Covid -2019 ға күдік бар науқасты рентгенологиялық тексеріске дайындау алгоритмі



бет1/23
Дата24.03.2022
өлшемі143.86 Kb.
#203438
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23
Байланысты:
билет жауап
1451965141219, 2 кальк


1-билет.

  1. Covid -2019 ға күдік бар науқасты рентгенологиялық тексеріске дайындау алгоритмі.

  2. Жұқпалы аурулар жайлы түсінік.

Жұқпалы аурулар бактериялардан және басқа организмдерден (жанды денелерден) пайда болады, олар организмге аса зиянды. Олар әр түрлі жолдармен тарайды.

Жұқпалы ауруларды кейде тек «инфекция» деп те атайды. Олар:

-Ішек аурулары;

-Жоғарғы тыныс жолдары аурулары;

-Қан немесе трансмиссивті аурулар ;

-Сыртқы қабықтардың аурулары болып бөлінеді.

Ішек аурулары (мысалы А-гепатиті) вирус ас қорыту жолдарына ауыздан кіріп, ішектен нәжіспен бірге шығады.

Тыныс жолдары ауруында шырышты қабықтар зақымданады және организмге вирус: ауамен кіреді.

Қан немесе трансмиссивті аурулар (әртүрлі энцефаломиелиттер, гемаррагиялық безгектер) аурудан сау адамға және жануарларға қан; сорғыш насекомдар арқылы беріледі, кейде қосалқы көмекшілері болады, көбінесе табиғи-ошақты болып келеді.

Сыртқы қабықтардың аурулары (құтыру, аусыл, делбе) жанасудан, қарым-қатынаста болудан тарайды. Вирустардьң организмде өсіп-өну және шоғырлану ерекшеліктеріне сай оларды ошақты және жалпы деп бөледі.

2-билет.


  1. Улы жәндіктер (Тайга кенесі) шаққанда көрсетілетін алғашқы көмек.

Кененің кіруі.Кенеден дұрыс киілген киім қорғай алады, оның барлық ашық жері түймеленіп, қымталуы тиіс. Кененің шаққаны білінбейді: ол жараға ауыртпайтын затты сіңіреді. Сондықтан кене бірден байқалмайды. Кене көп жағдайда қолтықтың астын,мойынды, құлақтың ішін,шапты сорады. Басқа жерлерді де шағуы мүмкін. Алғашқы көмек: Қанды сорған кенені қысуға немесе қатты сілкуге болмайды.Бұл тек энцефалитпен зақымдануды күшейтеді.Ең алдымен кене мен терінің төңірегіне май немесе сұйық май құйып, сөлден соң ұшына дәкі байланған пинцетпен немесе саусақпен ұстап, оны теріден баяу қозғалыспен алып тастау қажет.Басқа жағдайда кененің басы терімен түйіскен жерде жіпті ілгекпен байланады. Жіптің ұшын тартқанда оның ілгегі кенені ақырындап тартып

шығарады.Кенені алғаннан кейін шақкан жерінен қолды залалсыздандыру қажет.



  1. Процедура кабинетінде ВИЧ (+) оң науқастың венасынан қан алу барысында науқастың қаны сіздің халатыңызға тиді. Сіздің әрекетіңіз.

3-билет

  1. Жұқпалы ауруларға шалдыққан науқастармен жұмыс ерекшелігі.



  1. Жұқпалы аурулар ауруханасының құрылымы мен жұмыс тәртібі.

4-билет.

  1. Дифтерия кезінде көрсетілетін алғашқы көмек алгоритмі.

Дифтерия (гр. 'διφθερα (diphthera)—pair of leather scrolls) — ол суық тиген сияқты дене қызуының көтерілуінен басталады, бас ауырады және тамақ іседі. Көмейдің артқы жағында, кейде мұрын мен ерінде сарғыш қоңыр қатпар немесе қабыршықтар пайда болады. Баланың мойны ісіп кетеді. Аузынан жағымсыз иіс шығады.

  1. Поликлиникада сіздің қабылдауыңызда түйнемеге күдікті науқас анықталды. Мейірбике қандай шара қолдану керек.

5-билет.

  1. Перефериялық катетер арқылы көк тамырға тамшылатып қою жүйесін орнату алгоритмі.

  2. Консервіленген балықты (жарамдылық мерзімі белгісіз) жеген науқаста мидриаз және анизокория секілді белгілері пайда болды, бас айналу, лоқсу, құсу, әлсіздік секілді симптомдар мен сізге шағымданып келді. Сіздің мейіргерлік үрдісіңіз.

6-билет.

  1. Асқазан шаю алгоритмі.

Асқазанды зондтау (шаю) жүргізу алгоритімі

1.Науқасқа процедура барысын, қарапайымдылығын және қауіпсіздігін түсіндіру. Стерильді резенке перчатканы қию.

2.Салмалы тістерді, протездерді алу.

3.Құсудың жоғары рефлексінде жұтқыншақты 1% дикаин ерітіндісімен жансыздандыру (шприцпен себеміз)

4.Науқасты орындыққа отырғызу.

5.Аяқ аралықтарына тазик немесе шелек қою

6.Науқасқа клеенкалы алжапқыш кигіземіз. (немесе фартук)

7.Алдын ала өсімдік майымен өңделген зондты тілдің түбіне дейін енгіземіз, науқасқа жұтынуын сұрап, зондты жылдам алға жылжытамыз. Науқастан жұтыну қозғалыстарын жасауын және мұрынмен терең тыныс алуын сұраймыз.

8.Зондтың жылжуы жұтыну актісіне сәйкес болу керек.

9.Зондты 40 см тереңдікке немесе керекті белгіге дейін жеткізіп енгіземіз: одан асқазан құрамы бөліне бастайды, ол зондтың дұрыс орналасуын көрсетеді.

10.Асқазанды Жане шприцімен шаю.

11.Асқазанды жууды су таза болғанға дейін қайталау керек.



  1. Алиментарлық жолмен жұғатын ішек инфекциялары.

Алиментарлық жолмен жұғатын ішек жұқпалары

Бұл ауруларға әдетте асқазан ішек жолдарының инфекциясы жатады.Ішек инфекцияларында инфекция ауыз арқылы беріледі(мысалы тамақтану кезінде).Гастрит кезінде асқазанның шырышты қабаты,колит кезінде-ішектің әртүрлі бөліктерінде.

Асқазан ішек бұзылыстарының жалпы белгілері:тәбеттің жоғалуы,лоқсу, құсу,қыжыл(гастрит кезінде),сұйық нәжіс,көбінесе қан мен шырыш қоспаларымен,іштегі ауырсыну және ыңғайсыздық сезімі,іштің кебуі.

Сальмонеллез.Тырысқақ.Іш сүзегі,А және В паратифтері.Шигеллез.Эшерхиоздар.

7-билет.


  1. Жұтқыншақтан бактериологиялық зерттеуге жұғынды алу алгоритмі.

ЖҰТҚЫНШАҚТАН ЖАҒЫНДЫ АЛУ

Мақсаты: диагностикалық: жұқпалы аурудың қоздырғыштарын анықтау.

Қолдану көрсеткіштері: жұтқыншақ микрофлорасын тексеру, жұқпалы ауруға күдік болғанда (дифтерия).

Әзірле: дәке тампондарымен аузы (тығынмен) тығыз жабылған залалсыздандырылған пробиркаларды штаттивімен; материал алу үшін құрғақ мақта тампондары, темір өзегі бар таяқшаға бұралып жасалған крафт пакетінде залалсыздандырылған шпательді; пробиркаларды тасымалдауға арналған биксті; пробиркаларды белгілеу үшін стеклографты, жолдама бланкісін, қолғапты, бет пердені, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

Іс-әрекет алгоритмі:

1. Науқасқа жасалатын манипуляцияның барысы мен мақсатын түсіндіріп, оны жүргізуге науқастың келісімін алыңыз.

2. Бактериологиялық зертханаға жолдама жазыңыз.

3. Жолдама нөміріне сәйкес нөмерді стеклографпен пробиркаға белгілеңіз: «жұтқыншақ-1», пробирканы штативке орнатыңыз.

4. Қолыңызды анестетикпен өңдеңіз. Бет перде мен қолғапты киіңіз.

5. Науқастың бетін жарыққа қаратып отырғызып, басын сәл артына шалқайтуын сұраңыз.

6. Науқасқа қарама- қарсы отырыңыз.

7. Сол қолдың IV және V саусақ арасына, тампоны бар залалсыздандырылған пробирканы, шпательді басқа үш саусағымен ұстаңыз.

8. Науқастың аузын кең ашуын сұрап, шпательді аузына енгізіңіз.

9. Тілдің түбірін төмен және алға қарай шпательмен басып, тілді қимылдатпай ұстап тұрыңыз.

10. Пробиркадан залалсыздандырылған тампон оралған темір өзекті оң қолмен тығынынан ұстап шығарып алыңыз.

11. Тампонды тілдің, тісктік, ұрттың, жұмсақ таңдайдың шырышты қабығына ауыз қуысына енгізіңіз.

12. Жеңіл айналмалы қозғалыспен жұтқыншақтың артқы бетінен 2-3 рет тампомен жүргізіңіз.

13. Тампонмен таңдай тіл доғасынан, көмекей бездерінен төмендегідей реттілікпен жағынды алыңыз: оң жақ таңдай доғасы, оң жақ көмекей безі, тілшік, сол жақ таңдай доғасы, сол жақ көмекей безі, жұтқыншақтың артқы бетінен шырышты алыңыз.

14. Шпательді ауыз қуысынан шығарып, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысқа салыңыз.

15. Тампонды ауыздың тілдің тістің шырышты қабығына тигізбей ауыз қуысынан шығарыңыз және оны пробирканың жиегіне немесе сыртқы беттеріне тигізіп алмай пробиркаға енгізіңіз де аузын тығыз жабыңыз.

16. Штативті пробиркасымен бикске орналастырып, биксті «кілтке» жабыңыз.

17. Қолғапты, масканы шешіп, қауіпсіз жоюға арналған контейнерге салыңыз.

18. Қолыңызды жуып, кептіріңіз.

19. Зерттеуге алынған материалды бикспен және жолдамасымен бактериологиялық зертханаға 2 сағаттан кешіктірмей жеткізіңіз немесе 370С термостатқа бактериологиялық зертханаға жөнелтпес бұрын орналастырыңыз.

Ескерту:

- жұтқыншақтан жағынды таңертен, аш қарында немесе тамақ ішкеннен кейін, су ішкеннен кейін, тамақ шайқағаннан кейін 2 сағаттан соң (дәрілік препараттар қабылдаудың алдында) алынады;

- бактериологиялық зертеудің нәтижесі 5-7 күннен кейін дайын болады, егер науқас дұрыс дайындалса және жағынды дұрыс алынса;


  1. Жазғы демалыста отбасыңызбен демалу барысында көл жағасына суға түсуге барғанда ініңіз көл суынан су ішті. Үйге келген соң ініңіздің үлкен дәреті сұйық түрге ие болып 1 күнде дәретке 5-6 рет шықты, одан соң дәреті «күріш қайнатпасы» түріне айналды Қандай диагноз жайлы ойладыңыз?

8-билет.


  1. Мұрын қуысынан бактериологиялық зерттеуге жұғынды алу ережесі.

Процедураға дайындық.

1. Науқасқа зерттеудің мақсаты мен барысын түсіндіріп, келісімін алу.

2. Мұрын қуысын қарап, оның тазалығына көз жеткізу. Қажет болған жағдайда мұрынды тазалау (науқастың сіңбіруін сұрау), қабыршықтарды тазалау, стерильді вазелинді маймен жұмсартып, мақта фитилдерімен тазалау.

Мұрынды сумен жууға болмайды,өйткені алған жағындымыздан дұрыс нәтиже ала алмаймыз.Жағынды таңертең науқас дәретханаға бармай, жуынбай тұрғанда жүргізілген дұрыс.

З. Қолды сабынмен жуып, стерилді қолғап пен маска кию.

4. Пробирканы стеклографпен нөмерлеу керек: пробирканы штативке орнатамыз.

Пробирканың реттік нөмері науқастардың аты – жөндерімен сәйкес келуі керек.

Процедураны орындау

1. Сол қолдың 3,4,5 саусақтарымен «Мұрын-2» пробиркасын алып, оң қолмен тампонды ашамыз.

Оң қолдың саусақтары пробирканың қақпағына тимеу керек.

2. Сол қолымызбен зерттелушінің мұрын ұшын жоғары көтеріп,оң қолмен тампонды мұрынның оң жақ қуысына, содан кейін сол жақ қуысының түбіне енгіземіз. Тампон жеңіл бұратылған қозғалыспен төменгі мұрын кеуілжіріне 1.5-2см тереңдікке енгізіледі.

3. Тампонды мұрын қуысынан шығару.

Тампон стерильді емес сыртқы ортада аз уақыт болу қажет.

4. Тампонды пробирканың сыртқы қабырғасына тигізіп алмай, мұқият пробиркага кіргіземіз. Пробирканың ауызы мықтап жабылғанына көз жеткізу.

5. Пробирканы жауып, штативке қоямыз. Штативті бикске салып, аузын жақсылап бекітеміз. Пробиркамен жолдаманың нөмірлерінің сәйкестігіне көз жеткізу.

Процедураның аяқталуы

1. Қолғап пен масканы шешіп, дифферицирленген ерітіндіге салу.

2. Қолды жуып, құрғату.

3. Жолдаманы жазу.

4. Бикстегі алынған материалды бактериологиялық сараптамаға жіберу.Пробирканы арнайы тоңазытқышта 2-3 сағат сақтауға болады.



  1. Сальмонеллез. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Сальмонеллез –Salmonella туысындағы бактериялардың әр түрлі серотиптерімен шақырылатын, бұл жануарлар мен адамдар арасында болатын жіті ішек ауруы, көп жағдайларда азық-түлік арқылы беріліп, асқазан-ішек жолдарының зақымдануы арқылы сипатталатын полиэтиологиялық жұқпалы ауру.

Этиологиясы. Сальмонеллалар грам теріс, қарапайым қорек ортасында өсе беретін, дезинфекциялық заттарға және жоғары температураға сезімтал болып келеді.

Медбикелік күтімнің ерекшеліктері:

1. Барлық клиникалық көріністер кезінде, көбіне 3 күннен аспайтын уақытта төсектік тәртіптің сақталуын қадағалау.

2.Диарея мен құсу кезеңінде шығарған сұйықтықты есепке алып, максималды қолайлылықты қамтамасыз ету. (әр 2-4 сағ сайын қадағалау)

3.Пероральді глюкоза-тұзды ертіндіні (цитроглюкосолан, глюкосолан, регидрон, оралит) енгізуді қамтамасыз ету. 1-1,5 қасық/сағ аздан ішке қабылдау 2-3 сағ ішінде және ары қарай сұйықтықты жоғалтуда емдеу үрдісінде беріледі. (2-4 сағ сайын қадағалау).

4.Науқастардың дәрілерді қабылдауын қамтамасыз ету (медбикенің қатысуымен).

5. Науқастың аурудың өршу кезеңінде диетаның сақталуын қамтамасыз ету. Певзнер бойынша №4 стол, диарея тоқтағанда № 13 стол тағайындалады.

6.Күнделікті медбикелік тексерулер, науқастың пациенттің мәселелерін анықтау және тәуелсіз медбикелік араласулар арқылы оларды шешу.

9-билет.


  1. Жеке қорғаныш (СИЗ) костюмін кию және шешу алгоритмі.

Обадан қорғайтын костюмді кию және шешу тәртібі

Қорғаныс (обадан корғайтын) костюм аса қауіпті жүқпалылар қоздырғыштарынан корғауға арнатған.Қорғаныс костюмі комбенизоннан, үйыктан (шулыктан),кебістен, медицина катпақшасынан, обадан корғайтын халаттан,капюшопнан, резина қолғаптан, резина (керзі) етігінен немесе галоштап мақта дәкі — маскасынан, жаздық улгідегі көз өйнегінен, орамаддан тұрады. Костюм қажет жағдайда резиналы (полиэтиленді фартукпен жэне осындай жеңкаппен толықтырылуы мүмкін, 65 сурет).

Обадан қоргайтын костюмды бөлімге немесе ошак аумагына кірердің алдында киеді.

Костюмді қатац белгіленген реттілікпен асыкпай кию қажет.Костюмді кию тәртібі мынадай: комбинезон, үйык, етік,капюшон, орамал жэне обадан корғайтын халат, халаттың жағасындағы таспа бауды, сондай- ақ халаттың белбеуін сол жақта алдынан міндетті түрде ілмектеи байлайды. Бүдан кейінтаспа бауды колгапка байлайды, масканы ауыз бен мүрын апхық қалатындай етіп киеді, бүл үшін масканың жоғары бөлігі көз шарасының төменгі бөлігі деңгейіне орналасуға, ал томенгі боліті исктің астына кіріуге тиіс. Масканың жоғарыдағы таспа бауын жслкедегі ілгекке, ал томендегісін төбедегі ілгекке байлайды(сақпан тәріздес таңғыш үлгісі бойынша). Масканы кигеннен кейін мүрын танауларыныц бүйірлеріне макта тампонын кояды және ауанын маскадан тыскары сүзгілеибеуі үшін барлык шаралар кабылданады. Коз әйнек ыңғайлы кию және ауаның

бар- жоғы мен беріктігі тексерілуте тиіс, шынысы буланбау үшін

арнайы қарапдашпен немесе күрғақ сабын тілімімен сүртіледі.Ауаның ыктимал шығатып орындарына мақта тампондары қойылады. Бүдан кейін бүтіндігін тексерген соңқолғап киіледі.Халаттың оң жағындагы белбеу сыртына орамал салады.Костюмді баяу, асықпай және қатаң белгіленген тәртіппен шешеді. Костюмнің әрбір бөлігін шешкен сайын қолғаптагы қолды ерітіндіге салады.

Обадан қорғайтын костюмді мына ретпен гдешеді:

1. орамадды шешеді.

2. Етікті лизолмен шайылған томпонмен сүртеді (жоғарыдан

томен).


3. Көзәйнек (алға, жоғары, артқа).

4. Маска (сыртын ішіне карай айналдыра отыра).

5. Халат (сыртын ішіне карай айналдыра отыра).

6. Капюшон (байлам).

7. Қолғап.

8. Етік.


9. Комбинезон.

10. Үйық.

Корғаныс костюмымен жүмыс аяқталғаннан кейін

жаксылап жуыну үсыньшады.



  1. Тырысқақ. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Альби казиева, [02.06.21 22:35]

Тырысқақ (лат. cholera) – антропонозды жіті ішек жұқпасы, Халықаралық медициналық – санитарлық ережелерге сәйкес карантинді жұқпаларға жатқызылады.

Жұқпа таралуының жалғыз көзі – ауру адам немесе тырысқақ бойынша қолайсыз аймақтан келген қоздырғышты нәжіс немесе құсық арқылы бөлетін вибриотасымалдағыш. Мұндай жұғу жолы – ауыз – нәжістік деп аталады. Қоздырғыш жұқтырылған тамақ және су (жиі кездеседі) арқылы адам ағзасына түседі, ауру адаммен қатынаста болғанда немесе тұрмыстағы заттарды пайдаланғанда жұғады. Қоздырғыш суда, сүтте, ағынды суларда ұзақ уақыт бойы сақталады және қайнатқанда жойылады.

Vibrio cholerae бактериялары ас қорыту органдарына түсе салысымен сұйық, ауырсындырмайтын, жиі іш өтуге әкелетін токсин бөледі. Ал жалпы улану тоқтаусыз құсуға әкеледі. Адам өзінен көп көлемде сұйықтық шығара бастайды, нәтижесінде ағза сусызданып, адам өліп кетуі де мүмкін.

Тырысқақтың жасырын мерзімі қысқа – бір күннен бес күнге дейін.

Ауру таралуының негізгі себебі қауіпсіз судың тапшылығы не жоқтығы, санитариялық құралдардың болмауы, бұған қоса, қоршаған ортаның нашар жағдайы, жеке бас гигиенасының сақталмауы болып табылады.

Тырысқақ өте жұқпалы, және оған балалар да, ересектер де шалдығады. Басқа ішек ауруларынан ерекшелігі ол бірнеше сағат ішінде дені сау ересек адамның өзін өлімге душар етеді. Иммунитеті төмен тұлғалар, дұрыс тамақтанбайтын балаларға және АҚТҚ жұқпасына шалдыққан адамдарға тырысқақ жұққанда өлім қаупі өте жоғары. Емдеу жасалмаса, өлім коэффициенті 30-50 пайызға дейін жетеді.

Медициналық көмекке дер кезінде жүгінсе, және емдеу дұрыс жүргізілсе, аурудың соңы, көп жағдайда сауығумен аяқталады.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасындағы өткізу пунктерінде тырысқақ бойынша қолайсыз елдерден келген тұлғаларға санитарлық-карантиндік бақылау қамтамасыз етілген, аймаққа АҚЖ әкелінуін мүлдем болдырмау мүмкін емес, себебі, аурудың жұққаннан кейін, бірнеше сағаттан немесе 7 күнге дейін белгілері білінбеуіі мүмкін. Дәл осы уақытта адам шекарадан өтіп кетуі мүмкін, және елдімекенге келгеннен кейін, біраз уақыт өткен соң аурушаңдықтың белгілері шыға бастайды. Осы уақытта дер кезінде диагноз қойылу және ем алу үшін медициналық көмекке жүгіну қажет, тек осының нәтижесінде дерттен сауығуға және басқа адамдарға жұқтырмауға болады.

Жіті ішек аурулары мен тырысқақ бойынша эпидемиологиялық маусымның басталуына орай, тырысқақтың әкелінуін, таралуын болдырмау мақсатында облыста келесі алдын алу іс-шаралары жасалуда:

· эпидемиологиялық (жаз) маусымда судың беткі қабаттарындағы суға және сыртқы орта нысандарына тырысқақ вибриондарына үнемі зерттеулер жүргізіледі,

· емдеу–алдын алу мекемелерінің, санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің облыс көлемінде тырысқаққа күдікті адамды анықтау бойынша дайындығы қамтамасыз етілген,

· арнайы тәртіптік мекемелерге, әлеуметтік оңалдандыру мекемелеріне түскен,, шетелден келген адамдарды тырысқаққа тексеру жүргізіледі, сонымен қатар, ішек ауруына шалдыққан адамдардың материалдарына зертханалық зерттеу жасалады,

· этиологиясы белгісіз жұқпалы аурудан көз жұмған адамдардың мәйітінен алынған материалдар зерттеледі,

· халық арасында санитарлық-ағартушылық жұмыс жасалады.

Аурушаңдықтың қаупі жоғары аудандарда тұратын немесе сапарға шығатын адамдар өздерін жіті ішек ауруларынан, соның ішінде тырысқақтан гигиена мен тамақты дұрыс дайындаудың мына ережелерін орындай отырып, сақтана алады:

· Қолыңызды мұқият жуыңыз, әсіресе, тамақ дайындар және тамақтанар алдында.

· Тек қайнатылған суды ғана ішіңіз. Ыстық шай не кофе, шарап, сыра, газдалған су немесе алкогольсіз сусындар, және бөтелкедегі не пакеттегі жеміс шырындары сияқты сусындар әдетте қауіпсіз саналады.

· Егер қауіпсіз судан жасалғанына күмәніңіз болса, мұзды пайдаланудан бас тартыңыз.

· Термикалық өңдеуден мұқият өткізілген өнімдерді пайдаланыңыз (қайнатылған, пісірілген/қуырылған, ыстық сумен жуылған (жеміс, көкеніс) немесе қабығынан аршылған, т.б.).Шикі теңіз өнімдерін пайдаланбаңыз.

· Алдын ала дайындалған тамақты жақсылап ысытыңыз.

· Пастерленбеген сүтті ішер алдында, оны қайнатыңыз.

· Егер сізде диарея болса, әсіресе, ауыр түрі, немесе жиі құссаңыз, шұғыл арада медицианлық көмекке жүгініңіз. Медициналық көмекті күтіп отырғанда, қайнатылған су немесе тәтті емес, мысалы, сорпа ішкен жөн.

10-билет.



  1. Ботулизм ауруына мейіргерлік үрдіс.

Ботулизм - Clostridium botulinum бактериясымен шақырылатын, ботулотоксиннің әсерінен дамитын, сопақша ми және жұлынның зақымдануымен сипатталатын жедел токсико-инфекциялық ауру. Этиологиясы. Қоздырғышы – қозғалмалы таяқша, оттегі жоқ жерде өседі – анаэроб. Спора түзеді, спорасы химиялық және физикалық факторларға төзімді, бірнеше жылдар бойы құрғатылған түрде сақталады және қолайлы жағдайда вегетативті түрі өсіп, токсин бөледі. 7 серотипі белгілі: А,В,С,D, Е, F, Q.

Эпидемиологиясы. Инфекция көзі:

1.Жылықанды жануарлар, шөпқоректілер (сиыр, ешкі, ат т.б.), сирек – суыққандылар (балық, моллюск, шаянтәрізділер). Жануарлардың ішегінде қоздырғыш жиналып, нәжісімен қоршаған ортаға бөлінеді. Топырақта спора түзіп, жылдар бойы сақталады.

Берілу механизмі: - фекальді-оральді.

Берілу жолдары: тағамдық. Адам құрамында экзотоксині және вегетативті түрі бар тағамды қолданғанда ботулизммен ауырады.

Берілу факторы – үй жағдайында консервіленген өнімдер және қақталған өнімдер.

Патогенезі.

Инкубациялық кезеңі өте қысқа (сағаттар) астан улану.

Қарқынды дамитын жалпы улану құбылысы.

Бульбарлы жүйке орталықтарының зақымдалуы.

Сал болудың дамуы.

Клиникасы. Инкубациялық кезең: орташа 18-24 сағат, 2-6 сағаттан 7 күнге дейін. Ауру жедел, қалыпты температурада немесе субфебрильді температурада басталады. Ботулизм негізгі үш синдромы:

1.Интоксикациялық синдром:

-жалпы әлсіздік;

-бас ауруы;

-субфебрильді температура.

2.Гастроинтестинальді синдром:

-жүрек айну;

-құсу;

-эпигастрийде ауырсыну;



-іштің желденуі.

3.Паралитикалық синдром:

-көру мүшесінің бұзылысы: «тұман», «тор», «шіркейдің болуы», екі еселенуі (диплопия), қарашықтың ұлғаюы (мидриаз), қабақтың түсуі;

-жұтынудың бұзылысы (ауыз қуысының және жұтқыншақтың шырышты қабатының құрғақшылығы);

-фонацияның бұзылысы: даустың қырылдауы және афония;

-жалпы бұлшықет әлсіздігі;

-тыныс алу бұзылысның синдромы: қысылу сезімі, кеудеде тарылу, ентікпе, асфиксия.

Асқынуы. Аспирациялық пневмония, миокардит, инвазивті емдік шаралардың әсерінен (интубация, катетеризация, өкпенің жасанды вентиляциясы) екіншілік инфекцияның қосылуы пайда болады. Диагностикасы. Эпидемио- логиялық, клиникалық және лабораториялық көрсеткіштерге сүйенеді.

-Қан, құсық массасы, асқазанның шайынды суынан ботулотоксин жэне ботулизм қоздырғыштарын анықтау; (Стандарт - 2)

- Биологиялық әдіс.

- Ботулотоксинді нейтрализация реакция арқылы анықтау,

- Қоректік орталарға (пепсин-пептон, Китта-Тароцци ортасы, Хоттингер сорпасы) себу арқылы қоздырғышты анықтау;

- Имуннодиагностикасы науқастың қанындағы антитоксиндерді анықтауға негізделген.


  1. Іш сүзегі. Этиологиясы. Тактика. Болжамы. Профилактикасы.

Salmonella typhi және salmonella paratephi А және В қоздырғышымен шақырылатын, фекальді-оральді жолмен берілетін, ішектің лимфа аппаратының зақымдалуымен, бактериемиямен, айқын интоксикациямен бауыр мен көк бауырдың ұлғаюымен және розеолезді бөртпемен сипатталтын антропанозды жедел инфекция. Іш сүзегін алғаш сипаттап жазған француз дәрігерлері Ф.Бретанно (1813) және Ш.Луи (1829).
Этиологиясы Өңдеу
Қоздырғышы Salmonella typhi, salmonella para typhi А және В. Туысы – Salmonella, тұқымдасы-Enterobacteriaceal Құрамында:- термотұрақты самтоикалық О-АГ
термобильді талшығы бар Н-АГ

термобилбді соматикалық Vi-АГ

эндотоксин

Қоздырғышқа тән: сыртқы ортада тұрақты


топырақты және суда 1-5 айдай сақталады

нәжісте 25 күнге дейін

тағамдық азықты бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін

киімде 2 аптаға дейін сақталады

Аурудың қоздырғышы – бактериялар су және топырақта 2 аптадай, жемістер мен көкөністерде 5 – 10 күндей, сары май мен етте 1 – 3 айға, қыздырғанда 50С-қа дейін өз тіршілігін жоймайды. Тек қайнатқанда ғана өледі.
Эпидемиологиясы Өңдеу
Іш сүзегі кең таралған. Инфекция көзі және резервуарі:
ауру адам

транзиторлы бактерия тасымалдаушылар (1-3 апта бойы)

реконвалесцентті тасымалдаушы

Созылмалы бактериятасымалдаушылар- аурудың негізгі көзі болады. Тарау жолдары

алиментарлы

су арқылы

тұрмыстық-қатынас арқылы

Ауру науқас адамнан, сондай-ақ бактерия тасушылар арқылы жұғады. Аурудың қоздырғышы қоршаған ортаға науқас адамның немесе бактерия тасушының зәрімен таралады. Адамның осы ауруды қабылдау мүмкіншілігі жоғары. Мерзімділігі жаз-күз айлары. Иммунитет: көбінде аурудан кейін ұзақ тұрақты иммунитет қалыптасады.

11-билет.


  1. Инфекциялық стационарда жатқан науқасқа жаңа антибиотик тағайындалды, аллергияға сынама алгоритмін көрсетңіз.

  2. 8-ші сынып оқушысы басын еңкейте алмайтынына байланысты медициналық көмек сұрап келді. Эпид.қоршау жөнінде мәлімет жоқ. Қарау кезінде желке бұлшық еттері оегиттілігі анықталды, Керниг, Брудзинский симптомдары оң. Сіздің болжам диагнозыңыз.

12-билет.



  1. Жабайы жануар тістеген науқас көмек сұрап келді. Көмек алгоритмі

Тістеген жараларды сізге жануар немесе басқа адам тигізуі мүмкін. Оңай жағдайларда тек теріге зақым келеді. Керісінше, терең шағу кезінде бұлшықеттер, нервтер немесе сүйектер сияқты басқа да құрылымдар әсер етеді. Терең бе, жоқ па - кез-келген шағуды жұқтыруы мүмкін, өйткені жануарлар мен адамдардың сілекейінде әртүрлі микробтар ашулы. Сондықтан тістеуге әрдайым мән беру керек. Тістеу белгілерімен не істеу керек? Таза, дезинфекциялаңыз, ауыр қан кету жағдайында стерильді, мүмкін қысымды таңғышпен жабыңыз, жылан шағып алған кезде дененің жарақаттанған бөлігін иммобилизациялаңыз, тиісті адамды дәрігерге жеткізіңіз немесе жедел медициналық көмекке жүгініңіз.

· жаралар тәуекелдерді Bite: Жараның инфекциясы, тіндердің зақымдалуы (мысалы, бұлшық еттерге, нервтерге, сіңірлерге, тамырларға немесе сүйектерге); Улану белгілері (егер улы жануарлар шағып алса)

· Дәрігерге қашан? Негізінде, әрбір тістеген жараны дәрігер қарап, қажет болған жағдайда емдеу керек.

Абайлаңыз!

· Тіпті жұмсақ және зиянсыз көрінетін шағулар да өртке әкелуі мүмкін.

· Нашар жағдайда өмірге қауіпті қанмен улану, сіреспе немесе құтыру ауруы дамиды!

· Жарақат тістегеннен кейін бірнеше күн ішінде өртенуі мүмкін. Сондықтан қабыну белгілеріне (ісіну, қызару, қызып кету және т.б.) байланысты жараларды байқаңыз.
Тістеген жара: не істеу керек?
Тістеу белгілерімен жарақаттың мөлшері оны қалай дұрыс күтіп ұстауға әсер етеді. Негізінде, үш ауырлық дәрежесін біреуі ажыратады (Рофф және т.б. сәйкес):

1. Терінің үстіңгі зақымдануы, тырналған және тырналған жаралар, мүмкін көгеру

2. Терінің бұлшықет терісіне терең әсер етеді (фассия), бұлшық еттерге немесе шеміршек құрылымдарына

3. Тіндердің қайтыс болуымен (некрозбен) немесе тіндердің негізгі зақымдалуымен (зат жеткіліксіздігі) жара

Алайда, кәсіби емес адамдар тістеген жарақаттың ауырлығын дұрыс бағалауы екіталай. Сондықтан әрбір тістеген жараны төтенше жағдай ретінде қарастырып, дәрігермен емдеу керек. Бірінші кезекте, алғашқы көмек көрсету керек:

· Егер сіздің тістеген жараларыңыз қан кетпесе (мысалы, иттер немесе мысықтар), сіз жараны сумен және сәл сабынмен тазартыңыз.

· Содан кейін жараны зарарсыздандырыңыз және оны стерильді шүберекпен жабыңыз.

· Қансыраған қан кету үшін қысым таңғышын қолдану керек.

· Улы жыланды тістеген кезде дененің зардап шеккен бөлігін иммобилизациялау керек. Содан кейін, мүмкін, инъекцияға ұшыраған жылан уы ағзаға тез таралмайды. Сондай-ақ, жарақаттың қасында тығыз киім мен зергерлік бұйымдарды алыңыз (жеңдер, сақиналар, ілгектер және т.б.). Тістеген жараның қоршаған ортасы көп ісінуі мүмкін.

· Науқасты тез дәрігерге жеткізіңіз немесе құтқару қызметіне қоңырау шалыңыз.

Тістеген жарамен сіз әрдайым дәрігерге баруыңыз керек. Біреуі үшін, себебі ол тек жарақат көлемін дұрыс бағалай алады. Екінші жағынан, өйткені тістеген жаралар жараның инфекциясын тудыруы мүмкін. Қажет болса немесе кеңес берсе, дәрігер науқасқа сіреспеге немесе құтыруға қарсы вакцинаны дереу бере алады.


  1. Иерсиниоздар. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Альби казиева, [02.06.21 22:38]

Иерсиниоздар (Yersinioses) – менингит пен менингоэнцефалиттің жеңілден бастап ауыр генерализацияланған нысандарына дейінгі айқын клиникалық полиморфизммен сипатталатын көпшілік таралу жолдары бар Yersinia тегінің (Yersinia pestis және Yersinia pseudotuberculosis қоспағанда) өкілдері тудыратын зоонозды кең таралған инфекциялық ауру.

Кеміргіштер, ауыл шаруашылығы жануарлары, иттер мен мысықтар, сондай-ақ науқас адам инфекция көзі болуы мүмкін.

Иерсиниоз - инфекция қоздырғышы фекальді-оральді жолмен берілетін өткір зоонозды бактериалдық ауру. Клиникалық көрінісі полиморфизмді: асқазан-ішек жолдарын, буындарды зақымдаумен, сондай-ақ интоксикация, қызба өршуі және рецидивімен сипатталады.

Қоздырғыштары - Yersinia pseudotuberculosis (Y.pst) және Yersinia enterocolitica (Y.ent). Versinia туысына, enterobacteria тұқымдасына жатады. О,Н антигендері бар (Vжәне W-вирулентті антиген). О-антигені бойынша 8 (Y.pst) және 51 (Y.ent) сероварианттары бар. Олар инвазияға және клеткаішілік паразиттауға қабілетті. Сонымен қатар эндо және экзотоксин бөліп шығарады. 22-28С (оптимальды) және 2-4С температурада көбейеді, сыртқы ортаға төзімді.

Таралуы жергілікті және ошақты. Инфекция көздері: жабайы және синантропты кемірушілер (негізгі резервуар), ауыл шаруашылық жануарлар (ірі қара мал, шошқа, жылқы т.б.), үй жануарлары (ит, мысық), үй және жабайы құстар, адам (ауру және бактериотасымалдаушы). Берілу жолдары: алиментарлы (негізінен жиі жеміс-жидекпен), су арқылы (ашық су қоймалары), тұрмыстық қатынас (жиі ауруханаішілік және жанұялық ошақта). Мезгілі: қыс, көктем айлары. Иммунитет – толық жетілмеген.

Негізгі факторлар: инфекциялық, токсикалық, аллергиялық, иммунопатологиялық Ену жолдары-ішек және ауыз қуысының шырышты қабаты (тоқ ішектің бастапқы бөлігімен, мықын ішектің дистальді бөлімі). Патогенез фазалары: қоздырғыштың енуі және біріншілік зақымдалу (энтеральды), аймақтық ошақтарда көрінуі және жалпы реакция (регионарлы), генерализация, гематогенді диссеминация, 2-лік көп ошақты, реактивті аллергиялық және иммунопатологиялық өзгерістер.

Ауыр ағымы бойынша: жеңіл, орташа ауыр, ауыр. Ағымы бойынша: өшірілген, жедел, созылыңқы, созылмалы. Иерсиниоздың негізгі клиникалық көрсеткіштері: гастроинтестинальді формасы 50% жиілікте кездеседі. Интоксикация көрінісінде гастроэнтероколит түрі бойынша өтеді. Қосымшалық болуы мүмкін: бауырдың ұлғаюы, малиналы тіл, буындағы ауырсыну, катаральді көріністер, әр түрлі сипаттағы шамалы бөртпе, күйдіру сезімі (алақан және табанда), қабыршақтану (2-3 айдан кейін), толқын тәрізді ағым Абдоминальды формасы:интоксикалық көріністе оң және мықын аймағында аппендицит, мезаденит ауырсыну синдромымен өтеді. Сонымен қатар артралгия және миалгия, бауыр ұлғаюымен жүреді. Генерализденген формасы: аралас варианты-интоксикация симптомы (қалтырау, қызба, бас ауру, бас айналу, апатия, әлсіздік, ұйқысыздық, тершеңдік, сүйек сынғыштығы, бұлшық еттегі ауырсыну) немесе асқазан-ішек жолдарының симптомдарымен (іштегі ауырсыну, құсу, жүрек айну, іш өту) басталады. Катаральді синдром (тамақтағы ауырсыну, құрғақ жөтел), алақан-табандағы күйдіру сезімі, буындағы ауырсынумен көрінеді. Обьективті белгілерге сипаттама: бет, мойын гиперемиясы , қол-аяқ сүйектерінің гиперемиясы (қолғап, шұлық симптомы), коньюктивит, энантема, аурудың 2-3-ші күніндегі экзантема (кейде 1-ші күні) әртүрлі сипаттағы (дақты, папулезді, артикальді, эритрематозды т.б.) дақтар. Кейде қышумен бірге (ірі буынның айналасы және табиғи қатпарлардағы бүкіл денеге жайылған), 2-ші аптадағы қол саусақтары, алақан, табан терілерінің ірі немесе ұсақ пластикалық қабыршақтануы, бауыр, көкбауыр ұлғаюы, ағымның 5-6 күніндегі толқын тәрізді қызба

Ауру ағымының ауырлығымен және клиникалық формалардың көрінісімен жүргізіледі. Комплекстік емге кіреді:

· режим


· диета

· патогенетикалық терапия (дезинтоксикационды)

· этиотропты препараттар (токсициклин, тетрациклин, гентамицин, левомицитин, цефалоспариндер, фторхинолонды препараттар және т.б.)

Көрсеткіштер бойынша:

· қабынуға қарсы препараттар

· иммунды корректорлар

Tамақтардың бұзылуын алдын алу үшін санитарлы-гигиеналық шаралар жүргізеді.
13-билет.


  1. Үйінде жұмыс барысында науқастың аяғына даттанған шеге кіріп кетті. Сіздің жедел көмегіңіз.

  2. Амебиаз. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Амебиаз – паразиттік ауру, гистолитикалық амоэбадан туындаған және ішек және қосымша ішек көріністері. Ішектің амбиазасы қанмен араласқан мол шырышты табуреткамен сипатталады, іштің ауыруы, онесмус, салмағын жоғалту, анемия; қосымша ішек – бауырдың абсцессін қалыптастыру, өкпе, ми және т.б. Амебиаздың диагнозы клиникалық дәлелдерге негізделген, sigmoidoscopy, колоноскопия, абсцесс мазмұнының микроскопиясы, серологиялық зерттеулер, радиография. Амебиазды емдеу кезінде есірткі қолданылды (жүйелі және жүйелі амебоцидтер, антибиотиктер), хирургиялық әдістер (абсцесс диссексу және дренаж, ішектің резекциясы).
Амебиаздың себептері
Амебиаздың қоздырғышы — гистолитикалық амоэба (Entamoeba histolytica) патогендік протозоваға жатады және өмірлік циклдің екі кезеңін қамтиды: тыныштық кезеңі (кист) және вегетативтік (трофозоит), өмір сүру шарттарына байланысты өзгеріп отырады. Амоебаның өсімдік түрлері (прецизистік, шамалы, үлкен вегетативтік және тіндік) температура өзгеруіне өте сезімтал, ылғалдылық, рН, сондықтан қоршаған ортада тез өледі. Кисталар адам ағзасынан тыс елеулі қарсылығын көрсетеді (топырақта 1 айға дейін сақталады, суда — 8 айға дейін).

Кемелденген кисталар, ас қорыту трактінің төменгі бөліктеріне соғу, патогендік емес люминальді нысанға айналды, ішектің шұңқырында тұратын, диетритті және бактерияны жеу. Бұл асимптоматикалық амоистік тасымалдаудың сатысы. Болашақта, люминофор немесе тұндырылған, немесе үлкен вегетативтік нысанға айналады, ол ішек қабырғасының эпителийіне протеолитикалық ферменттер мен арнайы протеиндердің болуына байланысты енгізіледі, тіндік формаға түседі. Үлкен вегетативтік және тіндердің патогендері, өткір амбиазада анықталуы мүмкін. Тіндік формасы колон қабырғасының шырышты және субмюциялық қабаттарын паразиттейді, эпителийдің бұзылуына әкеліп соғады, микроциркуляцияның бұзылуы, одан әрі мата некрозымен және көптеген жара ауруларымен микробтықтардың пайда болуы. Амебиазда ішектегі патологиялық процесс көбінесе соқыр және көтеріңкі бөліктерге таралады, Сигмойда және тік ішекке жиі келмейді. Гематогенді тарату нәтижесінде гистолитикалық амоэба бауырға түседі, өкпе, миы, бүйрек, ұйқы безі абсцесс жасайды.

Сондай-ақ оқыңыз Оменит

Амоэба инфекциясының негізгі көзі — Ремиссия кезінде созылмалы амбиазамен ауыратын науқастар, сондай-ақ, цисттардың емделушілері мен тасымалдаушылары. Векторлық амёбалар ұшып шығады. Жедел немесе қайталанбалы созылмалы амебиазбен ауыратын науқастар эпидемиялық қауіп төндірмейді, қоршаған ортаға тұрақсыз амоэстің вегетациялық нысандарын шығарады. Инфекция салауатты тұлғаның ас қорыту жолына кірсе, тамақтану мен судың жетілген кистеттерімен ауыратын кезде фекаль-ауыз жолымен жүреді, сондай-ақ ластанған қолдармен тұрмыста болады. бұдан басқа, Амебиаздың берілуін жыныстық қатынас кезінде талдау мүмкін болады, ең бастысы, гомосексуалистер арасында.

Жеке гигиенаны сақтамау амебиаз үшін қауіп факторы болып табылады, төмен әлеуметтік-экономикалық жағдай, ыстық климат аймақтарында тұратын. Амебиаздың дамуы иммунитет тапшылығы күйінде болуы мүмкін, дисбактериоз, теңгерімсіз тамақтану, стресс бойынша.
Амебиаздың белгілері
Амбиазияның инкубациялық кезеңі 1 аптадан 3 айға дейін созылады (әдетте 3-6 апта). Амбиемияның симптомдары асимптоматикалық болуы мүмкін (90-ға дейін% істер) немесе манифест; аурудың ұзақтығы — өткір және созылмалы (үздіксіз немесе қайталанатын); ауырлық дәрежесі бойынша — оңай, орташа ауыр, ауыр. Клиникалық суретке байланысты амебиаздың 2 түрі бөлінеді: ішек және қосымша ішек (амебикалық бауырдың абсцессі, өкпе, миы; урогенитальды және тектік амебиаз). Amebiasis басқа протозоальды немесе бактериялық ішек инфекцияларымен аралас инфекция ретінде көрінуі мүмкін (мысалы, дизентерия), гельминтия.

Ішек амбиазасы — бұл негізгі, аурудың ең таралған түрі. Диарея ішек амбиазасының негізгі белгілеріне айналады. Кең орындық, сұйықтық, күніне 5-6 рет шырышты қоспасы бар алғашқы нәзік тән; онда нәзік қанмен араласқан желе тәріздес массаның түріне жатады, дефекация жиілігі тәулігіне 10-20 рет артады. Іштің ауырсынуымен сипатталады, миакалды аймақта, оң жаққа қарай.


14-билет.

  1. Инфекциялық вирусты гепатиттер А. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Дүние жүзінде кең тарағана инфекциялардың бірі. Бірақ та тарауы да әр жерде біркелкі емес. Сырқат көбінесе балалар арасында тарайды. Ересектер арасында көбінесес 15-29 жастағылар ауырады. ВГА-ға маусымдық тән. Көбінесе ауру – сырқаттың деңгейі күз – қыс кезінде жоғарылайды. Мектептегі балалар арасында көбінесе қыркүйек – қазан, 3-6 жастағы балаларда қараша – желтоқсан айларында, ал 3 жасқа дейінгі балалар арасында жыл басы бірен – саран оқиғалар түрінде кездеседі. ВГА жедел циклдық түрде өтетін қысқа уақытта интоксикациямен бауыр әркеттерінің бұзылу әркетімен байқалатын фекальді – оральді жолмен тарайтын вирусты инфекция. Балалар инфекциясы болып есептелінеді, ауырғандардың ішінде балалар 80%-ға жетеді. Семей аймағында сырқаттану көрсеткіші 100 мың халыққа 200-400 аралығында.

Вирус А 1975 жылы ағылшын ғалымы С.Фейнстоунмен ашылған. Ұсақ, құрамында РНК-сы бар пекарный вирус тұқымдасына жатады. Сыртқы ортаға төзімді. Нәжісте 1 ай, суда 3-10 айға дейін сақталып, 100С температурада қайнатқанда 5 минут ішінде өледі. хлораминның 1г/л ерітіндісі үй температурасында вирус 15 минуттан кейін ғана ыдырайды.

Таралуы өте кең типті инфекциялық ауру. Инфекция көзі болып, әр түрлі клиникалық түрімен ауыратындар табылады. Ауырған адамдардан вирус сыртқы ортаға нәжіспен бөлінеді. Инкубациялық кезеңнің аяғынан бастап сырқаттың басталуына 7-10 күн қалғанда. Вирус сарғаю кезеңінің алғашқы күндерінде 1 аптаға дейін нәжіспен сыртқа бөлінеді. Берілу механизмі 95% жағдайда фекальді – оральді.

Тұрмыстық қатынас, алиментарлық, су арқылы, 5% жағдайда парентеральді, жыныстық жол арқылы тарауы мүмкін. Ана сүтінде вирус табылмаған. Жалпы планцентадан өте алмайды.

ВГА-ң вирусы ас қорыту жолдарының шырышты қабаттары арқылы енеді. Көбеюі ащы ішектің эпителийлерінде жасушаларымен мезинтеральді лимфа түйіндерінде өтеді. Одан әрі вирус қанға түсіп, гепатоциттерге жетіп, көбейіп, инкубациялық кезеңнің аяғында вирус қайтадан қанға түседі. Қайта гепатоцитттерге енеді, жасуша ішінің метаболитикалық процестердің бұзылуына әкеліп соқтырады. Лизосомальде мембрананың өтімділігі себебінен белсенді гидролазалар сыртқа шығып, жасушаны аутолизге ұшыратып, гепатоциттердің цитолизіне және некробиозына себепкер болады. Зат алмасу процестері бұзылып, иммунологиялық процестер (өзгерістер) пайда болады. Қабынудың салдарынан цитолитикалық, мезенхимальдық қабыну холистатикалық синдром пайда болады.

Клиникасы төмендегі кезеңдерге бөлінеді:

1. инкубациялық;

2. сарғаю алдындағы;

3. сарғаю;

4. реконволистенция (жазылу).

Инкубациялық кезеңі 7-50 күнге дейін созылады. Орташа ұзақтығы 35 күн. Сарғаю алдындағы кезең белгілер жинағы былай реттелінеді.

1. гриб тәріздес немесе катаральді (көбінесе ВГА-ға тән);

2. диспепсиялық;

3. астеновегетативті;

4. артралгиялық;

5. аралас.

Сарғаю алдындағы кезең 2-3 күннен 2-3 аптаға дейін созылуға тиіс. Орташа 5-7 күн. Сырқат жедел басталады, температурасы 38-390С, әлсіздік, енжарлық, ұйқысыздық, бас айналу, тәбетінінң төмендеуі, 2-3 күні жүрек айну, құсу, кейде эпигастрий аймағында ауырсыну, жайсыздықты сезінеді. Сарғаю пайда болғаннан 2-3 күн бұрын зәрдің қою түске айналуы байқалады. Содан кейін ғана склералар сарғайып, көзге түсетін сарғаю кезеңі басталады. Сарғаю пайда бола салысымен интоксикация белгілері жойылады немесе олардың интенсивтілігі азаяды. Тері қабатының және склераның сарғаюының жылдам арада жоғарыдайды. Бірақ та интенсивтілігі шамалы мөлшерде болады. Сарғаю кезеңнің аяғында немесе басында бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы байқалады. Зәрі одан сайын қоңырланып, нәжісі бозғылт түсті болады. Ұзақтығы 2-4 аптаға созылады.

Ауырлығына байланысты жүргізіледі. Жеңіл түрлерінде үйде, егер эпидемиологиялық қауіптілігі болмаса. Орташа ауыр және ауыр түрлерінде ауруханада емделуі тиіс. Емі комплекті түрде:

1. режим;

2. диета №5;

3. патогенетикалық ем (дезинтоксикация);

4. клиникалық белгілеріне байланысты ем.

Этиотропты емі жоқ. Клиникалық сауығу кезінде биохимиялық көрсеткіштерінің қалыпты жағдайда ауруханадан шығарылады.

Жергілікті санитарлық – гигиеналық жағдайларды жақсартуға бағытталған шаралар жүргізілуі керек. Ең тиімді әдіс вакцинация. Келесі биопрепараттар қолданылады:

1. тірі аттенурленген (Қытайда сертифицирленген);

2. инактивирленген виросомды вакцина (Швейцарияды сертифицирленген).

Вакцинация тиімді әсер береді. 1 рет бұлшық етке салған кезде 90-100% тиімділікті көрсетеді, ал 6-12 айдан кейін қайталап салынған вакцина ұзақ уақыт 100%-ға дейін тиімді болып саналады. Орташа 10 жылға тиімді.


  1. 22 жастағы бойжеткен қабылдау бөліміне әлсізденіп, басының ауырып, айналу, жүрегінің айнып, құсу, шөлдеу, ішінің бүріп ауырып, күніне 5-6 рет сұйық үлкен дәретке шығатынына шағымданды. Дәрет сипаты қан аралас. Ауру тамақтанғаннан кейін кенеттен басталған. АҚҚ төмен, тамыр соғуы жиі және тері бозарған, дене қызуы көтеріледі (38-39 С).Медбикенің тактикасы.

15-билет.

  1. Жұлын пункциясын жасау үшін қажетті құралдарды дайындау реті.

Құрал жабдықтар: мандрені бар ине (Бир инесі), йод, спирт, штативке салынған мақталы-дәкелі тығындары бар 3 стерильды пробиркалар, стерильды лоток, стерильды сүлгілер, лейкопластырь, су манометрі.

Науқаспен немесе оның ата-анасымен жағымды қарым-қатынас орнату. Процедураның мақсатын, жүргізілуін түсіндіру. Оның өткізілуіне жазбаша рұқсат алу. Науқасты кушеткаға, үстелге немесе төсектің шетіне қарай оң жақ бүйіріне жатқызу. Қол-аяқтарын ішіне қарай максимальды жақындатып, омыртқа доғасын жазу.

Дәрігер қолын өндеу: ең алдымен спиртке, кейін йодонатқа малынған тампонмен сүрту.

Пункция орнын белгілеу: йодты тампонмен мықын сүйектерінің жоғарғы нүктелерін қосатын сызықты өткізу. Бұл сызық 4-ші бел омыртқасының қырлы өсіндісінің үстінен (5-ші бел омыртқасының жоғарғы шеті) өтеді. Пункцияны 3-4-ші немесе 4-5-ші бел омыртқаларының арасында жасайды.

Операция алаңын тесу орнынан бастап (3-ші және 4 -ші бел омыртқасы арасында) алдымен йодпен, соңынан спиртпен, стерильді құрғақ тампонмен құрғатып сүртеді.

Науқасты қатаң түрде бүйірінде, сандарын ішке, ал басын кеудеге келтіріп жатқызу, арқасы кушеткаға перпендикулярлы және осы қалыпты сол және оң қолмен бекіту (көмекшінің көмегімен

Пункция жасар алдында Вишневский бойынша жергілікті инфильтративты анестезия жүргізілу керек. Тескеннен кейін мандренді инеден алып инеге манометрді бекітіп, ликвордың қысымын мм.су бағанасында өлшеу.

Манометрді абайлап ағытып, инеден ағып жатқан ликворды кезекпен 3 стерильды пробиркаға 1,5 мл-ден толтыру.

Инені шығарған соң, тескен орынды спиртпен сүртіп, стерильды салфетканы салып, оны лейкопластырмен теріге бекіту.

Науқасты палатаға ауыстырып, төсекке жатқызу. Науқасқа төсекте жастықсыз 2-3 сағаттай, одан кейін бүйірлетіп 12 сағаттай жату қажеттілігін айту. Науқасты пункциядан 3 сағат өткен соң, жатқан қалпында тамақтандыруға рұқсат беру.

Жолдаманы толтырып, ликворы бар пробиркаларды белгілеп, зертханаға жеткізу (1- бактериологиялық зерттеуге, 2 – цитозды анықтауға, 3 – биохимиялық зерттеуге).

2.Инфекциялық вирусты гепатиттер Е. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

16-билет.


  1. Оксигенотерапия. Қалталық инголяторды қолдану алгоритмі.

Оксигенотерапия (оттегімен емдеу)—емдеу мақса-тында оттегін қолдану. Ол организмде оттегі жетіспейтін жағдайда өте тиімді. 40—50% оттегі бар газ қоспасын жұту қан тамырындағы қанды біршама тез толтырып қалыпқа келтіреді. Оттегімен жүргізген емнен кейін сыр-қаттың көңіл-күйі көтеріліп, көгеруін азайтады, тыныс алуы неғұрлым сирек әрі тереңдей түседі, ентікпесі ке-тіп, жақсарады.і Атмосфералық ауамен белгілі бір қаты-наста оттегі ылғалдануы тиіс. Оттегімен емдеу ұзақ та үздіксіз болуы тиіс. Оттегін тиімді және үнемді пайдала-ну қажет. Оттегін көп беруден қашық болу керек, себебі жоғарғы концентрациядағы (70% жоғары) оттегі жүрек-қан тамыры жүйесіне және дем алуға теріс әсер етеді.

Оттегін мүрын катетрлері арқылы оттегі жастығы-нан, оттегі палаталарының көмегімен тікелей баллоннан немесе орталық оттегі станциясынан (17-сурет) беруге болады.

Оттегін ингаляциялық әдіспен енгізу. Оттегін қолда-нудың алдында тыныс жолдарының өткізгіштігіне, онда қақырықтың немесе құсық массасының жиналмағанына көз жеткізу қажет.

Оттегін ингаляциялық жолмен енгізу үшін мынадай аппаратуралар: редуктормен қамтамасыз етілген оттегі (5ар баллон, оттегі жастығы шүмегі және мундштукті ре-зеңке түтік болуы қажет. Оттегін жастыққа былайша толтырады: мундштугын шығарып, резеңке түтікті оттегі баллонының рёдукторына қосады, вентильді баяу ашады да жастықты толтырады. Жастықты толтырған кезде редуктордың вентилі мен жастықтың шүмегіы жабады, ауызды қүрғатпау және оттегін ылғалдау үшіи дымкыл дәкемен ораған мундштук кигізеді. Мундштукты сыркат аузынан 4—5 см қашықтау ұстап, резеңке түтікке жібе-ретін клапанды біртіндеп ашу керек. Жоғары қысымның салдарынан оттегі шығады да, дем алған кезде тыныс алу жолына түседі. Оттегінің түсу жылдамдығын түтік-тегі шүмекпен әрі оттегі түгел шыққанша жастықтың бұ-рыш-бұрышын басу жолымен реттейді. Әдетте сырқаттар минутына 4—5 л берілетін оттегін жақсы кабылдайды. Жастықтағы оттегі 4—7 минутқа жетеді, ал содан соң

оны артық сақталған жастықпен ауыстырады немесе қайтадан оттегімен толтырады.

Берілген тәсілмен ендіру кезінде оттегін ылғалдау жеткіліксіз, ол ауыз куысы мен мүрыннын шырышты қабатын кептіреді, сондықтан оттегін мүрын катетрлері арқылы енгізу дұрыс.

Оттегін мұр ң к кат е т £ і а р ж ы лы беру, Бүл мақсат үшін № 10 катетрлер немесе тиісті үзынды-ғы мен диаметрдегі пластмасса түтікшелер қолданады, олар V —тәрізді ұштықтың екі шетіне кигізіледі, ал үшіншісі кез келген оттегі кезіне (оттегіі жастығына, оттегін берудің орталықтанған жүйесінің шүмегіне) қо-сылады. Алдын ала катетрлерді қайнатады, вазелин майымен майлайды да, төменгі мүрын жолымен жүтқын-шақтың артқы қабырғасына дейін қүсу рефлексін бол-дырмайтындай етіп кіргізеді. Оттегін ылғалдағыш арқы-лы (Бобров аппараты) 2—3 л/мин жылдамдықпен бе-реді.

Беру жылдамдығын оттегі көпіршігінің ылғалдағыш арқылы өту тездіғі бойынша бақылауға болады. Оттегін

өте тез беру қолайсыз сезімдер туғызып, газды көп шы-

ғарады.


Оттегін маска арқылы беру. Маскалар металдан және пластмассадан жасалған болады. Олар-дың қапсулалары бетке маска салғанда ауыз беін мұрын-ды жауып тұратындай етіп иілген. Масканың дем алатын және дем шығаратын клапандары бар. Дем алатын кла-панның тубусы жұқа резеңкеден жасалған қапқа қосыл-ған, ол оттегінің берілуін реттейді. Дем шығару кезінде оттегі қапқа жиналады да, дем алу кезінде белсенді түрде өкпеге сорылады. іДем алу қабы клапанмен қам-тамасыз етілген, ол егер қаптағы оттегінің мөлшері сыр-қаттың дем алғанда жұтатын оттегі мөлшерінен аз бол-ған жағдайда еркін дем алуды қамтамасыз етеді.

Оттегін масканың көмегімен енгізу ашық, жар-т ы л а й ж а б ы қ немесе ж а б ы қ жүйемен іске асырылады. Ашық жүйе кезінде маска аурудың бетіне тығыз тимейді және жұтатын газ қоспасы оттегіне бай атмосфералық ауа (оттегі 30% жуық) болып табылады. Дем қоршаған ортаға еркін шығарылады. Мундай тә* сілде оттегін мөлшерлеу дәл емес, тиімділігі де ша-малы.

ронх демікпесінің ұстамасы кезіндегі жедел көмек көрсету

Мақсаты:тұншығу ұстамасын жою

Көрсеткіші:Бронх демікпесінің ұстамасы Қарама –қарсы көрсеткіші :жоқ

Асқынулары:астматикалық статус (демікпе күйі), гипоксемиялық кома.

Қажетті заттар:қалта ингаляторы бронхолитиктермен, небулайзер бронхолитиктермен, залалсыздандырылған: бір реттік шприцтер, к/т дәрі енгізуге арналған системалар, мақта түйірлері, этил спирті , жгут, резенкелі қалғап, дез.ертіндідегі пинцет, клеенкалы білеу, лоток,КБУ, дәрілік заттар: преднизолон 120-180 мг, гепарин 5000-10000 ЕД, бронхолитиктер, (беротек, беродуал, сальбутамол), 0.9% натрий хлор ертіндісі, эфедрин 5%-1 мл, эуфиллин 2,4%- 10 мл, димедрол 1%-1мл, пипольфен 2,5%-2 мл, преднизолон 60-90 мг немесе гидрокортизон 125-250 мг, натрий гидрокарбонаты 4%--400 мл к/т.

Іс- әрекет алгоритмі:

1.Науқасты тыныштандыру, таза ауамен қамтамасыз ету.

2.Науқасқа ыңғайлы жағдай беру.

3.Қысып тұрған киімін шешу.

4.Қалта ингаляторын беру.

5.Бронхолитиктерді небулайзер арқылы (беротек, беродуал, сальбутамол) беру.

6.Ылғалды оттек беру.

7.Эуфиллин 2,4%- 10 мл к/т енгізу.

8.Преднизолон 60-90 мг к/т бірден енгізу.

9.Натрий хлор ертіндісі 0,9% -500,0 мл, немесе натрий гидрокарбонаты ертіндісі 4%--400 мл к/т енгізу.

10.Гепарин 5000-10000 ЕД к/т.

11.Науқастың жағдайын үнемі бақылау-пульс, АҚҚ, ТАЖ және қақырықты бақылау.

12.Науқасты жан сақтау бөліміне жатқызу немесе қарқынды емдеу бөлмесіне жатқызу.

13.Науқасты оғтырызып немесе зембілге басын көтеріп жатқызып тасымалдау.

Ескерту:


1. Бронх демікпесінің ұстамасы басылмаса , бірден реанимация бөліміне жеткізу.

  1. Бруцеллез. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Бруцеллёз (мальта қызбасы). Бұл ауру осы аурумен ауыратын малдың сүтін ішуден болады. Ол сондай-ақ терідегі жырындылар мен жаралар арқылы организмге тарайды, бұл жағдай ауру малдарды күтіп-бағатын адамдарда жиі кездеседі, сонымен қатар ауру зақымданған ауамен демалған кезде тыныс жолдары арқылы да денеге түседі. Бруцеллез-бруцеллалармен шақырылатын қоздырғышы әртүрлі механизммен берілетін , клиникасында созылмалы қызбамен, қимыл-қозғалыс аппаратының, жүйке жүйесінің, жүрек-қан тамыр жүйесінің, зәр шығару жүйесінің және т.б жүйелердің зақымдалуымен жүретін, созылмалыға ауысуға бейім, инфекция-аллергиялық, зоонозды инфекциялық ауру.
Барлық жерде кең таралған. Инфекция көзі: ұсақ мүйізді, ірі қара мал, шошқалар, маралдар және адамдар. Таралу механизмі: фекальды-оральды. Берілу жолдары: қатынас арқылы (зақымдалған тері)

· алиментарлық

· ауа-шаң (аэрогенді)

Көбінесе малшылар, шопандар, ауыл тұрғындары ауырады.


Бруцеллалар ағзаға тері немесе шырышты қабаттар арқылы енеді, сосын макрофактормен ұсталып, сол жерде көбейеді де, лимфа ағынымен регионарлық лимфа түйіндеріне енеді. Содан соң қан тамырлар арқылы бүкіл ағзаға жайылады. Патогенезінде инфекцияның дамуы бес фазадан өтеді:

1. лимфогенді фаза

2. гематогенді фаза

3. көп ошақты себу жайылу фазасы

4. экзоошақты себу фазасы

5. метомффоз фазасы

Әр фазаның көрінуі және олардың дамуы организмнің индивидуальды ерекшелігіне байланысты, кіру жеріне, түріне қоздырғыш дозасына және зақымдану шартына байланысты.

· Ол ыстық көтеріліп, қалтырап дірілдеуден басталуы мүмкін, бірақ әдетте бірте-бірте, тез шаршау, әлсіздіқ асқа тәбеттің болмауы, бастың асқазанның буындардың ауыруы формасында өрбиді.

· Ыстықтың көтерілуі жеңіл және ауыр формада болуы мүмкін. Түстен кейін қалтырап-дірілдеу және ертеңгісін малшынып терлеп қалу бұл ауруға тән белгі. Созылмалы бруцеллёзде ыстық бірнеше күн басылады да сосын қайта көтеріледі. Тиісті ем қолданбаса, бірнеше жылға созылуы мүмкін.

· Мойында, қолтықтың астында, шапта ісінген лимфа түйіндері пайда болуы мүмкін.

Клиникалық симптомдары орташа алғанда 2-3 апта өтуімен сипатталады. Жіктелуі:

1. Ағымы бойынша:

1. жеңіл

2. орташа

3. ауыр

4. латентті

2. Ұзақтығы бойынша:

1. жедел (3 айға дейін)

2. жеделдеу (6 айға дейін)

3. созылмалы (6 айдан кейін)

4. ирезидуальды

Жедел бруцеллездегі симптомдар:

· Әр түрлі сипаттағы қызба (толқын тәріздес, ремиттирлеуші, субфебрильді) 1-2 аптадан 2-3 айға дейін.

· Қалтырау және тершеңдік

· Жалпы интоксикациялық синдром (бас ауру, әлсіздік)

· Микрополиаденит

· Гепатомиенальдық синдром

· Қысқа мерзімдік әлсіз немесе айқын түрдегі артралгия, миалгиялар.

Жеделдеу бруцеллезге тән симптомдар:

1. айқын интоксикация

2. ағзалар мен жүйелер зақымдану симптомдары:

· полиартрит, бруссит, спондилоартриттер, спондиметтер

· менингит, менингоэнцефалит, миелит, энцефалит

· эндокардит, миокардит, перикардит

· нефриттер, нефроздар

· түсіктер, бедеулік, жатыр түтікшелерінің қабынуы, менистризация циклінің бұзылуы

· орхит

Созылмалы бруцеллезге тән симптомдар:

· Висцеральды түрі:

o жүрек-қантамыр жүйесі

o тыныс алу жүйесі

o гепателиенальды синдромдармен жүреді

· Сүйек буын түрі:

o буындар

o сүйектер

o жұмсақ тіндер

o аралас түрде зақымдану

· Нервтік түрі:

o орталық жүйке жүйесі

o перифериялық жүйке жүйесінің зақымдалуы

o психобруцеллез

· Урогенитальді түрі

· Клиникалық араласқан түрі

· бактериологиялық: гемакультура жұлын сұйықтығы, синовиальды сұйықтықты қолдану

· биологиялық (теңіз шошқаларын зақымдау)

· иммунды ферментті анализді антиген, антидене табу үшін

· агрегатгемаглютинация әдісі (АГАР)

· серологиялық әдіс: комплемент байланыстыру реакциясы (КБР)

· аллергиялық әдіс (ГЗТ)-Бюрне сынамасы
Диф.диагностикасы
Іш сүзегімен, Қу-қызбамен, грипп, безгек, эпидемиялық бөртпе сүзегімен, Бриль ауруымен жүргізіледі.

Этиотропты: рифампицин, доксициклин, тетрациклин

· қабылдауға қарсы: вольтарен, напроксен

· дезинтокциялық: тек ауыр түрінде

· антигистаминді

· иммунды жүйені қалыптастыру: левамизол, тимамен

· витаминтерапия

· физио және симптомдық

· санаторлы-курортық

· Бруцеллёзден сезіктенсеңіз дәрігерден кеңес алыңыз, өйткені көп жағдайда бұл ауру-мен басқа аурупарды шатастырады, ал емдеу үшін көп уақыт та, қаржы да шығын болады.

· Тетрациклинмен емдеңіз: ересектер: 250 миллиграмдық капсулды күніне 4 рет екі түйірден үш апта ішу керек. Сақтану шараларын орындаңыз. Немесе ко-тримоксазол ішіңіз.

· Қайнатылған немесе пастерленген сүтті ішіңіз. Бруцеллёз тараған жерлерде қайнатыпмаған сүттен дайындалған ірімшікті жеуден тартынған жөн.

· Ауру малдарды бағып-күткен кезде аса сақ бопыңыз, әсіресе сіздің денеңізде жы-рылған немесе тілінген жер болса.

· Ветеринария қызметкерлерімен кеңесіңіз, қолыңыздағы малдың денсаулығын қадағалап отырыңыз.

17-билет.


  1. Оксигенотерапия. Оттегі жастықшасын қолдану алгоритмі.

Мақсаты:ұлпалардағы оттегін жоғарлату.

Қолдану көрсетілімдері: әр түрлі тыныс алудың бұзылуы, тұншығу, газбен улану, өкпе-ісігі, жедел және созылмалы тыныс алу жетіспеушілігі.

Дайындаңыз: оттегі жастықшасын, мундштукті, 4 қабаттан жиналған дәке салфеткасын, 70% спирт ерітідісін, 3% сутегі асқын тотығы ерітіндісін, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, суды, оттегі бар баллонды, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

Іс-әрекет алгоритімі:

1.Науқасқа емшара барысын түсіндіріңіз.

2.Баллоннан оттегі жастықшасын оттегімен толтырыңыз. Ол үшін: оттегі баллонының редукторымен оттегі жастықшасының резеңке түтігін жалғастырыңыз; жастықшасының түтігіндегі, сосын баллондағы вентильді ашыңыз; оттегі жастықшасын баллондағы оттегімен толтырыңыз. Әуелі баллондағы, сосын жастықшадағы вентильді жабыңыз. Баллонның редукторынан резенке түтікті бөліңіз.

3.Қолыңызды гигиеналық денгейде тазартыңыз.

4.Оттегі жастықшаның резенке түтігіне мундштукті жалғастырыңыз.

5.Ылғалды дәке салфеткасы мен мундштукті ораңыз.

6.Мундштукті наукастың ауызына жақындатып ұстап, жастықшадағы вентильді ашыңыз (ауызға тығыз қоюға болмайды). Оны науқастың ауызынан 1-1,5 см қашықтықта ұстаныз.

7.Дем алу мундштук арқылы ауызбен ал дем шығару мұрыннан жүргізілетінін науқасқа түсіндіріңіз.

8.Оттегіні беру жылдамдылығын реттеңіз (1 минутта 4-5 л).

9.Оттегі азайған сайын жастықшаның қарама-қарсы шетін қайырып, оттегі толығымен бөлінбегенше басыңыз.

10.Науқастан жастыкшаны алып, мундштукті босатыңыз.

11.Пайдаланған салфетканы қауіпсіз жоюға арналған контейнерге сальңыз.

12.Мундштукті зарарсыздандыру: оны 70% спирт ертндісімен немесе 3% сутегі асқын тотығы ерітіндісімен екі рет арасына 15 минут салып сүртіңіз.

13.Қолыңызды жуып, кептіріңіз.

Еекерту: оттегі жастықшасын оттегімен толтырғанда қауіпсіздік техникасы сақталу қажет..



  1. Лептоспироз. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Лептоспироз табиғи зооноздық инфекциялық ауру, бауыр зақымымен сипатталады, және де — бүйрек және жүйке жүйесі жалпы интоксикация жағдайында. Жиі геморрагиялық симптомдар мен сарғаю жүреді.
18-билет.

  1. Қақырықты клиникалық және бактериологиялық зерттеуге жинау техникасы.

Мақсаты: диагностикалық

Қолдану көрсетілімдері: науқасты зерттеу.

Асқынулар: гематома, тромбофлебит, сепсис, вирустік гепатит, АҚТҚ.

Қан алатын жерлері: шынтақ бүгілісінің, білектің, қолдың беткейлік веналары

Дайындаңыз: залалсыздандырылған: 10-20 мл көлеміндегі бір рет қолданылатын шприцті, лотокты, мақта шариктерін, салфеткаларды, тері антисептигін, масканы, қолғапты, штативтегі пробиркаларды, су өтпейтін тығындарымен резеңке бұрауды, клеенкалы жастықшаны, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерді.

Іс-әрекет алгоритмі:

1.Науқасқа емшараның мақсаты мен барысын түсіндіріп, оның рұқсатын алыңыз. Науқастан таңертең тамақ қабылдамағаның анықтаңыз.

2.Лабораторияға жолдама жазып, пробирканы нөмірлеңіз.

3. Науқасқа ыңғайлы қалыпты алуына көмектесіңіз.

4.Гигиеналық деңгейде қолыңызды тазартыңыз. Оларды тері антисептигімен өңдеңіз (стандартты қараңыз).

5. Масканы, қолғапты, қорғаныш көзілдірікті, алжапқышты киіңіз.

6.Бір рет қолданылатын шприцті құрастырыңыз(стандартты қараңыз).

7. Науқастың шынтақ астына клеенкалы жастықшаны салыңыз.

8.Резеңке бұрауды иықтың ортанғы 1/3 бөлігіне салфетканың немесе іш киімінің үстінен салыңыз.

9. Бұрауды былай байлаңыз: оның бос ұштары жоғары қарай бағытталған болады, ал ілгегі төмен.

10.Кәріжілік артериясындағы тамырын ұстаңыз (тамыр соғуы сақталу керек).

11.Көк тамырды зерттеңіз. Ең көп толған көк тамырды табыңыз.

12.Көк тамырды толтыру үшін науқастан жұдырығын бірнеше рет қысуын және ашуын,сосын оны қысуын сұраңыз.

13.Қолғаптытері антисептигімен өңдеңіз

Тері антисептигіне суландырған екі мақта шариктерімен шынтақ бүгілісі аймағын, инъекция жасайтын жерді тізбектілікпен тазартыңыз, оларды контейнерге салыңыз. 3-ші мақта шаригін сол қолдың ІV және V саусақтар арасында ұстаңыз.

15. Оң қолыңызға шприцті алыңыз: ІІ саусақ - иненің канюлясында, ал ІІІ, ІV саусақтармен цилиндрді жоғарыдан орап алыңыз, І саусақты төмен ұстаңыз.

16. Сол қолдың үлкен саусағымен болжаған тесетін жерден төмен көк тамырды бекітіңіз.

17.Инеден қалпағын алып, әдеттегідей көк тамырды тесіңіз (науқастың жұдырығы қысылған).

18. Поршенді өзіңізге қарай тартыңыз, ине көк тамырда екеніне көзіңізді жеткізіңіз.

19. Сол қолмен ақырын поршенді өзіңізге қарай тарта отырып, 5-7 мл қанды шприцке сорып алыңыз.

20.Резеңке бұрауды шешіңіз, науқас жұдырығын ашуы қажет, жылдам қозғалыспен көк тамырдан инені шығарыңыз.

21.Тері антисептигіне суландырған мақта шаригін инъекция жасаған жерге 3-5 минутқа салыңыз, науқастан шынтақ буынынан қолды сәл бүгуін сұраңыз.

22.Шприцтен инені алып, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз.

23.Шприцтен қанды пробирканың қабырғасына жай қысусыз құйыңыз, оның шашырамауын қадағалаңыз.

24. Су өтпейтін тығынмен пробирканы жабыңыз.

25. Қаны барпробирканы штативпен бірге контейнерге қойыңыз, оны тығыз жабыңыз.

26. Науқасқа тұруға немесе жайлы қалып алуына көмектесіңіз.

27.Көк тамырды тескен жерден қан бөлінбегеніне көзіңізді жеткізіңіз. Науқастан мақта шаригін алып, контейнерге салыңыз.

28.Контейнер мен жолдаманы биохимиялық лабораторияға жіберіңіз.

29.Қолғапты шешіп, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз.

30.Қолыңызды жуып, кептіріңіз.



  1. Тұмау және басқа да ЖРВИ. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Альби казиева, [02.06.21 22:57]

1. Ата аналардың назарына Тұмау ауруы күзгі қолайсыз ауа райы мен қысқы

салқынның ажырамас бөлігі іспетті. Осы кезеңде адамдарда тұмаурату мен жөтел,

жалпы әлсіздік пен қызудың көтерілуі байқалады. Тұмау және басқа ЖРВИ (жіті

респираторлық вирустық инфекция) несімен қауіпті? Тұмау және басқа да ЖРВИ

жоғарғы тыныс жолдары, жүйке жүйесі, құлақ және жоғарғы тыныс органдарының

зақымдануымен қауіпті. Асқынулар 3 жасқа дейінгі балалар арасында жиі

кездеседі, себебі олардың иммунитеті әлі де жетілмеген және жүйке жүйесі толық

қалыптаспаған. Тұмау және басқа ЖРВИ сырқаттану балалар арасында ересек

адамдарға қарағанда жыл сайын 4-5 есе жоғары болады. Соның ішінде 5 жасқа

дейінгі балалар арасында тұмау және ЖРВИ ауыр ағымда өтіп, асқынулар туындауы

мүмкін. Респираторлы ауруларға шалдығу мүмкіндігі мектепке дейінгі балалар

мекемесіне және мектепке баратын балалар арасында жоғары, себебі үлкен

ұжымдарда инфекция тез таралады.

2. Тұмау – жоғары тыныс алу жолдары зақымдалу және уыттану белгілерімен

сипатталатын жұқпалы инфекциялық ауру. Ауру адамнан сау адамға жөтелген,

түшкірген кезде ауа тамшысы арқылы беріледі.

3. Тұмаудың белгілері мыналар - тамақ ауруы, дене қызуының

көтерілуі, бас ауруы , сонымен қатар, бұлшық еттің ауруы, осыдан барып адам

еңбекке уақытша жарамсыз болып қалады. А,В,С грипп вирусымен түр- түріне

бөлінеді. Тұмау ауруы 5-10күнге дейін созылып қайта өрбіп асқынып

кетуі мүмкін. Асқынған ауру бактериалды инфекциялармен қозып

(отит,гайморит) ауруларына айналады.

4.


5. Тұмау және ЖРВИ алдын алу: баланы вирустан қалай сақтауға болады?

6. • Вакцинация. Жылына бір рет, күз айларында, барлық жанұя мүшелерінің

тұмауға қарсы вакцина алуына кеңес беріледі. Жыл сайын біздің облысымызда

ақысыз түрде тұрғындардың неғұрлым әлсіз топ өкілдері: балалар үйінің, сәбилер

үйінің тәрбиеленушілері, мектеп – интернат оқушылары, қарттар үйіндегі адамдар,

медқызметкерлер егіледі. Сонымен қатар осы жылдың қазан айынан бастап қаланың

барлық емханаларында ақылы түрде тұрғындарға вакцинация жасалады;

7 • Тұмауға қарсы витаминдік профилактика балалар мен ересек адамдардың респираторлық вирустарды жұқтыруына тосқауыл болады. Респираторлық вирустарға

қарсы тұруға жеке бас тазалығын сақтау және белсенді салауатты өмір салты

көмектеседі, соның ішінде:

8. • Жоғарғы тыныс жолдарының кілегей қабаты және тері жамылғысының

тазалығы (тамақты шаю, мұрын қуысын шаю, қолды жиі сабындап жуу және тұрақты

шомылу шаралары);

9. • Үйдің тазалығын сақтау – қоршаған орта әсерінен тұмау вирусы тез жойылады

(тұрақты түрде бөлмелерді желдету және ылғалды тазарту, бөлме температурасын

20-24С және ылғалдылықты 30-35% аралығында ұстау);

10. • Көкөніс пен жеміс-жидектен тұратын толыққанды байытылған тамақ көздерін

пайдалану;

11. • Дене шынықтырумен,

спортпен айналысу және организмді шынықтыру. Егер бала сыр аурудың асқынуынан

сақтайсыз. Мұрын қуысына “Оксолин” майын жағыңыз — ол вирустың таралуына

тосқауыл болады. Оны науқас та, сырқаттанбаған адам да пайдалануға болады.

Баланы үй жағдайында өзіңіз емдемеңіз – бұл оның денсаулығы мен өміріне

қауіпті. Дәрігер шақыртыңыз – себебі тек білікті маман ғана дұрыс диагноз

қойып, ем-шара тағайындай алады.қаттанса — не істеу керек? Ең бастысы - үйде

қалыңыз. Осылайша сіз балаңызды аурудың асқынуынан сақтайсыз. Мұрын қуысына “Оксолин” майын жағыңыз — ол

вирустың таралуына тосқауыл болады. Оны науқас та, сырқаттанбаған адам да

пайдалануға болады. Баланы үй жағдайында өзіңіз емдемеңіз – бұл оның денсаулығы

мен өміріне қауіпті. Дәрігер шақыртыңыз – себебі тек білікті маман ғана дұрыс

диагноз қойып, ем-шара тағайындай алады.

12. Аурудың алғашқы белгілері пайда болса:

13. 1. Үйде қалыңыз;

14. 2. Төсек режим сақтаңыз;

15. 3. Бөлмені күніне 2 рет таза ауамен желдетіңіз;

16. 4. Мұрыннан су аққанда, жөтелгенде, медициналық демперде киген жөн;

17. 5. Сусын, шай,шырын түрінде сұйықты көп ішіңіз;

18. 6. Жеке бас тазалығын сақтаңыз;

19. Дәрігерді үйге шақырып,

20. Жіті респираторлық вирустық инфекция және басқа да вирусты инфекциялардың алдын алу шаралары

21. 1. Үйден шығарда мұрныңыздың ішіне оксалин жақпасын жағыңыз;

22. 2. Адамдар көп жиналған жерден аулақ болыңыз;

23. 3. Сұйықты көп ішіңіз, таза ауада көп жүріңіз;

24. 4. С дәрумені бартағамдарды көбірек қолданыңыз;

25. 5.Халық емін қолданыңыз(пияз, сарымсақ).

26. 6. Ұсыныстарын қатаң сақтаңыз.

19-билет.



  1. Клиникалық және бактериологиялық зерттеуге нәжісті жинау техникасы.

Бактериологиялық егіске нәжісті жинау алгоритмі

1.Науқастың аты, жөңің сәйкестендіңіз.

2.Анасына(туыстарына)шараның мақсаты мен өткізу ретін түсіндіріңіз.

3.Керекті құралдарды дайындаңыз.

4.Қолды гигиеналық, асептикалық тұрғыдан жуып құрғатыңыз, стерильді емес резеңке қолғап және алжапқыш киіңіз.

5.Жөргектеу үстеліне клеенка, оның үстіне жөргекті төсеңіз.

6. Ішінде қоректік ортасымен ілмегі бар шыны түтікті дайындап, оны таңбалап, жолдама жазыңыз.

7.Науқасты қырынан, аяғын бүгіп, ішіне қарай тартып жатқызыңыз.

8. Сол қолмен науқастың құйрығын ашыңыз.

9. Оң қолмен шыны түтіктегі ілмекті алыңыз.

10. Ілмекті тік ішекке 5,6,8,9,см жіберіңіз.

11. Ілмекті ақырын айналдырып кіргізіңіз.

12. Ілмекті тік ішектен шығарыңыз.

13. Ілмекті қоректік ортасы бар шыны түтіктің шетіне тигізбей салыңыз.

14. Шыны түтікті тығынмен жабыңыз.

15. Шыны түтікті жолдамамен зертханаға жіберіңіз.

Ескерту:

1.Нәжісті жинау әр түрлі әдістермен жүргізіледі,ол дәрет ыдыстарынан,жаялығынан «ашық нәжіс» және мақта оралған ілмекпен тік ішектен алынады. Ашық нәжісті залалсыздандырылған ілмекпен 3-5 жерінен залалсыздандырылған қоректік ортасы бар шыны түтікке салынады. Егу үшін нәжістің шаранасы, іріңі алынады, қанды жерінен алуға болмайды. Нәжіс алынған ыдыста зарарсыздандыру ерітінділері болмау керек. Нәжісті тік ішектен алар кезде, сырқатқа бұл іс-шараның қалай жүргетіні жайында айтып түсіндіру керек.

2. Іс – шараның дұрыс өтуін қадағала


  1. Covid – 2019, және басқа да атипті пневмония қоздырғыштары. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Альби казиева, [02.06.21 23:02]

Бактериологиялық егіске нәжісті жинау алгоритмі

1.Науқастың аты, жөңің сәйкестендіңіз.

2.Анасына(туыстарына)шараның мақсаты мен өткізу ретін түсіндіріңіз.

3.Керекті құралдарды дайындаңыз.

4.Қолды гигиеналық, асептикалық тұрғыдан жуып құрғатыңыз, стерильді емес резеңке қолғап және алжапқыш киіңіз.

5.Жөргектеу үстеліне клеенка, оның үстіне жөргекті төсеңіз.

6. Ішінде қоректік ортасымен ілмегі бар шыны түтікті дайындап, оны таңбалап, жолдама жазыңыз.

7.Науқасты қырынан, аяғын бүгіп, ішіне қарай тартып жатқызыңыз.

8. Сол қолмен науқастың құйрығын ашыңыз.

9. Оң қолмен шыны түтіктегі ілмекті алыңыз.

10. Ілмекті тік ішекке 5,6,8,9,см жіберіңіз.

11. Ілмекті ақырын айналдырып кіргізіңіз.

12. Ілмекті тік ішектен шығарыңыз.

13. Ілмекті қоректік ортасы бар шыны түтіктің шетіне тигізбей салыңыз.

14. Шыны түтікті тығынмен жабыңыз.

15. Шыны түтікті жолдамамен зертханаға жіберіңіз.

Ескерту:


1.Нәжісті жинау әр түрлі әдістермен жүргізіледі,ол дәрет ыдыстарынан,жаялығынан «ашық нәжіс» және мақта оралған ілмекпен тік ішектен алынады. Ашық нәжісті залалсыздандырылған ілмекпен 3-5 жерінен залалсыздандырылған қоректік ортасы бар шыны түтікке салынады. Егу үшін нәжістің шаранасы, іріңі алынады, қанды жерінен алуға болмайды. Нәжіс алынған ыдыста зарарсыздандыру ерітінділері болмау керек. Нәжісті тік ішектен алар кезде, сырқатқа бұл іс-шараның қалай жүргетіні жайында айтып түсіндіру керек.

2. Іс – шараның дұрыс өтуін қадағалау

1. Covid – 2019, және басқа да атипті пневмония қоздырғыштары. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

Ауру қоздырғышы – вирус. Табиғатта ауру тудыратын микроорганизмдер өте көп: бактериялар, коккалар, бациллалар, рикетсиялар, хламидиялар, саңырауқұлақтар, микоплазмалар, вирустар деп тізбектеліп кете береді. Бұлардың ішіндегі ең күрделілерінің біріне вирустар жатады.

Вирустар микроорганизмдердің басқа түрлеріне қарағанда өте күрделілігімен, зардаптылығымен және тез жұққыштығымен ерекшеленеді. Адамзат тарихындағы жүздеген, мыңдаған емес, тіпті миллиондаған адамды өлімге ұшыратқан эпидемиялық, пандемиялық жағдайлар осы вирустардың әсерінен болған.

Егер ауру бір елдің едәуір бөлігін қамтыса оны «эпидемия» дейді де, егер бұл құбылыс бірнеше елдерді қамтитын континенттік деңгейге дейін жетсе «пандемия» деп аталады. Тарихтағы пандемия деректеріне қарасақ, адам денсаулығымен байланысты пандемиялар 11-12 ғасырда, содан кейін 14 ғасырда тіркелген. Содан соң 19 тырысқақ пандемиясы, 20 ғасырдың басында испан тұмауы, 21 ғасырдың басында құс тұмауы тарады.

COVID-19 коронавирус инфекциясы деп аталатын жаңа коронавирус алғаш рет 2019 жылы белгілі болды. Бастапқыда онымен Қытайдағы Ухань қаласындағы балық базарына барған адамдар ауырды, олар жануарлардан жұқтырды деген болжам бар. 2020 жылы ақпанда дәрігерлер вирустың адамнан адамға жұғатынын дәлелдеді.

Негізгі жұғу жолы ауа-тамшылары арқылы, яғни адам жөтелгенде, түшкіргенде, сөйлегенде жұғады. Аурудың белгілері өкпе қабынуының және жедел респираторлық синдромның ауыр түрінің белгілеріне ұқсас келеді. Ауырған адамда құрғақ жөтел пайда болады, мұрыннан су ағады, тамағы жыбырлайды, температура 380 С және одан да жоғары болады, тыныс алу қиын­д­ап, ауа жетпей қалады, адамның көкі­рек тұсы, басы ауырады, еттерде ауыр­сыну белгілері пайда болады.

Аурудың біліне қоймайтын инкубация кезеңі 6-14 күнді құрайды.

Ауруды анықтау үшін ең нәтижелі әрі жылдам қойылатын диагноз әдісі – молекулярлық-генетикалық құбылысқа негізделген полимеразды тізбекті реакция (ПЦР). Оған сынама ретінде тамақ мен мұрыннан алынатын жұғынды қол­данады. Бұл әдіс арқылы диагноз қорытындысын бір күннің ішінде алуға болады.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының хаттамасы бо­йын­­ша науқас толық оқшауланады да, ауру­­дың ауыр, жеңілдігіне, індетті құбы­лыс­тың өту ерекшелігіне байланыс­ты жалпы вирусқа қарсы емдік шаралары жүргізіледі.

Індеттен қорғанудың қарапайым әдіс­теріне мыналар жатады: қолды сабындап жуу, соңынан құрамында спирті бар антисептиктермен сүрту, жөтелгенде немесе түшкіргенде ауыз бен мұрынды орамалмен жауып тұру, тұмау және суық тию белгісі бар адамдармен байланысты шектеу, жұмыртқа және ет өнімдерін мұқият термиялық өңдеуден кейін қолдану, жабайы аңдарға жақындамау және т.б.

Жаһанды жайлаған бұл кесірлі кесел біздің өңірімізді де айналып өткен жоқ. 28 наурыз күні алғашқы науқас тіркелсе, 18.05.2020 жылғы мәлімет бойынша індет жұқтырғандар саны 248-ге жетті. Оның ішінде 10,5% – 14 жасқа дейінгі балалар арасында, 5% 15-19 жас аралығындағы жасөспірімдер, қалған жағдайлар ересектер арасында тіркелді. 18.05.2020 жылғы жағдай бойынша облыста 128 ошақ анықталып отыр. Ауруға шалдығудың соңғы жеті күндегі өсімі 7 пайыздан аспайды.

Аурудың және оның таралуының алдын алу үшін Қызылорда облысының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің қаулыларымен облыс көлемінде енгізілген карантиндік шектеу шаралары өзінің оң нәтижесін берді. Бұл шектеулер санитарлық және медициналық қызметтердің жұмыс ауыртпалығын азайтып, науқас адамдармен қарым-қатынасты болдырмауға, ауруды шоғырландырып, оның таралу тізбегін тоқтатуға мүмкіндік береді.

Егер наурызда тек инфекцияға шалдыққан науқаспен байланыста болған адамдар мен сырттан келгендер лабораториялық тексеруден өткізілсе, сәуірде профилактикалық тестілеуге көштік. Профилактикалық тестілеудің мақсаты – ауру тасымалдаушыларды ерте анықтау. Егер осындай профилактикалық тестілеу жүргізілмесе, індет жұқтырғандармен байланыста болғандар саны артып, коронавирусқа шалдыққандар санының өсуі әбден мүмкін еді.

Елімізде төтенше жағдайдың аяқталғанына қарамастан, қауіп әлі де сейілмегенін атап өту керек. Бар тәуекелдерді бағаламау қателік болады.

Сондықтан сақтық шаралары күшейтілуі керек: үй-жайларда температуралық режимнің оңтайлы параметрлерінің сақталуын бақылап, жұмыс үй-жайларын тұрақты (әрбір 2 сағат) желдетіп тұруға кеңес береміз.Үйде, жұмыс орындарында есік тұтқаларын, ажыратқыштарды, жұмыскерлердің үстелдері мен орындықтарын, кеңсе техникасы, көпшілік пайдаланатын орындарды (тамақ ішетін, демалатын бөлмелер, дәретхана бөлмелері, спортпен айналысуға арналған бөлмелер мен жабдықтар және т. б.) дезинфециялауға баса назар аудара отырып, үй-жайларды дезинфекциялау құралдарын қолдану арқылы сапалы жинауды, барлық үй-жайларда әр 2 сағат сайын өңдеу жүргізілуі тиіс.

Тұрмыстық қатты қалдықтар жинайтын орын және оның аймағын таза ұстауды, уақытылы қалдықтарды шығарып отыру қамтамасыз етілуі керек.Адам көп шоғырланатын орындарда 1,5 метр қашықтықты, бетперде кию ережелерін сақтауды ұмытпаған жөн. Қоғамдық көліктерде әр рейс сайын санитариялық-дезинфекциялық шаралар жүруі тиіс. Қол жуу ережелері, жеке бас гигиенасы сақталуы керек және жолаушыларды көліктегі орын санынан артық алмауды жүйелендіру керек.

20-билет.


  1. Клиникалық және бактериологиялық зерттеуге зәрді жинау техникасы

ЖАЛПЫ КЛИНИКАЛЫҚ АНАЛИЗГЕ ЗӘРДІ ЖИНАУ

Мақсаты: диагностикалық: зәрдің физикалық қасиетіне, химиялық құрамына және зәр тұнбасын микроскоппен қарап баға беру.

Қолдану көрсеткіштері: науқасты жалпы зерттеу

Әзірле: сиымдылығы 100-200 мл, қақпағы бар, залалсыздандырылған 1 рет қолданылатын контейнерді, зәр қабылдағышты немесе судноны, науқасты жуындыруға арналған құрал - жабдықтарды, жолдаманы жазып, банкіге желімдеп жапсырыңыз (бөлімше, бөлме №, науқастың аты жөні, зерттеу мақсаты, айы-күні, медбикенің қолы).

2. Іс- әрекет алгоритмі:

1.Науқасқа зерттеу мақсаты мен барысын түсіндіріп, оның рұқсатын алыңыз.

2.Зәрді жинау тәртібі туралы науқасқа нұсқау жүргізіңіз.

3.Зәрді жинау үшін ыдысты дұрыс даярлауға науқасты үйретіңіз (амбулаториялық жағдайда).

4.Қолыңызды антисептикпен тазартып, қолғапты киіңіз.

5.Жолдамасы жапсырылған банкіні науқасқа беріңіз.

6.Таңертең гигиеналық емшара жүргізу іс-әрекетін науқасқа үйретіңіз (сыртқы жыныс мүшелерін алдынан артына қараған бағытпен жуыңыз).

7.Науқас зәрдің бірінші ағымын унитазға «1, 2» есебінде бөліп шығаруы тиіс және зәр шығаруды ұстап тұруы қажет.

8.100-200 мл зәрді контейнерге жинаңыз және қалған зәр шығаруды унитазда аяқтаңыз.

9. Қақпақпен контейнерді жабыңыз

10.Жиналған зәрді 1 сағат ішінде зертханаға апарыңыз.

11.Қолғапты шешіңіз, қолыңызды жуып, кептіріңіз.

Ескерту:

- әйелдің етеккірі келген кезінде зәрді зерттеуге катетер арқылы алады;

- зерттеуге дейін зәрді тек қана тоңазытқышта 1,5 сағаттай сақтайды.

ЗӘРДІ БАКТЕРИОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУГЕ АЛУ

Максаты: диагностикалық: аурудың қоздырғышын айқындау, дәрілік сезімталдықты анықтау,науқасты өз бетінше зәрді жинауға үйрету.

Қолдану көрсеткштері: бүйрек аурулары.

Әзірле: жылы қайнатылған суды, сабынды, қағаз сүлгіні, қағаз салфеткаларын, қақпағы бар залалсыздандырылған контейнерді, лабораторияға жолдаманы, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

3. Медбикенің іс-әрекет алгоритмі:

1.Науқасқа зәрді жинау мақсаты мен ережесі туралы хабарлаңыз.

2.Қағаз сүлгіні төсеңіз, оның үстіне қағаз салфеткаларын жайыңыз, зәрге арналған қақпағы бар ыдысты қойыңыз.

3.Науқастан дәрет алу бөлмесіне кіріп, белден төмен қарай шешінуін сұраңыз.

4. Науқастың іс-әрекет алгоритмі:

4.Қолыңызды жылы сумен сабындап жуып, сүлгімен құрғатыңыз.

5.Жыныс мүшесін ұстаңыз, жыныс мүшесінің басын босатыңыз және оны сабындап сумен жуыңыз.

6.Салфетканы қолдана отыра, жыныс мүшесінің басын құрғатыңыз.

7.Салфеткаларды қауіпсіз жоюға арналған контейнерге тастаңыз.

8. Зәрді жинауға арналған контейнерді алыңыз, қақпақтың ішкі бетіне тигізбей ыдыстың қақпағын ашыңыз, қақпақты қағаз сүлгіге ішкі бетін жоғары қаратып қойыңыз.

9. Зәрді жинауға арналған контейнерді зәр шығаратын каналдын тесігіне ұстаңыз.

10. Зәр ағымының алғашқы бөлігін «1», «2» есебінде унитазға жіберіңіз, содан соң зәрді ұстап тұрыңыз.

11.Зәр ағымының ортаңғы бөлігінен 3-5 мл-дей мөлшерін ыдысқа жинаңыз, зәр шығаруды унитазда тоқтатыңыз.

12. Контейнердің қақпағын жабыңыз.

13. Контейнерді қағаз сүлгісіне қойыңыз.

14. Киіңыз.

15. 3әрі бар контейнерді мейдбикеге беріңіз.

16.Қолыңызды жылы сумен сабындап жуып, сүлгімен құрғатыңыз.

Ескерту:


- бикстегі зәрді жолдамасымен бактериологиялық лабораторияға 2 сағаттан кешіктірмей апарыңыз;

- жиналған зәрді апарар алдында температурасы 4-60С тоңазытқышқа сақтайды;

- микрофлораға зәрді зерттеу антибиотиктерді, уросептиктерді қабылдамас бұрын және диурез қалыпты су ішу тәртібінде;


  1. Менингококты инфекция. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы.

20 билет


1. Клиникалық және бактериологиялық зерттеуге зәрді жинау техникасы
ЖАЛПЫ КЛИНИКАЛЫҚ АНАЛИЗГЕ ЗӘРДІ ЖИНАУ

Мақсаты: диагностикалық: зәрдің физикалық қасиетіне, химиялық құрамына және зәр тұнбасын микроскоппен қарап баға беру.

Қолдану көрсеткіштері: науқасты жалпы зерттеу

Әзірле: сиымдылығы 100-200 мл, қақпағы бар, залалсыздандырылған 1 рет қолданылатын контейнерді, зәр қабылдағышты немесе судноны, науқасты жуындыруға арналған құрал - жабдықтарды, жолдаманы жазып, банкіге желімдеп жапсырыңыз (бөлімше, бөлме №, науқастың аты жөні, зерттеу мақсаты, айы-күні, медбикенің қолы).

2. Іс- әрекет алгоритмі:

1.Науқасқа зерттеу мақсаты мен барысын түсіндіріп, оның рұқсатын алыңыз.

2.Зәрді жинау тәртібі туралы науқасқа нұсқау жүргізіңіз.

3.Зәрді жинау үшін ыдысты дұрыс даярлауға науқасты үйретіңіз (амбулаториялық жағдайда).

4.Қолыңызды антисептикпен тазартып, қолғапты киіңіз.

5.Жолдамасы жапсырылған банкіні науқасқа беріңіз.

6.Таңертең гигиеналық емшара жүргізу іс-әрекетін науқасқа үйретіңіз (сыртқы жыныс мүшелерін алдынан артына қараған бағытпен жуыңыз).

7.Науқас зәрдің бірінші ағымын унитазға «1, 2» есебінде бөліп шығаруы тиіс және зәр шығаруды ұстап тұруы қажет.

8.100-200 мл зәрді контейнерге жинаңыз және қалған зәр шығаруды унитазда аяқтаңыз.

9. Қақпақпен контейнерді жабыңыз

10.Жиналған зәрді 1 сағат ішінде зертханаға апарыңыз.

11.Қолғапты шешіңіз, қолыңызды жуып, кептіріңіз.

Ескерту:

- әйелдің етеккірі келген кезінде зәрді зерттеуге катетер арқылы алады

- зерттеуге дейін зәрді тек қана тоңазытқышта 1,5 сағаттай сақтайды.
ЗӘРДІ БАКТЕРИОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУГЕ АЛУ

Максаты: диагностикалық: аурудың қоздырғышын айқындау, дәрілік сезімталдықты анықтау,науқасты өз бетінше зәрді жинауға үйрету.

Қолдану көрсеткштері: бүйрек аурулары.

Әзірле: жылы қайнатылған суды, сабынды, қағаз сүлгіні, қағаз салфеткаларын, қақпағы бар залалсыздандырылған контейнерді, лабораторияға жолдаманы, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді.

3. Медбикенің іс-әрекет алгоритмі:

1.Науқасқа зәрді жинау мақсаты мен ережесі туралы хабарлаңыз.

2.Қағаз сүлгіні төсеңіз, оның үстіне қағаз салфеткаларын жайыңыз, зәрге арналған қақпағы бар ыдысты қойыңыз.

3.Науқастан дәрет алу бөлмесіне кіріп, белден төмен қарай шешінуін сұраңыз.

4. Науқастың іс-әрекет алгоритмі:

4.Қолыңызды жылы сумен сабындап жуып, сүлгімен құрғатыңыз.

5.Жыныс мүшесін ұстаңыз, жыныс мүшесінің басын босатыңыз және оны сабындап сумен жуыңыз.

6.Салфетканы қолдана отыра, жыныс мүшесінің басын құрғатыңыз.

7.Салфеткаларды қауіпсіз жоюға арналған контейнерге тастаңыз.

8. Зәрді жинауға арналған контейнерді алыңыз, қақпақтың ішкі бетіне тигізбей ыдыстың қақпағын ашыңыз, қақпақты қағаз сүлгіге ішкі бетін жоғары қаратып қойыңыз.

9. Зәрді жинауға арналған контейнерді зәр шығаратын каналдын тесігіне ұстаңыз.

10. Зәр ағымының алғашқы бөлігін «1», «2» есебінде унитазға жіберіңіз, содан соң зәрді ұстап тұрыңыз.

11.Зәр ағымының ортаңғы бөлігінен 3-5 мл-дей мөлшерін ыдысқа жинаңыз, зәр шығаруды унитазда тоқтатыңыз.

12. Контейнердің қақпағын жабыңыз.

13. Контейнерді қағаз сүлгісіне қойыңыз.

14. Киіңыз.

15. 3әрі бар контейнерді мейдбикеге беріңіз.

16.Қолыңызды жылы сумен сабындап жуып, сүлгімен құрғатыңыз.

Ескерту:

- бикстегі зәрді жолдамасымен бактериологиялық лабораторияға 2 сағаттан кешіктірмей апарыңыз;

- жиналған зәрді апарар алдында температурасы 4-60С тоңазытқышқа сақтайды;

- микрофлораға зәрді зерттеу антибиотиктерді, уросептиктерді қабылдамас бұрын және диурез қалыпты су ішу тәртібінде;

2. Менингококты инфекция. Этиологиясы. Мейіргерлік үрдіс. Болжамы. Профилактикасы

.

Менингококты инфекция – ауа-тамшылы механизммен тарайтын, назофарингит және генарализденген түрлерінде өтетін клиникасында қызбамен, интосикациямен, экзантемамен және ми қабаттарының зақымдалуымен сипатталатын антропонозды бактерияды жедел инфекциялық ауру


Этиологиясы

Қоздырғышы – Neisseria, meningitidis ( Neisseriaceae тұқымдасы, Neissera туысы) Менингококк-клетка ішінде тіршілік ететін, грамм теріс боялатын, капсула түзетін L-түріне айналатын, эндотоксин және нейромидаза өндіретін сыртқы ортада тұрақсыз диплококктар. Антигендік құрамы бойынша 12 серотобы белгілі: А, В, С, Д, V, Z т.б.-оның ішінде А,В,С типтері жиірек кездеседі

Эпидемиологиясы

Таралуы кең.

Инфекция көзі

• әр түрлі клиникалық түрлерімен науқастанған адамдар

• бактерия тасымалдаушылар.

==Жұғу жолы== ауа-тамшы ==Ауыратындар==: көбінесе балалар (1-5 жастағы балалар 70-80%). ==Маусымдылығы:== қыс-көктем айлары (ақпан, мамыр) ==Кезеңділігі:== 20-30-40 жыл аралығында. ==Инфекция қабылдаушылық деңгейі==- балалар ортасында бірталай жоғары, ересектер арасында орташа.

Иммунитет

аурудан кейін тұрақты және ұзақ.

Патогенезі

Менингококты инфекцияда инфекциялық процесс төмендегідей қалыптасады:

• менингококктың ену қақпасы-мұрын жұтқыншақтың шырыш қабаттары.

Орналасқан жерінде (мұрынжұтқыншақта көбінде 60-70%-ке дейін) “сау” тасымалдаушылық қалыптасады,

• 30%-де назофарингит дамиды

• 1% инфекциялық процесс жайылған түріне өтеді.

Асқынулар

Менингококты инфекцияда мынандай асқынулар болы мүмкін:

• инфекциялық – токсикалық шок

• жедел бүйрек үсті безі жетіспеушілігі

• жедел бүйрек жетіспеушілігі

• мидың ісінуі

• екіншілік инфекцияның қосылуы
21-билет.




  1. Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
Жалпы ережелер
республикасы білім
рсетілетін қызмет
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
атындағы жалпы
туралы хабарландыру