Дайырбек Гүлназ



Дата21.09.2021
өлшемі16.15 Kb.

Дайырбек Гүлназ

Қоғам әлеуметтік жүйе. Ал, әлеуметтік жүйе деп, негізгі элементтері адамдар арасындағы өзара байланыстар мен қарым-қатыныстардан, өзара ықпалдасуданн тұратын күрделі тұтастықты айтамыз.



 Қоғам өзінің құрылымы жағынан бірдей емес. Қоғам адамдарының арасында теңсіздік бар. Соған байланысты олардың әлеуметтік жүйедегі алатын орындары да бірдей емес. Жекелеген индивидтер мен адам топтарының арасында әлеуметтік жіктелу бар. Оларды жіктегенде бірқатар өлшемдер басшылыққа алынады, мәселен, табыстарының көлемі, білімдерінің деңгейі, мамандықтағы мәртебесі, билікке қатынастары

Теңсіздік – бұл әлекметтік құрылым, өткен және қазіргі кездегі адами әрекеттердің нәтижесі. Әрбір қоғам әлеуметтік теңсіздіктің белгілі бір деңгейі мен түрін жасайды және жаңғыртады. Әлеуметтік теңсіздіктің артықшылығы мен кемшілігі де бар.



  • Артықшылығы адамдардың білімін кеңейтуге, ынталы жұмыс істеуге, инвестиция салуға және инновациялар енгізуге ынталандырады.

  • Негативті жағынан өнімділікке қатысы жоқ, мысалы, нәсілдік немеме гендерлік кемсітушілік салдары болып табылатын материалдық саралау бар.

Теңсіздіктің объективті және субъективті деген екі түрі бар.

Ал әлеуметтік теңдік қоғамның мәдениеттік құндылығы ретінде- қоғамдағы әлекметтік теңсіздік немесе әлеуметтік теңсіздіктің ең төменгі деңгейіне қол жеткізу және қолдау философияға, дінге және өзімшілдік деп аталатын һз тамырына кететін еуропалық сананың дәстүрлі құндылығы болып табылады.



Бірегейлік  – біреудің бір нәрсемен барабар келуі, ұқсастығы. Жеке тұлғаның қандай да бір топқа қатысы тұрғысынан алғандағы сипаты.

Әлеуметтану-жеке адамдарға қоғам мен оның құрылымдары тарапынан үнемі әсер ету процесі.Соның нәтижесінде адамдар белгілі бір білімдерді,құндылықтар мен нормаларды игеріп,нақты қоғамда,әлеуметтік топтар мен ұйымдарда өмір сүру тәжірибесін жинақтайды әрі тұлғаға,сол қоғамның тең құқылы мүшесіне айналады.Әрбір жеке адам,әр жаңа ұрпақ өздері туып,өмір сүріп жатқан әлеуметтік жүйенің мәдени мұрасын игерудің өзіне тән ерекше жолынан жүріп өтеді.Социологияда әлеуметтану мен сәйкестендіру процестерін түсіндіретін екі теория бар.Бұл құрылымдық функционализм(Талькотт Парсонс) және символикалық интеракционизм(Джой Герберт Мид)ұсынатын рөлдік теория.Рөлдік теорияға сәйкес қоғам-бұл тұтастай алғанда қоғамның тұрақтылығын сақтау үшін жұмыс істейтін әр түрлі функционалды бөліктердің күрделі жүйесі.



Толкотт Парсонс өзінің зерттеулерінде құрылымдық-функциялықтың негізгі әдістемелік принциптерін жасады. Оның ілімі жекеменшік пен тұлға еркіндігінің дәстүрлі артықшылықтарына арқа сүйейтін әлеуметтік-экономикалық процестерді шұғыл өзіндік реттеу принципіне негізделген тепе-теңдік идеясынан бастау алады. Оның пікірінше, әлеуметтіктің мәні — әлеуметтік іс-әрекет. Әлеуметтік іс-әрекет — адамдар қажеті мен қызметін талдаудың негізі. Парсонстің пікірі тың пікір еді десек, әрине қателесеміз. Дегенмен, ол теорияны жетілдіріп, рационалдықтың «шегін жойды». Сондай-ақ, әлеуметтік әрекетті әлеуметтік рөлдер туралы іліммен толықтырды, нәтижесінде жеке тұлғаның әлеуметтену процесіндегі «меңгерілген экспектациялар» жөнінде түсінік қалыптасты.

Ал, Мидтің әлеуметтану теориясының пайда болу негізінде өткендегі болған әрекет, оқиға (қысқаша «акт») ұғымы жатыр. Бұл акт ұғымы әрекеттеуші субъектінің шынайы өмірді қабылдаудағы ерекшелігін анықтайды. Мидтің пікірінше, әрекет етуші субъект кең мағынада физикалық «субъект», «тірі форма», «әлеуметтік мен» ретінде қарастырылады. Объектілер ұғымының мазмұны, Мидтің пікірінше, индивидтің өткендегі барлық ерекшелігімен сипатталатын тәжірибесі. Осыған қарай объектілер индивид пен олардың арасындағы қатынастарды бейнелейді. Герберт Мид тұлға өзінің «менін» қалай алға дамытатынын зерттеді, яғни «мен» деген ұғым әлеуметтік дамудың жемісі, ол өзі сияқты адамдармен әр түрлі қарым-қатынас, байланыстар негізінде қалыптасады деп санады. Оның пікірінше адамның тұлғаға айналуы үш сатыдан тұрды. 1- иммитация

2- ойын сатысы

3- ұжымдық ойын

Ағартушылық дәуіріненбастап қоғамдағы нақты теңсіздікке теңдік идеалы қарсы қойылды және теңдік үшін күрес қазіргі замангы мәдениеттің негізгі себептерінің бірі болды.

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар