Бос адам үшін әлем бос, аянышты адам үшін әлем аянышты Людвиг Фейербах



Дата22.11.2022
өлшемі23.95 Kb.
#361092
Байланысты:
Философия Зарыкбек Аружан 21.542
Батырхан эссе, Есіркеп.Б С Ж3 келісс з, рефераттар, ҚР сот жүйесі және ҚҚО Алиев М, анализ отчета рынка, атауы, Конкурс лучшего рисунка на тему, Телебанка Динара 12 есеп, Образец представления БАКАЛАВРИАТ 2022-2023, Шаблон билетов анг,русс,каз, Ес, Бб шифры ж не атауы «6В03111 Психология», Сана және бейсаналық, МЕНЕДЖМЕНТ РОС

Пән: Философия


Топ: Туризм 21.542

Бос адам үшін әлем бос, аянышты адам
үшін әлем аянышты
Людвиг Фейербах
Оқытушы:Иманбаева С.С.
Орындаған: Зарықбек А.Ә.

Менің жұмысымның атауындағы сөз Л.Фейербахқа тиесілі. Бұл философтың ішкі дүниетанымына үңілмей ақ, мен оның бізге шын мәнінде не жеткізгісі келгенін көрсетуге тырысамын. Өйткені, оның айтылған ойы жаһандық технология әлемі мен идеологиясынан бұрын айтылса да, әлі де барлық адамдар үшін өзекті және олар оны дұрыс түсінуі керек.


Сонау антикалық заманда «Адам – барлық нәрсенің өлшемі» деген қағида жарияланған. Бұл шындық мәңгілік, ол әрқашан өзекті. Дегенмен, әлем көп өзгерді және өзгеруде. Жаңа технологиялар пайда болды, өркениеттің игілігі, адамдардың тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғұрпы, сан алуан мәселелерге көзқарасы өзгеруде. Прогресс бар сияқты. Бірақ сәл тереңірек «қазып» алсаңыз, болмыс пен сананың іргелі өзара әрекеттестігі өзгермегені анық. Дүние әрқашан тың және таңғаларлық, ал дүние туралы үзік-үзік білім жинақтаған адамның санасы әрқашан шаршаңқы . Адам неғұрлым бақытты болса, оған өмір соғұрлым бақытты болып көрінеді және керісінше. Ендеше, бәрі адамның көңіл-күйіне, даналық дәрежесіне немесе адамгершілік тазалығына байланысты болса, болмысты бағалаудың объективті өлшемдері қайда? Бір ғана болмыс, адамның аянышты немесе ұлы болғандығынан ғана мүлде басқа келбет қабылдауы мүмкін бе?
Менің ойымша, бұл жерде мәселеге біршама басқаша қарайтын философиялық дәстүрге жүгіну орынды. Даосизмнің (дін, философия және практика элементтерін біріктіретін ежелгі қытайлық «жол» ілімі) негізін салушы Лао Цзы сана қасиеттері мен ондағы дүниенің бейнеленуі арасындағы қатынасты былай сипаттайды:
«Менің қиындығым – менде «мен» бар.
«Мен» болмаса, пәле қайдан шығады?
Осылайша, «өзін-өзі ақымақтықпен, бостықпен және бекершілікпен ластау» санадағы дүниені дөрекі етудің алғашқы қадамы ғана деп айтуға болады. Ежелгі Қытай және Үнді данышпандары негізінен «Мен», «эго» («Мен» ретінде жүзеге асырылатын және сыртқы әлеммен байланыста болатын тұлғаның орталығы болып табылатын сананың бөлігі) бар болуының өзі шындықты дұрыс емес қабылдауға ықпал етеді деп есептеді. Сондықтан сіз өзіңіздің эгоңызбен шындыққа жабысу әрекеттерінен бас тартуыңыз керек, сонда әлем шынайы түстермен жарқырайды.
Меніңше, Батыс философиясының өкілі Фейербах та, Шығыс философиясының елеулі тұлғасы Лао Цзы да бір нәрсені айтып отырған сияқты. Адам жоғары ойлау мен рефлексияға(адамның өзін және өзінің рухани әлемін жүзеге асыруға мүмкіндік беретін адам ойлауының қасиеті) қабілетті тұлға ретінде расыменде әлемді өзінің сенімлһдері мен әдеттері арқылы бейнелейді. Егер адамның жан дүниесі барлық мәдениет пен қоғамда қалыптасқан адамгершілік деңгейінің көзқарасы бойынша аянышты болса, онда оның қоғам,табиғат және тұрмыс тіршілік туралы ойлары да бір жақты кейіпте болады. Сонымен қатар, бұл мәселеге философиялық көзқараспен қарау, жағдайы төмен,ақымақтау немесе орынсыз сөйлейтін адамдарға таңба ілу,стереотип құрастыру емес. Ұлы философтардың ойлары осы жерде, менің ойыммен сәйкес келеді: біз әлем үшін осындай емеспіз, әлем біз үшін осындай. Бұл тұрғыда болмыс сананы анықтап қана қоймайды, сонымен бірге сана үлкен дәрежеде болмыстың суретін, біз өмір сүріп жатқан дүниенің бейнесін жасайды.
Менің ойымша, Л.Фейербахқа қарағанда әлдеқайда ертерек, қарапайым және түсінікті, дәл осы ойды тек Сократ айтқан шығар: «... ауру адамға тамақ та ащы болып көрінеді, ал дені сау адамға керісінше. Және олардың бірін осы ойлары үшін дана етудің қажеті жоқ,себебі ол мүмкін емес. Кінә да арта алмаймыз, ауру адам оқымаған, осылай ой білдіргені үшін, ал дені сау адам да, керісінше пікір қалдырғаны үшін деп.Тек жаман жағдайды жақсы жағдайға өзгерту керек. Тәрбиеге де осы қатысты: адамды нашар қалпынан, жақсырақ жаққа баулу.Дәрігер бұл өзгерістерді дәрі арқылы жүзеге асырса, софист ой өріс арқылы орындайды.
Өзімнің пайымдауымда мен басқа жолмен жүремін. Мен,егер адам өнермен айналысса, оның өмірі де түрлі түсті бояуға боялады деп ойлаймын. Тарих пен күнделікті өмірден мыңдаған мысал келтіруге болады.
Мысалға, артисттерді алсақ болады. Театрда ойнайтын, сахнада өнер көрсететін адамдар көпшіліктің ішіндегі ең ерекше адамдар шығар. Бұндай адамдар әрдайым өздерінің немен айналысатындарын біледі. Басқалардың әлемін де сан түрлі бояуға бояйтындара осы кісілер. «Қиын сәттерде »де олар эмоцияны жеңіп, адамдарға уайымын көрсетпейді.
Сондай-ақ, импрессионистер, яғни тиынсыз өмір сүрген адамдар да өмірден мүмкіндігінше ләззат алды деп айта аламыз . Оларға туған жерінде танылмағаны, ақшаның жоқтығы, сотталғаны маңызды емес. Олар көргендерін суреттеп, соған қуанды. Олардың тағдыры бақытты болды деп айтуға болмайды, бірақ олар көргенін халыққа жеткізуге тырысты. Ал енді олардың жұмысын ертерек түсінбегенімізге өкінеміз.
Фейербахтың нақыл сөзіне арнайы тоқталатын болсақ, оның сөзін дәлелдеу үшін әдебиеттерден мысалдар келтіруге болады. Гончаров шығармасының кейіпкері Обломов өзінің бүкіл балалық шағын ата-анасының «қанатының» астында өткізді. Осыған байланысты оның «тәуекел сезімі» өзіндік пікірі қалыптаспаған. Сондықтан адам 30 жасқа келгенде өмірлік мақсатсыз, еркін ойдан алшақ болып өсті. Оны қала оқиғалары, өмірдің қызықтары қызықтырмайтын. Жанында махаббат нұры пайда болған кезде ғана Обломов өмір сүре бастады. Бірақ мұны істей алмағандықтан, махаббатты көтере алмай, жарты жолдан бас тартты. Дүние ол үшін өмірдің бояуын тағы да жоғалтты. Және ол бастаған жеріне диванда жатуға қайта оралды.
Немесе М.Митчеллдің «Унесенные ветром» кітабынан мысал алайық. Скарлетт О'Хара мен Эшли Уилкстің әлемді қабылдаулары мүлдем айрықша. Скарлетт бір орында отыра алмады, оған әрқашан шытырман оқиғалар, балдар, көңіл көтеру керек болды. Жоқтау кезінде де ол билеудің рахатынан бастарта алмады, мұның өзіне не боларын білді. Ол мықты әйел болды және оған жалғыз мүмкіндігі болған кезде де әрқашан мақсатына жетті. Эшли, керісінше, әрқашан заңдармен өмір сүрді, ешқашан белгісіздікке бармады. Оның ішкі дүниесі өте терең еді, бірақ оны басқаларға көрсете алмады. Ол арманшыл болды және оның өмір сүру жағдайында әрекет ету керек болды. Сондықтан Эшли Скарлетті жақсы көретінін түсінген кезде, ол отбасының принциптерін өзгертіп, онымен бірге қала алмады. Ол үшін соғыстан кейінгі өмір ақымақ және төзгісіз болды, ол оған дайын емес еді.
Фейербахтың айтқаны дұрыс шығар. Бірақ мен айтар едім, бейшара, бос адамдар үшін бұл дүние мағынасыз, мақсатсыз. Меніңше, бұл тақырып біздің заманымызда өте өзекті. Ақылды адамдар қазір бағаланса да, адамдар өздерінің кім екенін білуі керек екенін ұмытамыз. Сіз кітап оқып, жұмыс орнында нені ұмытып кеткеніңізді білмей отыра аласыз. Немесе сіз бір кітапты оқып, қалғанын өмірдің қызықтарын, оның сұлулығы мен қуанышын тани отырып, өзіңіз үйрене аласыз. Сонда дүние мұншама қаңырап бос, аянышты болып көрінбейді.

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
Реферат тақырыбы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
мерзімді жоспар
Жалпы ережелер
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
рсетілетін қызмет
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
болып табылады
арналған жиынтық
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
қызмет стандарты
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
туралы жалпы
Қысқа мерзімді
атындағы жалпы
пайда болуы
Жұмыс бағдарламасы
әдістемелік ұсыныстар
республикасының білім
қарым қатынас
Әдістемелік кешені