Дипломдық ЖҰмыс қазақстан географиясының 9 сынып оқулығының мазмұнында оқушыларға экономикалық білім мен тәрбие беру мәселелері


Қазақстан географиясы пәнін оқытуда аймақтық-өлкетану мәліметтерін пайдалану арқылы оқушыларды қазақстандық патриотизмге тәрбиелеу



бет11/23
Дата11.06.2022
өлшемі1.53 Mb.
#268129
түріДиплом
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   23
Байланысты:
Дипломдық жұмыс Онор
Диплом окончательный
2.2 Қазақстан географиясы пәнін оқытуда аймақтық-өлкетану мәліметтерін пайдалану арқылы оқушыларды қазақстандық патриотизмге тәрбиелеу
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік «Білім» бағдарламасында еліміздегі оқу-тәрбие жүйесін жетілдірумен байланысты алға қойған негізгі мақсат – «Қазақстандық азаматтық, ізгілік және жалпы адамзаттық құндылықтар идеяларының негізінде тәрбиеленушінің жеке тұлға ретіндегі сапалық қасиетін қалыптастыру» - көзделіп отыр [3].
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының 8-бабында білім беру жүйесінің басым міндеттері – «азаматтық пен елжандылыққа, өз Отаны − Қазақстан Республикасына деген сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, Конституцияға және қоғамға қарсы кез-келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу» – деп айтылған [4].
Мектеп оқушыларына патриоттық тәрбие беру – біздің мемлекетіміздің ұзақ мерзімді даму бағыттары шеңберіндегі ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ететін ең өзекті мәселелердің бірі. Патриоттық тәрбие берудің рөлін арттыру, неғұрлым маңызды құралдарына өлкетану, яғни туған өлкенің табиғатын, халқы мен шаруашылығын, оның өткені мен бүгінін жергілікті қоғамдастық өмірін жақсарту мақсатында зерделеу болып табылады. Оқушыларға өзінің туған өлкесі туралы туралы толық, терең мазмұнды білім беруді талап ететін, олардың туған жеріне және табиғатына деген сүйіспеншілік сезімін, сондай-ақ өз халқының әдет-ғұрпына деген құрметін қамтитын аймақтық-өлкетану ұстанымында өз бейнесін табады.
Мектептегі оқу-тәрбие үдерісінде оқушыларға патриоттық тәрбие беруді қалыптастырудағы аймақтық-өлкетану мәліметтерін пайдаланудың рөлін арттыру, аймақтық базалық білім берумен байланыстыру, педагогикалық шарттарын айқындау, аймақтық-өлкетануға тән ерекшеліктерді анықтау біздің зерттеуіміздің негізі болып табылады [5].
Аймақтық-өлкетану арқылы оқушыларды патриотизмге тәрбиелеу проблемасын зерттеу мақсатында орта мектептердің базистік оқу жоспарындағы «Қазақстан географиясы» пәндерінің оқу бағдарламалары мен оқулықтарына ғылыми бағытта талдау жүргізу нәтижесінде оқушыларға патриоттық тәрбие берудің жағдайын қарастырдық. Зерттеу нәтижесі жалпы білім беретін орта мектептердің оқу-тәрбие үдерісіндегі маңызды компоненттердің бірі – патриоттық тәрбие беруді әлі де болса жүйелеп, жетілдіру қажеттілігі байқалды. Зерттеу барысында мектеп оқушыларының отансүйгіштік қасиеттерін жетілдіруде өлкетану мәліметтерін мектептің оқу бағдарламасына кешенді түрде енгізу, сабақ барысында кіріктіру мүмкіндіктері қарастырылды.
Зерттеу мәселесінің негізінде жалпы білім беретін орта мектептерде патриоттық тәрбие берудің тиімді әдістерін жетілдіру, жаңа мазмұнда жасалған оқу-әдістемелік құралдар мен бағдарламалардың қажеттілігі байқалды. Яғни, мектептегі «Жаратылыстану білім саласын» құрайтын «Қазақстанның географиясы» пәндерінің бүгінгі оқу бағдарламаларында оқушылардың патриоттық тәрбие негізінде рухани кемелденуіне мән берілгендігін көреміз [6].
«Қазақстан географиясы» курсының негізгі мақсаты – оқушылардың өз елінің табиғи, әлеуметтік және экономикалық жүйесі туралы түсінігін қалыптастыру, оның табиғат жағдайлары мен мен ресурстарының әр алуандығын ашып көрсету. Курсты оқып үйренудің нәтижесінде оқушылар еліміздің табиғи, әлеуметтік және экономикалық проблемаларына бағдар жасай білуі тиіс.
Курстың негізгі идеясы - қазақстандық патриотизм мен ұлтаралық қарым-қатынастар мәдениетін тәрбиелеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Оқушыларды өлкетану арқылы патриотизмге тәрбиелеуде мектеп әрқашанда жоғары рөл атқарады. В.А.Сухомлинскийдің сөзімен айтқанда, «төрт түрлі құрмет: Отанға құрмет, адамға құрмет, кітапқа және туған тілге құрмет салтанат құрғанда ғана мектеп мәдениеттің нағыз ошағына айналады» [7].
8 – 9 сынып географиясының мектеп курсы қазақстандық патриотизмді қалыптастыруда үлкен күш болып табылады. Оқулықта кіріспеден қосарбеттегі қорытындыға дейін қазақстандық патриотизм идеясы нақты көрініс табады. Оқулыққа кең ауқымды, жан-жақты отантанушылық, өлкетанушылық білім жүйесі сыйғызылған. Бұлар патриотизмге тәрбиелеудің іргетасы болып табылады.
Н.Н.Баранскийдің «Отанды сүю үшін, оны жақсы білу керек» деген кең таралған сөзі бар. Бұл сөздердің астарында қаншама мәнді мағына жатыр. 8-9 сыныптарға арналған Қазақстан географиясы пәні арқылы алған оқушылардың білімі өз отаныңның көздеген мақсатын орындауға жол ашады деп ойлаймын.
Қазақстан географиясы оқулығы сан алуан тақырыптар ұсынады. Тақырыптар негізінен оқытудың өлкетанушылық принципіне бағытталған. Хабарламалар мен рефераттар өз облысы (қаласы) және ауданы (ауылы) туралы білімді кеңейтудің, ауызша және жазбаша жауап беру мәдениетін қалыптастырудың, кредиттік жүйе жағдайында оқытуға даярлаудың құралдары болып табылады. Бұл жұмыстар оқушыларды қосымша білім көздерімен – аймақтық-өлкетану оқулықтарымен және энциклопедиялармен, монографиялармен, жергілікті БАҚ материалдарымен, облыстық және аудандық газеттермен жұмыс істей білуге үйрету үшін арналған. Оқушылар тақырыптарға қажетті ақпаратты жылдам табу, жүйелеу, оларға талдау жасау, толықтыру және баға беру, олардың негізінде мәтін құрастыру, оны мақсатты жағдайға байланысты өзгерту сияқты өз бетінше білім алуға қажетті дағдыларды өздеріне қалыптастыруы керек [8].
Қазіргі күні мектеп оқушыларында аймақтық-өлкетану мәліметтерін пайдалану арқылы қазақстандық патриотизмді қалыптастыру мәселесінің шешімін табуда мынадай проблемаларға тоқталғанды жөн деп білеміз.
- Жалпы орта білім беретін мектеп оқушыларына патриоттық тәрбие беру материалдарын жүйелі, кешенді енгізу;
- Қазақстан географиясы пәнін оқыту барысында аймақтық-өлкетану мәліметтерін пайдалану арқылы оқушыларды қазақстандық патриотизм рухында тәрбие беруді жолға қою;
- Оқу-тәрбие үдерісінде патриоттық тәрбие беру мәселесін үздіксіз жүргізу:
- Педагогикалық үдерісте аймақтық-өлкетану және туған өлке мәліметтерінің бейнесін тәрбие құралы ретінде пайдалану.
Жалпы білім беретін орта мектептегі Қазақстанның физикалық және экономикалық географиясы пәндерінің оқу бағдарламасына енгізілген өлкетану негізіндегі патриоттық тәрбиеге лайықталған тақырыптар оқушылардың бағдарламалық білім мазмұнын тереңдетіп, теориялық білімдерін кеңейтіп, қазақстандық патриотизм туралы түсініктерін қалыптастырып, аймақтық-өлкетану арқылы қазақстандық патриотизмге тәрбиелеу белсенділігін жетілдіреді.
Бала мектеп уақытының көп бөлігін сабақта өткізеді. Сондықтан оқу мен тәрбие процесінде сабақтың рөлі өте зор. Сабақта мұғалімнің сыртқы келбеті мен сыныптағы тәртіп, қарым-қатынас, эмоционалды бояу, белгілі бір ережелер мен талаптарды орындау, сәттілік жағдайын құруға тәрбиелейді. Осылайша, оқу мен тәрбиенің тығыз өзара әрекеттесуіне негізделген оқушының дамуы оқушының жеке өсуінің жолы болып табылады.
География сабағында білім беру әлеуетінің бірнеше мысалын келтірейін.
Қазіргі уақытта оқушылардың патриоттық сезімін тәрбиелеу мәселесі маңызды болып табылады. Отанға деген сүйіспеншілік сезімін тәрбиелеу үшін оны білу керек.
Патриоттық сезімді тәрбиелеу географияның бастапқы курсынан басталады.
Оқушылар елімізді зерттеуге және дамытуға үлес қосқан саяхатшылар мен зерттеушілер туралы біледі. Сонымен қатар, балаларға шабытпен айту, осы адамдардың батылдығына мысалдар келтіру, олардың мақсатқа қалай жеткендерін айту маңызды.
«Қазақстанның жер сілкінісі аудандары» тақырыбын зерттеген кезде мен жердің барлық бұрыштарынан апатқа ұшыраған адамдарға қаншалықты тез көмектесетінін айтамын.
География сабақтары кәсіби және еңбек тәрбиесінің міндеттерін сәтті шешеді. Оқушылар география ғылымымен байланысты мамандықтармен танысады: картографтар, топырақтанушылар, экологтар, океанологтар, синоптиктер, гидрологтар. Мұнда сабақтарды рөлдік немесе іскерлік ойын, топтық жұмыс, сабақ - зерттеу, конференция түрінде өткізу орынды, онда шығармашылық көбірек көрінеді, қызығушылық, бейнелі ойлау дамиды, балалар аудитория алдында сөйлеуге, өз пікірлерін білдіруге үйренеді.
9-сыныпта Қазақстанның географиялық аймақтарын зерттеу кезінде беделді оқу орындарына, сондай-ақ сұранысқа ие мамандықтарға назар аударған жөн.
Оқу құралында авторлар Р. А. Қаратабанов, А. А. Саипов, Б. Х. Балғабаева, Қ. Т. Сапаровтың «Қазақстан географиясы» оқулығының ғылыми-әдістемелік негіздері және оларды 9 сыныпқа арналған ОӘК-де жүзеге асыру, осы оқулықтың құрылымы, мазмұны мен әдістемелік қамтамасыз ету ерекшеліктері, күнтізбелік-тақырыптық жоспарлау, жоспарланған нәтижелер (тұлғалық, жүйелік-әрекеттік) оқу жетістіктерін бағалау бойынша ұсынымдармен бірге сабақтардың әдістемелік әзірлемелері.
Әдістемелік құралда География сабағында оқытудың белсенді әдістерін қолданудың теориясы мен практикасының ең өзекті мәселелері көрсетілген: оқытудың белсенді және интерактивті әдістерінің түсінігі және жіктелуі, әртүрлі оқу міндеттерін жүзеге асыруда оқытудың белсенді әдістерінің түрлерін таңдау бойынша ұсыныстар, топтық жұмысты ұйымдастырудың негізгі әдістемелік тәсілдері. Оқу құралының авторлары заманауи география сабақтарының тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар ұсынды


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   23




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы