Блок Физикалық химия пәні. Термодинамиканың бiрiншi заңы. Заң Hess Ның. Гесс заңынан тергеу


Мицелланың құрылымы. Коллоидты БАЗ



бет11/16
Дата14.09.2022
өлшемі61.3 Kb.
#290227
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
Байланысты:
вопросы фк

3. Мицелланың құрылымы. Коллоидты БАЗ.
Мицеллалар - көп мөлшерде амфифилді молекулалардан тұратын коллоидты ерітіндідегі (зол) беттік белсенді заттардың агрегаттары. Мысал ретінде судағы додецилсульфат мицеллаларын келтіруге болады. Мицеллалар бір-бірімен байланыспаған молекулалармен – мономерлермен тепе-теңдікте болатын беттік-активті зат ерітіндісі мицеллярлық ерітінді деп аталады.Мицеллалар электрлік бейтарап агрегат пен иондық бөліктен тұрады. Коллоидты бөлшектің массасы негізінен жүздеген атомдар мен молекулалардан тұратын агрегатта шоғырланған. Агрегат аморфты және кристалды құрылымға ие болуы мүмкін. Мицелланың ионогенді бөлігі адсорбциялық және диффузиялық қабаттарға бөлінеді. Иондардың адсорбциясы немесе беттік молекулалардың иондалуы нәтижесінде агрегат зарядқа ие болады. Агрегаттың зарядын анықтайтын иондар потенциал анықтаушы деп аталады. Агрегатты және потенциалды анықтаушы иондар ядроны құрайды. Қарама-қарсы таңбалы иондардың белгілі бір саны қарсы иондар ядроның зарядталған бетімен тұрақты байланысқан. Потенциалды анықтаушы иондар мен байланысқан қарсы иондар адсорбциялық қабат түзеді. Қалған қарсы иондар түйіршікке жақын тартылу күштерімен электростатикалық түрде ұсталып, диффузиялық қабат түзеді. Агрегация адсорбциялық қабатпен бірге түйіршік (бөлшек) деп аталады. Түйіршік заряды күшті байланысқан қарсы және потенциал анықтаушы иондардың зарядтарының қосындысына тең.

Коллоидты ббз – бірдей еріткішпен шарттарға байланысты шынайы және коллоидты ерітінділер түзетін заттар. Мұндай жүйелер динамикалық тепе-теңдіктің болуымен сипатталады:


Ббз молекулалары дифильді. Олар полюссіз және полярлы топтардан тұрады. Полярлы емес радикалдардың, мысалы, көмірсутектер тізбегінің полярлы еріткішке, суға жақындығы жоқ, полярлық топтар үшін ол айтарлықтай жоғары. Полярлы емес топтар арасында гидрофобты (ван дер Ваальс) әрекеттесу бар. Тізбек ұзындығы шамамен 10–22 көміртек атомы, көмірсутек радикалдарының гидрофобты әрекеттесуі және полярлық топтардың сумен күшті әрекеттесуі нәтижесінде беттік-активті заттардың молекулалары байланысып, мицеллалар түзіледі.
Коллоидты беттік белсенді заттардың ерітінділерінде мицелла түзілу процесі термодинамикалық жағынан қолайлы. Бірдей полярлы емес топтар арасындағы контактілер Гиббс энергиясының полярлы және полярсыз топтар арасындағы контактілермен салыстырғанда шамамен 2 кДж/мольге төмендеуіне әкеледі. Түзілген мицеллалардың өзегі полюссіз радикалдардан, ал сыртқы қабаты полярлық топтардан тұрады, бұл гидрофобты топтардың сумен ең аз жанасуын қамтамасыз етеді.
Коллоидты ббз ерітіндісінде мицеллалар түзілетін ең аз концентрациясы мицеллалардың критикалық концентрациясы деп аталады.
Алынған мицеллалардың пішіні ерітіндінің концентрациясына байланысты. Коллоидты беттік белсенді заттың төмен концентрациясында сфералық мицеллалар түзіледі. Коллоидты беттік белсенді зат ерітіндісінің концентрациясының жоғарылауы алдымен олардың санының көбеюіне, содан кейін пішінінің өзгеруіне әкеледі. Жоғары концентрацияда сфералық мицеллалардың орнына цилиндрлік және пластинкалы мицеллалар түзіледі.
Мкк мәні әртүрлі факторларға байланысты: коллоидты беттік белсенді заттың табиғаты, температура және бөгде заттардың, әсіресе электролиттердің қоспаларының болуы. Коллоидты ббз молекуласының көмірсутек радикалының ұзындығының ұлғаюымен ЦМС мәні төмендейтіні анықталды. Температураны төмендету де мкк төмендеуіне ықпал етеді. Ерітіндіде электролиттердің болуы иондық емес коллоидты ббз мкк-ға айтарлықтай әсер етпейді. Иондық коллоидты ббз ерітінділері үшін электролиттердің қосылуы мкк төмендеуіне әкеледі.
Коллоидты ббз ерітінділерінің маңызды қасиеттерінің бірі, соның арқасында олар халық шаруашылығының әртүрлі салаларында және медицинада кеңінен қолданылады - солюбилизация.
Солюбилизация – ерімейтін немесе аз еритін төмен молекулалы қосылыстардың коллоидты ббз қатысуымен сулы фазаға өздігінен өтуі.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
оқыту мақсаттары
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
болып табылады
қызмет стандарты
жалпы білім
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
арналған әдістемелік
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
Әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді
республикасының білім
туралы жалпы
атындағы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Жұмыс бағдарламасы
пайда болуы
қазақ тілінде