схемалармен, суреттермен, фотосуреттермен және т. б. жұмыс істеу тәсілдері үйлеседі.
11.Оқу картиналары-студенттердің қашықтықта немесе басқасебептермен тікелей қабылдау мен бақылауға жатпайтын көптеген географиялық объектілер мен құбылыстар туралы түсініктерін қалыптастырады.
12.Жинақтар мен модельдер (коллекциялар) -оқушылардың география мектебінде айтылған көптеген нақты пәндер туралы идеялары мен түсініктерін жасау үшін қолданылады.
13.Географиялық бақылаулар - географиядағы оқу бағдарламаларында практикалық жұмыстар мен жергілікті жерлерде бақылаулар қарастырылған, олар әдетте экскурсия кезінде және арнайы жабдықталған алаңдарда жүзеге асырылады, олардың көмегімен көрнекілік принципі тікелей жүзеге асырылады.
14.Экрандағы оқу құралдары - оқу киносы мен теледидары, диапозитивтер, диафильмдер, фильмдер - иллюстрациялардың ерекше түрі, географияны оқытудағы көрнекі құралдардың бірі.
15.Сандық білім беру ресурстары - білім мен дағдыларды қалыптастыруға ғана емес, сонымен қатар шығармашылық қызмет тәжірибесін дамытуғабағытталған. Мектептегі компьютер оқытудың жарқын көрнекі құралы, географияның әртүрлі сабақтарын қолдау құралы ретінде әрекет етеді.
16.Кинофильмдер- олардаобъектілер мен құбылыстар шындыққа жақын. Дыбыстық фильмнің мағынасын асыра бағалау қиын. Білім алушылар сынып қабырғасынан шықпай-ақ теңіз шуын, жанартау атқылауының шуын, құстардың әнін, орман дыбыстарын немесе тіпті өндірістік процесті ести алады. Кейбір фильмдер білімнің тәуелсіз көзі ретінде қызмет ете алады, басқалары мұғалімнің сөзін бейнелеу, көрсету және бекіту үшін қолданылады. Өтілген
материалды жүйелеу және қайталау үшін көлемді деректік материалдары бар фильмдер үлкен артықшылықпен пайдаланылады [10].


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы