Дипломдық ЖҰмыс 5В012700- математика-Информатика


Тақырыпты оқытудың теориялық негіздері "Алгебралық теңдеулер мен теңдеулер жүйесі" негізгі мектеп алгебрасы курсында



бет4/12
Дата09.06.2022
өлшемі0.69 Mb.
#267262
түріДиплом
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Байланысты:
дипломная работа Мақұлжанова А.С.

1 Тақырыпты оқытудың теориялық негіздері "Алгебралық теңдеулер мен теңдеулер жүйесі" негізгі мектеп алгебрасы курсында


1.1 Мектептегі математика курсы тақырыбының мазмұнын логикалық-математикалық талдау түсінігі ("Алгебралық теңдеулер мен теңдеулер жүйесі" тақырыбының мысалында)

Математиканы оқыту процесінде алгоритмдік әдіспен есептерді шешудің маңызы зор. Оқушыларды алгоритмдік әдіспен үйрету барысында олардың алгоритмдік икемділіктері мен біліктілігі қалыптасады. Оқушылар алғашқы кезде алгоритмді «берілген әрекеттер жүйесі» ретінде қабылдап, ұғым мен оның негізгі қасиеттерін белгілі деңгейде түсінеді, ал кейін ол оқушылардың өзіндік жұмысының белсенді әдісіне айналады. Ол кезде алгоритмнің кейбір жалпы түрлері әр алуан есептерді шешудің тиімді тәсілдерін іздестіруге мүмкіндік туғызып, ой еңбегінің мәдениетін арттырады, іс - әрекетті салыстыра саналы бағалауға үйретеді. Орта мектептің математика сабақтарында алгоритмдік әдіспен есептерді шешуге үйрету оқушылардың ісәрекетін бір арнаға түсіреді, оларға кәсіптік бағдар беруге, өмірге дайындауға мол мүмкіншілік туғызады. Алгоритмді алға қойған мақсатқа жету жолында немесе берілген есепті шешу бағытында біртіндеп, қандай әрекеттер жасау керектігін орындаушыға түсінікті түрде әрі дәл көрсететін нұсқау деп түсінеміз. Орта мектеп математика күрсында оқушыларда төмендегідей алгоритмдік бейімділік қалыптастыруға көңіл бөлініп отыр.


Жоғарғы сыныптарда төменгі сыныптарға қарағанда алгоритмді құру, пайдалану, оның қасиеттерін жете түсіну мүмкіншілігі арта түседі. Осыған орай, кейбір тақырыптарды оқыту барысында қолданылатын әдіс - тәсілдерді қарастырайық. «Сызықтық теңдеулер жүйелері» тақырыбында қарастырылатын сызықтық теңдеулер жүйелерін шешудің ауыстыру және қосу тәсілдеріне сәйкес жүйені шешудің екі алгоритмі болады. Осы алгоритмдер бірінен кейін бірі орындалатын қарапайым амалдар ретінде ауызша айтылады. Сызықтық теңдеулер жүйесін ауыстыру тәсілімен шешу үшін:
1) жүйенің бір теңдеуіндегі айнымалының бірі екіншісі арқылы өрнектеледі;
2) екінші теңдеудегі айнымалының орнына алынған өрнек қойылады;
3) шыққан бір айнымалысы бар теңдеу шешіледі;
4) айнымалының мәні (1) пунктте шыққан өрнектегі орнына қойылады;
5) өрнектің сандық мәні, яғни екінші айнымалы табылады;
6) (3) және (5) пункттерде шыққан сандар жүйенің шешімі болады.
Сызықтық теңдеуді қосу тәсілімен шешу үшін:
1) айнымалылардың коэффициенттері салыстырылады;
2) егер бір айнымалының коэффициенттері қарама - қарсы сандар болса, онда осы алгоритмнің (4) пункті орындалады, болмаса келесі пункттегі нұсқау орындалады;
3) теңдеулердің әрқайсысының барлық мүшелерін сәйкес бір санға көбейту арқылы айнымалылардың біреуінің коэффициенттері қарамақарсы сандарға келтіріледі;
4) алынған теңдеулердің сол жақ және оң жақ сәйкес бөліктері мүшелеп қосылады;
5) шыққан бір айнымалысы бар тендеу шешіліп, айнымалының мәні табылады;
6) айнымалының мәні жүйенің кез келген теңдеуіне қойылады;
7) шыққан бір айнымалысы бар теңдеудің түбірі табылады;
8) 5 және 7 пункттерде табылған айнымалылардың мәндері жүйенің шешімі болады.
Тақырыптың логикалық-математикалық талдауы әдістемелік әдебиетте әр түрлі тұрғыдан қарастырылады. Е.И. Лященко логикалық - математикалық талдауды логикалық-дидактикалық талдаудың бөлігі ретінде сипаттайды. Н.Л. Стефанова керісінше, логикалық-математикалық талдауды кең ұғым ретінде анықтайды.
Ең алдымен, бұл авторлар логикалық-математикалық және логикалық-дидактикалық талдаулар деп түсінетінін атап өтеміз.
Н.Л. Стефанова логикалық-математикалық талдау барысында суреттелгенін жазады:
- осы тақырыпты оқыту мақсаттары және оны оқыту аяқталғаннан кейін алынған нәтижелер;
- тақырыпта қолданылатын анықтамалар және осы анықтамалар берілген ұғымдар;
- анықтамалары болып табылмайтын тақырыптағы математикалық тұжырымдар және олардың оқулықтарға енгізілетін және дәлелденетін түрлері (теоремалар, формулалар және т. б.);;
- геометриялық және алгебралық материалдардың рөлі мен есептері,
оқулықтарда келтірілген және олардың осы тақырыптағы ерекше орны;
- мектеп бағдарламасында қарастырылған мәселелерді шешу, шешу әдістері және шешу.
Логикалық-дидактикалық талдау туралы, автордың жұмысында оның орындалуы логикалық-математикалық талдауға негізделгенін және мыналарды қамтитынын айтады:
- оқу міндеттері және дұрыс ілеспелі танымдық іс-әрекеттерді таңдау;
- тәсілдері, құралдары мен әдістері оқытудағы тақырып;
- оқу қызметінің нәтижелерін бақылау және бағалау нысандары.
Е.И. Лященко логикалық-математикалық талдауды логикалық-дидактикалық құрамына кіретін элемент ретінде сипаттайды, сондықтан алдымен осы автордың оқу құралында логикалық-дидактикалық талдаудың не екенін келесідей жіктейді: тақырыпты оқыту мақсаттары; тақырыпты логикалық-математикалық талдау; есептерді бөлу және оқу-танымдық әрекеттерді қолдану; әдістер, әдістер мен құралдар [9].
Автордың жазуынша, логикалық-математикалық талдау аксиоматикалық әдістің ерекшелігіне негізделген материалдың түсінікті және негізделген ұйымдастырылуын анықтауға дейін азаяды. Олар осы мәселеге үш қолайлы көзқарасты ажыратады - мазмұнды негізде, курс құруға дедуктивті тәсіл және дедуктивті негізде курс құру.
Сонымен қатар, математикалық талдау бізге «Осы тақырыпты зерделеу кезінде не туралы білуге болады?» және осы немесе басқа түрлендірулердің, зерттеу және дәлелдеу схемаларының не үшін орындалғанын анықтауға көмектеседі.
Мектептегі математика курсы тақырыбының мазмұнын логикалық-математикалық талдау тұжырымдамасын анықтауда ("Мектептегі математика курсының алгебралық теңдеулер жүйесі" тақырыбының мысалында) Н.Л. Стефанованың тәсіліне тоқталайық.
Әрі қарай, келесі параграфтарда біз логикалық-математикалық талдау элементтерін толығырақ қарастырамыз және оны "Мектептегі математика курсының алгебралық теңдеулер мен теңдеулер жүйесі" тақырыбының мысалында орындаймыз.
Сонымен, осы тақырыптың негізгі енгізілген тұжырымдамаларына мыналар жатады: екі белгісіз бірінші дәрежелі теңдеу; бірінші теңдеуді шешу екі белгісіз дәрежелер; теңдеулер жүйесі ұғымы; теңдеулер жүйесін шешу; екі белгісіз бірінші дәрежелі теңдеулерді шешу; теңдеулер жүйесін шешу әдістері; теңдеулердің эквиваленттік, біртекті, симметриялық жүйелері. Математика мұғалімінің мектептегі математика курсының тақырыптарына логикалық-математикалық талдауды сауатты орындау қабілеті оған белгілі бір тақырып бойынша сабаққа немесе сабақ цикліне дайындалуға көмектеседі, өйткені ол бағдарламаларды, оқулықтар мен оқу құралдарын талдауды, оқытудың белгілі бір формаларын, әдістері мен құралдарын таңдауды қамтиды.
Тақырыпты логикалық-математикалық талдаудан кейін біз оны оқушыларға оқыту әдістемесіне қатысты басқа сұрақтарды қарастырамыз.
Алгебралық теңдеулер мен теңдеулер жүйесін оқытудың негізгі мақсаты – оқушылардың орта буын сыныптарда алған теңдеу туралы білімдерін кеңейту, тереңдету және жалпылау, алгебралық теңдеулер туралы мағлұматты жалпылау және жүйелеу, қарапайым алгебралық теңдеулерді және теңсіздіктерді шешу іскерлігін қалыптастыру. Ә.Н.Шыныбеков оқулығы бойынша алгебралық теңдеулер және олардың жүйелері бойынша бірнеше сағат берілген.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы