Білім беру бағдарламасы Педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін алу үшін диссертация



бет33/51
Дата10.06.2022
өлшемі0.85 Mb.
#267632
түріБілім беру бағдарламасы
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   51
Байланысты:
Байсенгирова М
Имекова
Өнер – білім туралы нақыл сөздер

Өнерлі жігіт өрде озар,


Өнерсіз жігіт жер соғар.

Өнерлі өрге жүзеді.


Ұста пышаққа жарымас.


Етікші етікке жарымас

Шебердің қолы көпке ортақ.


Ұста, ұстадан нұсқа

Алтын ерің атқа тисе,


Алтынын алда отқа жақ.

Мылтығыңның күмісін айтпа.


Тиісін айт.

Темірші - көміршіге үйір.


Өнерді үйрен де, жирен.


Бояушу, бояушы дегенге


Сақалын бояйды.

Болар іс болды


Бояуы сіңді.

Өз үйінде ою оймаған,


Кісі үйінде сызу сызады.

Ата көрген оқ жонар.


Ана көрген тон пішер.
Керекті тастың ауырлығы жоқ.

Жер бетіндегі әр халықтың ғасырлар бойы жинаған асыл мұралары бар. Ол – халықтың рухани қазынасы. Рухани қазына ата-бабамыздың мұрасы, тәрбиесі, бір сөзбен айтқанда жан дүниесіндегі адамгершілік құндылықтары. Халықтың мақсат-мүддесінен, арман-тілегінен, ізгі ойларынан, талап-тілектерінен пайда болған тәрбие нақыштары барша халыққа ортақ, оларды тәрбиелеудегі бірден-бір баға жетпес құрал болмақ. Соның ішінде біз қарастырып отырған мәселе отбасы тәрбиесіндегі салт-дәстүр, әдет-ғұрыптардың даму үрдісі, яғни қалыптасқан ата-баба тәлімінің бүгінге дейінгі даму сатысы болмақ. Қазақ халқының өмір салтындағы әдет-ғұрыптары мен рухани үрдісіндегі сан қилы болмыстары қайран қалдыратын құбылыстарға толы. Қазақ халқының түркі заманынан күні бүгінге дейін келе жатқан мұрасы ұлттық салт-дәстүр, әдет-ғұрыптары деп толықтай айта аламыз. Ол қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан тәлім-тәрбие құралы, болашағының қалыптасуын қамтамсыз етуі іспеттес тәлімдік жүйе болды десек артық айтқандық емес. Мұны жұмбақтардың мағынасынан, шешуінен көруге болады.


Оқу білім туралы
Дүниеде бір дария беті қатқан,
Бетінде бетегесі бітіп жатқан .
Қараса ол құдыққа көз жетпейді,
Құр қалмас сол құдықтың дәмін татқан.
(оқу, білім.)
Жансызға 29 болдым таныс,
Тамаша бір жүйрікпен қылдым жарыс.
Жансыз тұрып, жандының себебімен,
Аяғын басады екен шәркім шалыс
(29әріп)
Бір нәрсе білмегеніңді білгізеді,
Өзіңді тұрсаң қарап күлгізеді.
Жалғанда әңгімесі сондай қызық.
Жаныңды тыңдай берсең кіргізеді.
(Кітап)
Он қойым өміріме болады азық,
Инемен суарамын құдық қазып.
Жатсам да, тұрсамдағы өз қасымда ,
Өзімнен көрген емес кейін қалып.
(Он саусақ, сия.)
Бір ат бар бесеу ара өзі жорға,
Саламын жорғалатып жолдан-жолға.
Найзамен қар үстіне суды құйып,
Адамға да бір түрлі берер пайда.
(Қалам.)
Бес жанды бір жансызға мінгескен,
Айналып ақ тақырдан із кескен.
(Бес саусақ пен қалам.)
Үш батыр қолдарына алды найза,
Су ішіп бір құдықтан етер пайда.
Бірінсіз бірі жұмыс ете алмайды,
Тарайды еңбектері талай жанға.
(Қалам ұстаған үш саусақ.)
Бір жорға шабысты,
Ақ аңызға жабысты.
Жорғаласа тайпалап,
Келтірер көп табысты.
(Қарандаш)
Келеді сапар тартып алуан жолдан,
Тамаша қызыға көп түспес қолдан.
Қызығын оқысаңыз тамашалап,
Қаласың хабарласып барлық жайдан.
(Газет)
Ақ жерде, қара тары,
Кім шашса сол орады.
(Хат таныған адам)
Сыналар ер жігіттер келді кезің,
Сәулең болса бермен кел, талапты ерің.
Жан құмары дүниеде немене екен,
Соны білсең бәрінде білгендерің.
(біреуге құмарту)
Болғанда айналасы, түсі қара,
Ілулі көпшілікке тұрған жаңа.
Біріде бар, біріде жоқ болып құбылып тұр,
Ақылым жете алмай жүр бұған жаңа.
(Карта, тақта)
Қаз қатар қатарынан бір озбайды,
Аяғын анда-санда бір қозғайды.
Бозінген желіп кетсе желден жүйрік,
Жол оның ботақаны құр боздайды.
(Телеграф.)
Осы айтылған пікірлердің негізіне сүйеніп, тұлғалық қасиеттердің халық педагогикасындағы үлгілеріне жыраулардың шығармаларын талдай отырып тоқталайық. Жыраулар шығармаларында жалпы Отанын сүюге, еңбекті бағалауға т.б. игі қасиеттерге тәрбиелей отырып, жас ұрпақты тек өзі үшін ғана емес, жалпы игілік үшін еңбек етуге, оны қастерлеуге, оны оған құрметпен қарауға, сол арқылы жан-жақты қалыптасқан ұлттық тұлға қалыптастыруға, халықтың қамқоршысы болуға жәрдемдесті. Ұшы қиырсыз кең далада өмір сүрген көшпелі халқымыз жас ұрпағын тәрбиелеуде ұлттың өзіндік салт санасы мен әдет ғұрпын, дәстүрін қастерлеп ұрпағын қиыншылыққа төзе білуге, ел намысын қорғауға, ата тегін сақтауға, сөз асылын қадірлеп, тапқырлық пен алғырлықа, ата салтын бұзбауға, ата ананы, жасы үлкенді сыйлауға, көрші ақысын жемеуге, қайрымды, ізгі жүректі, бауырмал болуға тәрбиелеген,

Қазақ халқының біртуар ұлы Ж.Аймауытов: «Тәрбиенiң мақсаты – дененi күшейтiп, ұлтшыл қылу болса, мұның жақсы жағы да, жаман жағы да болу керек. Жақсы жағы: Бiр халықтың ұлтшыл адамдары көбейсе, өзi көркейедi. Бiр ұлт бақытты болса, сол бақыт сол ұлттың iшiндегi адамдарына да ортақ. Тәрбиенiң мақсаты – мiнездi түзеу деп оқушымен жұмысты еңбекпен, өмiрмен байланыстыра жүргiзу, оқушыларды еңбек тәрбиесiне баулу, оларды политехникалық, экономикалық тұрғыдан білімді ету. Адам жанды нәрселердiң iшiндегi – ақылдысы, сезiмдiсi, қайраттысы. Iшiп-жеу жанды нәрселердiң бәрiнде бар. Адам дүниеде ақылды зат болса, өмiр сүрудiң де бiр ақылды мақсаты болуы керек [58] Сондықтан бастауыш мектеп оқушыларының білімдерін тест арқылы тексердік.






Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   51




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы