Дипломдық ЖҰмыс мамандығы 5В080100 Агрономия Алматы 2020

Loading...


Дата03.04.2020
өлшемі34.75 Kb.
түріДиплом
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ


Төлегенова Алтынай Ғалымжанқызы
Жамбыл облысы Жамбыл ауданы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ» филиалы жағдайында жүгері егістігіндегі арамшөптерге қарсы гербицид қолданудың тиімділігі.

ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
мамандығы 5В080100 - Агрономия

Алматы 2020

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МИНИСТРЛІГІ


ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Агробиология факультеті
Агрономия кафедрасы


ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Жамбыл облысы Жамбыл ауданы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ» филиалы жағдайында жүгері егістігіндегі арамшөптерге қарсы гербицид қолданудың тиімділігі.

Беттер саны ___________

Сызбалар мен көрнекі

материалдар саны ________

Қосымшалар _____________
Орындаған Төлегенова Алтынай Ғалымжанқызы

(аты-жөні)

2020 ж. « ___ » _________ қорғауға жіберілді
Кафедра меңгерушісі _____________________ Кенебаев

(қолы) (аты-жөні)


Жетекші ______________________ Узбеков Б.М.

(қолы) (аты-жөні)


Арнайы тараулар кеңесшілері:

____Экономика __ _______________________ ___ Искакова Қ. __________

(тарау) (қолы) (аты-жөні)


___Еңбек қорғау____ _______________________ ____ Искакова Қ. _________

(тарау) (қолы) (аты-жөні)


Норма бақылаушы ___________________ ___ ____

(қолы) (аты-жөні)

Сарапшы _______________________ ________________________

(қолы) (аты-жөні)

Алматы 2020

ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ


Агробиология факультеті
5В080100 - Агрономия мамандығы
Агрономия кафедрасы

Дипломдық жұмысты орындау
ТАПСЫРМАСЫ

Студент: Төлегенова А.Ғ.


Жұмыс тақырыбы: Жамбыл облысы Жамбыл ауданы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ» жағдайында жүгеріні гербицидтермен өңдеу.

Университет бойынша 2019 ж « » № бұйрығымен бекітілген


Дайын жұмысты тапсыру мерзімі 2020 ж « ___ » _________

Жұмыстың бастапқы деректері:

«Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ», жүгері, гербицид.
Дипломдық жұмыста қарастырылатын сұрақтардың тізімі:
Тәжірибе нұсқалары бойынша жүгері дақылын гербицидтермен егісте өндеу өсіп-өнуін, өнім сапасын, өнімділікті анықтау, қаржы шығынын анықтау, экономикалық тиімділікті есептеу.
Графикалық материалдардың тізімі (қажетті жағдайда):

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________________________________________________________________
Ұсынылатын негізгі әдебиеттер:

1 Әрінов Қ.Қ., Можаев Н.И., Шестакова Н.А., Ысқақов М.Ә., Нұрғалиев А.Н., Рахымбеков Т.С., Иванников А.В. «Өсімдік шаруашылығы практикумы» Ақмола 1996 жыл; 156-163 б.

2 Жаңабаев Қ., Арыстанғұлов С. «Агрономия негіздері» Астана 2010жыл; 248-255б

3. С. Арыстанғұлов, А. Елшібаев, Б. Уызбеков, А. Күлдеев «Өсімдік шаруашылығы» Астана 2008; 24-26б

4. Қ. Әубәкіров, Т. Атақұлов, А. Ахмет « Мал азығын өндіру» Алматы 2011ж; 221-228б

5. Әрінов Қ.Қ., Можаев Н.И., Нұрғалиев А.Н. «Өсімдік шаруашылығы» Ақмола 1993жыл; 189-212б

6. Қ.Ш. Жанабаев «Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы» Алматы 1994ж; 106-125б
Жұмыстың арнайы тараулары бойынша кеңесшілері


Тарау

Кеңесші

Мерзімі

Қолы

Әдебиеттерге шолу

Искакова Қ.







Тәжірибе бөлімі

Искакова Қ.







Зерттеу бөлімі

Искакова Қ.







Еңбек қорғау

Искакова Қ.







Кафедра меңгерушісі _____________________ ______Кененбаев ______

(қолы) (аты-жөні)
Жұмыс жетекшісі ______________________ Узбеков Б.М.________

(қолы) (аты-жөні)

Тапсырманы орындауға

қабылдадым, студент _________________ ______Төлегенова А.Ғ,_

(қолы) (аты-жөні)

Дипломдық жұмысты орындау

кестесі


Рет саны

Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі

Жетекшіге ұсыну мерзімі

Ескертулер

1.

Зерттеу әдістемесі

06.2019




2.

Әдебиетке шолу

08.2019




3.

Бақылау мәліметтерін жинау

09.2019




4.

Мәліметтерді статистикалық өңдеу

12.2019




5.

Кестелер, сызбалар құру және талқылау

02.2020




6.

Экономикалық көрсеткіштерді есептеу

04.2020




7.

Дайын дипломдық жұмысты көрсету

04.2020




Кафедра меңгерушісі ___________________ Кененбаев
Жұмыс жетекшісі _____________________ Узбеков Б.М.

Тапсырманы орындауға



Қабылдадым, студент _____________________ Төлегенова А.Ғ.

МАЗМҰНЫ


КІРІСПЕ




1 Әдебиетке шолу




1.1 Жүгері дақылының халық шаруашылығындағы маңызы және биологиялық ерекшеліктері




1.2 Жүгері дақылын өсіру технологиясы




1.3 Жүгері өсіруде түрлі технологияларды пайдаланудың кейбір ерекшеліктері




1.4 Жамбыл облысында аудандастырылған жүгері сорттары




1.4 Жүгері дақылының зиянкестері мен аурулары, олармен күресу жолдары




1.6 Ауыспалы егістер және алғы дақылдардың жүгеріні өсірудегі маңызы




2 НЕГІЗГІ БӨЛІМ




2.1 Зерттеудің мақсаты мен міндеттері




2.2 Зерттеу жүргізілген орын туралы мағлұмат




2.2.1 Зерттеу жүргізілген орын туралы жалпы мағлұмат




2.2.2 Зерттеу жүргізілген аймақтың топырақ-климаттық жағдайлары




3 Тәжірибелік бөлім




3.1. Зерттеу әдістемесі мен нысандары




4 Зерттеу нәтижелері




4.1 Алғы дақылдардың жүгері танаптары топырақтарындағы ылғал қорына әсері




4.2 Алғы дақылдарға байланысты жүгері танаптарының арамшөптермен ластануы




4.3 Алғы дақылдардың жүгері собықтарының қалыптасуына әсері




4.4 Алғы дақылдардың жүгері өнімділігіне әсері




4.5 Жамбыл облысы Жамбыл ауданы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ» жағдайында жүгеріні өсірудегі экономикалық тиімділігі




5 Еңбек қорғау




ҚОРЫТЫНДЫ




ҚОСЫМШАЛАР






КІРІСПЕ
Қазақстанның ауыл шаруашылығы алқаптарының жалпы алаңы 177,8 млн гектарды, оның ішінде жайылымдар 146,9 млн гектарды, егістік пен тыңайған жерлер 26,7 млн гектарды, шабындықтар 4,2 млн гектарды құрайды. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі кезеңінде елдің агроөнеркәсіп кешенінде мәнді нәтижелерге қол жеткізілді: нарықтық қатынастар негізінде өндірістің тұрақты өсуі бақылануда, еңбек өнімділігі мен өндіргіштігі артуда, әр саланың негізгі қорларын жаңарту және инфрақұрылымын жаңарту жүргізілуде, негізгі азық-түлік өнімдері бойынша өздігінен қамтамасыз етуге қол жеткізілді, дәнді, майлы дақылдар эскпортының мәнді өсіуне қол жеткізілді.

Бүгінгі нарық жағдайына өтуге байланысты Қазақтсан Республикасының агроөнеркәсібінде ұйымдастырушылық-шаруашылық өзгерістер болып өтті. Осыған қарамастан алдағы уақыттарда да ауыл шаруашылығы өндірісінің негізгі өзекті мәселесі асытқ өндіру болып қала бермек. Республика тәуелсіздік алғаннан бері бұл бағытты ауылшаруашылық еңбекшілері үлкен жетістіктерге қол жеткізді.

Егеменді еліміздің басты байлығының бірі – астық өндірісі. Ауыл шаруашылығын дамытудың зор әлеуеті бар Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру мен өңдеуде әлемдік көшбасшылардың қаратында бола алады десек, қате айтпағанымыз. Таяудағы 7-8 жылда Шығыс Еуропалық елдердің ауыл шаруашылығының даму деңгейіне жету біздің еліміздің алдағы жоспарларының бірі. Осы мақсатқа жету үшін Отандық ауыл шаруашылығының өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажет. Қазақстан қазіргі күні әлем бойынша ең мол астық экспорттаушы 5 елдің қатарынан бой көрсетіп отырса, ұн экспорты жөнінен бірнеше жыл бойына бірінші орында келеді.

Агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасынан күтілетін нәтижелердің бір бөлігін, құрметті оқырмандар, назарларыңызға ұсынғанды жөн көрдік.

  • Ұсақ және орта деңгейлі шаруашылықтарды ауыл шаруашылығы кооперацияларына тарту;

  • Сауда-­логистикалық инфрақұрылымды дамыту;

  • Жер ресурстарын тиімді пайдалануға жағдай жасау;

  • Су ресурсын тиімді пайдалану;

  • Агроөнеркәсіп кешенін ғылыми-­технологиялық, кадрлық және ақпараттық-­маркетингтік қамтамасыз ету;

  • 2021 жылға қарай:

  1. Азық-түлік тауарлары экспортының көлемін $ 600 миллионға дейін жеткізу;

  2. Азық-түлік тауарлары импортын $ 400 миллионға дейін төмендету;

  3. 2015-жылмен салыстырғанда ауыл шаруашылығындағы еңбек өнімділігін 38%-­ға арттыру

Осы ретте Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы аграрлық секторды дамыту, аймақ экономикасын жандандыру, өндіріс, ғылым, білім интеграциясын жүзеге асыру мақсатында фермерлер, кәсіпорын, шаруа қожалықтарымен бірлесе отырып елеулі жұмыстар атқарып келеді.

Қазақ ұлттық аграрлық университеті Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Аса ауылы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ» филиалында бірлесе жұмыстар атқарады. Оқу орнының ғалымдары инновациялық технологяиларды өндіріске енгізу, өнім көлемін арттыру сияқты мәселелерде фермерлерге консалтингтік көмектер көрсетіледі.. Мұнда студенттердің тәжірибеден өтуі үшін жағдайдар жасалған.

ҚазАгро Инновация»акционерлік қоғамының №8 шілденің 23 жұлдызы 2008 жылғы шешімі,«ҚЕӨШҒЗИ» ЖШС-нің №17 шілденің 29жұлдызы 2008жылғы бұйрығымен «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми –зерттеу институты»ЖШС Жамбыл филиалы болып өзгерді.

Жамбыл филиалы Қазақстан Республикасының оңтүстік аймағы Жамбыл облысы,Жамбыл ауданы Аса ауылы қаладан 35 км,Тараз қаласынан 15км қашықтықта орналасқан.

Негізгі бағыты тұқым шаруашылығы.Өндіру элиталық сорттағы бидай,арпа,соя,сафлор сату.

Шаруашылықтың орталық жөндеу шеберханасы,астық коймасы,асфальтталынған мех тогі,әкімшілік ғимараты бар.



Пайдаланылатын жер түрлері

Көлемі

Га

Жалпы көлемге қатынасы %

1

Егістік алқап оның ішінде:

Суармалы

Тәлімі


788

450


338

92.7%

52.9%


39.8%

2

Әр түрлі мақсатта көкеніс,бау-бақша

35,8

4.2%

3

Табиғи жайылымдар

26,2

3%

4

Барлық ауыл шаруашылық жерлері

850

100%

5

Жарамсыз жер

-

-

6

Жалпы жер көлемі

928,91

100%



Зерттеудің мақсаты - Жамбыл облысы Жамбыл ауданы «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылғы ҒЗИ» жағдайында жүгеріні гербицидтермен өңдеу.

Зерттеудің міндеттері:

- жүгері дақылын өсіруде алғы дақылдардың жүгері танаптарының топырақтарындағы ылғал қорына әсерін анықтау;

- алғы дақылдардың жүгері танаптарының арамшөптермен ластануына әсерін анықтау;

- жүгері дақылын ауыспалы егісте орналастырудың оның өсімдігінің өсіп-өнуіне әсерін зерттеу;

- жүгері дақылын өндіруде алғы дақылдардың жүгері өнімділігіне әсерін анықтау;

- жүгері дақылын өсіруде алғы дақылдардың экономикалық тиімділігін есептеу.



Жүгері (Zea mays) - өсімдік бір жылдық, жалбыз тұқымына жатады (Poaceae). Жүгеріні жіктеу негізіне дәндегі эндоспермнің морфологиялық ерекшеліктері алынған. Бұл жіктемеге сәйкес, жүгері келесі кіші түрлерге бөлінеді: кремний, тіс тәрізді, қант, крахмал, лопающаяся, пленка және балауыз. Ең көп өндірістік маңызы тіс және кремнийлі жүгері. Тіс тәрізді жүгерінің астығы бүйірінен тапсырылған ірі, орталық бөлігінде ұнды, ал шетінде мүйіз тәрізді эндосперм, дәннің ұшында ат тісіне ұқсас майыспа орналасқан. Ақуыз құрамы 8-20%, ақаусыз заттар 68%. Кремнийлі кіші түрге бүйірінен сәл тапсырылған дөңгелек астық тән, орталық бөлігінде ұнды эндосперм, дәндегі ақуыз 8-18%, ақаусыз заттар 72% орналасқан. Крахмалды жүгері кремнийге ұқсайды, ақ түсті дән, толық ұнды эндосперммен толтырылған, гигроскопиялық, сондықтан құрғақ үй-жайда сақталады. Крахмал өндірісі үшін қолданылады.Дәндегі ақуыз мөлшері 8-12%, ақаусыз заттар 72%. Қант жүгерісіне ірі, аршылған дән тән. Жүгері консервацияға қолданылады.Сүт-балауыз пісіп-жетілу кезеңінде қант мөлшері 15% - ға дейін, ақуыз мөлшері 12% - ға дейін. Күрек жүгері арпа және күріш болып бөлінеді. Дәнде толық мүйіз тәрізді эндосперм,ұнды эндосперм ұрықтың айналасындағы жұқа жолақ орналасқан. Астық попкорнда қолданылады. Дәндегі ақуыз мөлшері 10-14%, ақаусыз заттар 62-72%. Балауыз жүгері кремнийге ұқсайды. Түсі күңгірт балауызды еске салады. Тек Қиыр Шығыста, Қытайда және АҚШ-та өседі. Ақуыз мөлшері 14%, ақаусыз заттар 72%. Пленкалы жүгері тек АҚШ-та өседі. Астық үшін астық масақты үлдірде тұр. Дәндегі ақуыз мөлшері 12%, ақаусыз заттар 65%. (В. С. Ильин, В. И. Гаценбиллер, 1995).

Жүгерінің тү

бірлік жүйесі түзілу мерзімі, өсу сипаты және олардың өсімдік өміріндегі рөлі бойынша ерекшеленетін тамырлардың төрт түрінен тұрады (В. С. Циков, Л. А. Матюха, 1989; Г. Е. Шмараев, 1975). Қоректік заттар мен суды сіңіру жас өсіп келе жатқан тамырлардың үстімен жүзеге асырылады (жұмыс белсенді беті). Жүгері 1,5 - 2 м - ге дейін және одан да көп қара топырақты топырақта жатқан тереңдігімен қуатты тамыр жүйесі бар және 1-1,2 м-ге ұяшықтан тарайды. Тамыр жүйесі құрылымының ерекшеліктері қоректік заттарды тез және Елеулі тұтыну үшін жағдай жасайды, бұл жүгерінің бар болуы мен шоғырлануына жоғары қажеттілікті анықтайды.

Жүгері сабақтары тік, тегіс, биіктігі 0,6-тен 4 м-ге дейін және одан да көп. Ол сабақ түйіндерімен бөлінген Жекелеген тораптар аралығынан тұрады, әрбір торап қынап жапырағымен қамтылады. Негізгі сабақтардан басқа, жүгерінің кейбір сорттары мен будандарында, әдетте, собықты құрмайтын жанама қашулар дамиды.

Жүгері жапырақтары, басқа да дәнді өсімдіктер сияқты сызықтық-ланцеттік пішінді, жұқа, сәл толқынды, төменгі жағынан жалаңаш, жоғарғы жағынан - әртүрлі дәрежеде кептірілген, анық көрсетілген кильмен. Жапырақтардың орналасуы келесі.

Жүгері жапырақтары басқа дәнді дақылдардың жапырақтарынан өзгеше құрылымы бар (Г. М. Добрынин, 1969). Ол шын мәнінде үш жапырақтан (орталық және бүйірден) тұрады. Парақтың өткізгіш жүйесінің күрделі құрылғысы ассимиляттардың тез кетуіне ықпал етеді, бұл Фотосинтездің жоғары қарқындылығын сақтауға мүмкіндік береді. Бұл жарықтандыру шарттарына жүгері жоғары талап етеді.

Жүгері басқа дәнді дақылдардан ерекшеленеді, бұл бір үйлік, бөлек жынысты өсімдік. Жүгерінің ерлердің гүл шоғыры сабақтың басында қалыптасады және сыпырғыш деп аталады. Сыпырғыштың орталық осі мен бүйір бүйрегі бар, оларда масақтар орналасқан. Колосок екі колос

кадан және бір-екі Гүлден тұрады. Гүл екі жұқа гүл қабыршағынан, үш талдан, екі лодикуладан және рудиментарлық пестикадан тұрады. Егіннің дәнді бастарын жинадық орналасады жұп, әрі солардың бірі-отырықшы, ал екінші қысқа мпа.

Әйел гүл шоғыры - початок құрылады қуысының жоғары секрециясын төмендетеді стеблевых жапырақтары. Собықтың өзегінде бойлық қатарлармен қатар жолақ орналасады. Әрбір колоскте екі гүл бар, олардың жоғарғы ғана дамиды және жеміс береді. Колосковые қабыршақтары қысқа, былғары, ал гүлдер қысқа, бірақ жұқа, үлдір. Сондай-ақ, үш рудиментарлы тычинкалар, екі лодикулдар мен дөңгелек байлаудан, ұзын бағанадан және екі жақты рыльцадан тұратын пестик бар. Собықты орау жапырақтары тығыз жабады. Собықтың саны әртүрлі, бірақ негізінен сабақтарда 1-2 собық пайда болады.

Жүгері-айқас тозаңданатын өсімдік: әйелдер гүлдері, әдетте, басқа өсімдіктің тозаңы ұрықтанады. Бұған тек раздельнополость, бірақ разновременность гүлдеу ерлер мен әйелдер гүлдер. Жүгеріні айқас ұрықтандыруға ауа қозғалысының әлсіз болуы да ықпал етеді, тіпті шаңды дәндер бір жаққа қарай бұзылып, өз өсімдігінің собық жіптеріне түспейді.

Жүгерінің жемісі-дән, әр түрлі консистенциясы, мөлшері, пішіні және түсі. Өсім мен дамудың жеке фазаларына жүгері өсімдігі барынша кернеумен жұмыс істейді және өмір сүру жағдайларына жоғары талаптар қояды, олар агротехникалық құралдармен қамтамасыз етіледі. Бұл сыпырғыш пен собықты қалыптастыру. Осы уақытта арамшөптермен күрес, азықтандыру, суару сияқты күтім шаралары дер кезінде және мұқият болуы тиіс.

15 - 24оС жүгерінің өсуі мен дамуы үшін оңтайлы температура. Температура -2 - 4оС дейін төмендеген кезде зауыт өледі.

Жүгері топырақтың құнарлылығына және агрофонға өте талап етеді. Ол құрғақшылыққа төзімді дақыл болмаса да, суды өте тиімді пайдаланады - 1 кг құрғақ заттың пайда болуына 256 кг су жұмсалады.

Фотосинтездің ерекшеліктері С-4 схемасы бойынша өтеді. Фотосинтездің жоғары қарқындылығы құрамында қысқа толқынды бөлігі бар жарықтың сапасы мен жарық жағдайларына жүгерінің талаптарын анықтайды. Ол үшін жарық күнінің оңтайлы ұзақтығы 12-14 сағат (В. С. Циков, Л. А. Матюха, 1989). Ұзақ жарық күні вегетация кезеңін ұзартады, қысқа, керісінше, жетілуді тездетеді.

Өскіндер мен бірінші жапырақтар кезеңінде өнімнің абсолюттік өсімі шамалы, бірақ сыпыру алдында және сыпыру кезінде өсім тез жүріп жатыр (В. С. Ильин, В. И. Гаценбиллер, 1995). Ұрықтандырғаннан және дәндерді байлағаннан кейін одан әрі егін жинау дамушы собықтардың есебінен жүргізіледі. Сондықтан гүлдену кезеңінде жүгеріні жинау кезінде егін тек сабақтардан және жапырақтардан тұрады. Неғұрлым кеш жинау кезінде собықтың үлесі артады, жасыл массаның азықтық сапасы және одан сүрлем дайындау айтарлықтай артады.

Мазмұндалған жүгері өзінің табиғатында қалыпты өсу мен ресурстардың жоғары шоғырлануын дамытуды талап ететін қарқынды түрдегі өсімдік болып табылады деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Сондықтан оны тиімді өсіру үшін арамшөптермен күрес жөніндегі іс-шаралардың негізделген жүйесін қамтитын қарқынды технологиялар қажет.

Достарыңызбен бөлісу:
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
Барлы конкурс
білім беретін
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
мемлекеттік мекемесі
дебиеті маманды
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
білім беруді
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
мелетке толма
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...