Білім алушыларды химия туралы жалпы түсінікті қалыптастыру және қазіргі химияның маңызды бөлімдерін оқып, үйрету


Ерітінділер Жұмыстың мақсаты: құрғақ тұздан және тығыздығы белгілі қышқылдан әртүрлі концентрациялы ерітінділерін дайындау. Тәжірибелер

Loading...


бет9/11
Дата05.04.2020
өлшемі1.79 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Ерітінділер

Жұмыстың мақсаты: құрғақ тұздан және тығыздығы белгілі қышқылдан әртүрлі концентрациялы ерітінділерін дайындау.



Тәжірибелер:аспаптар мен реактивтер: химиялық, стакан, өлшеуіш цилиндр, химиялық таразы, ареометр, дистилденген су, спирт шамы, өлшеуіш колба, аналитикалық таразы, шыны таяқша.

1. Массалық үлесі белгілі ерітінділер дайындау.

a) құрғақ заттан. 200 г сусыз тұзға есептегенде 5 % натрий карбонатының ерітіндісін натрий карбонатының кристаллогидратынан (сода) және судан дайындау үшін қанша тұз және су алынатынын есептеу керек. Есептің шығарылуын оқытушы тексереді, содан соң ерітінді даярлауға кірісуге болады.

Цилиндрмен судың қажет көлемін өлшеп алыңдар, стаканға құйып соданы түгел ерітіңдер. Ол үшін шыны таяқшамен араластыру керек. Алынған ерітіндіні құрғақ немесе осы ерітіндімен шайқалған биік цилиндрге құрып ареометрмен тығыздығын өлшейді. Ареометр цилиндрдің қабырғаларына тимеу керек. Ареометрде көрсетілген тығыздықты жазып алады. Ареометрді шығарып, сумен шайып, құрғағанда сүртіп оқытушыға өткізеді. Алдын ала дайындалған арнайы ыдысқа ерітінді құйыңдар. Тәжірибеде табылған тығыздық арқылы 1- кестеден концентрациясын (проценттік) табыңдар. Егер кестеде тәжірибеде табылған тығыдыққа сәйкес тығыздық болмаса, интерполяция әдісімен концентрацияны есептеңдер. Алынған шаманы берілген мөлшермен салыстырыңдар.

Дайындалған ерітіндінің молярлы және нормаль концентрацияларын есептеңдер.

ә) концентрлі ерітіндіден және судан. 1) Зертханада бар ерітіндіден 250 г 10% қышқыл ерітіндісін дайыңдаңдар.

Ареометрмен зертханадағы күкірт кышқылы (немесе тұз қышқылы) ерітіндісінің тығыздығын анықтаңдар. 2 кестеден (қосымша) табылған тығыздыққа сәйкес қышқыл ерітіндісінің проценттік концентрациясын табыңдар.

250 г 10%-ті ерітінді дайындау үшін алынған қышқыл ерітіндісінің неше грамм қажет екенін есептеп, тығыздығы арқылы көлемін есептеңдер.

Судың қажетті көлемін есептеп, цилиндрмен өлшеп алып стаканға құйып қышқыл ертіндісінің есептелген көлемін цилиндрмен өлшеп, стақандағы суға құйып әдісін араластырыңдар.

Ерітіндіні 2-кестеде көрсетілген температураға дейін суытып, ареометрмен тығыздығын өлшемі кестеден дайындалған ерітіндінің концентрациясын тауып, тәжірибенің дұрыстығын тексеріндер. Ерітіндіні арнайы ыдысқа құйыңдар. Ерітіндінің молярлы және нормаль концентрацияларын есептеңдер.

2) Тығыздығы 1,05 г/мл-ге тең 200 мл натрий гидроксидінің ерітіндісін концентрлі ерітіндіден және судан дайындаңндар. Концентрлі ерітіндінің тығыздығын ареометрмен анықтаңдар. Бастапқы және дайындалатын ерітіндінің проценттік концентрацияларын (2-кесте) табыңдар. Дайындалатын ерітіндінің массасын, берілген ерітінді дайындау үшін қажетті натрий гидроксидінің массасын және концентрлі ерітіндінің көлемін және судың көлемін есептеңдер.

Есепті оқытушыға тексертіңдер. Содан соң цилиндрмен концентрлі сілті ерітіндісін және судың көлемін өлшеп, оларды біріне-бірін қосып, суытқаннан кейін құрғақ биік цилиндрге құйып, ареометрмен дайындалған ерітіндінің тығыздығын өлшеп, арнайы ыдысқа құйыңдар. Тәжірибеде табылған тығыздығы бойынша концентрацияның айырмашылығын анықтаңдар.



Даярланған ерітіндінің молярлы және эквивалентті концентрацияларын есептеңдер.

Кесте

Тұздар ерітінділерінің проценттік концентрациялары мен тығыздығы


Проценттік

концентрациясы

тығыздығы, г/мл







1

1,005

1,019

-

2

1,013

1,019

1,016

4

1,027

1,040

1,034

6

1,041

1,061

1,053

8

1,056

1,082

1,072

10

1,071

1,103

1,092

12

1,086

1,124

1,113

14

1,101

1,146

1,134

16

1,116




1,156

18

1,132




1,179

20

1,148




1,203

22

1,164




1,228

7 зертханалық жұмыс



Электролиттік диссоциация теориясы

Жұмыстың мақсаты: Әлсiз және күштi электролиттердiң қасиетiн зерттеп, олардың алу жолдарымен танысу және иондық теңдiктi жазып үйрену.

Тәжірибелер.аспаптар мен реактивтер: токты түзеткіш, графит электродтар, өлшеуіш колбалар (10мл,100мл), 200мл-лік стакан, сынауықтар мен штатив, резеңке түтіктері, мырыш, хлороформ, ацетон, этанол,, ерітінділер: лакмус, метилоранж, фенолфталейн.

1. Қышқылдар мен сілтілер ерітінділерінің электрөтізгіштігі. Ерітінділердің электрөткізгіштігін анықтау үшін арнайы аспап қолданады. Ол тұрақгы ток көзінен және графит электродтардан тұрады. Үш стақанға 100 мл-ден күкірт, тұз және сірке қышқылдарын құйып, электродтарды салып электрөткізгіштігін анықтаңдар. Осылай қышқыл, сілті ерітіндісінің электрөткізгіштігін анықтап, диссоциациялану дәреже-лерін салыстырындар.

Нәтижелерін кестеге жазыңдар.



1-кесте

Зат

Ерітінді концентрациясы

Амперметр көрсеткіші










2.Тұз ерітінділерінің электрөткізгшітігі. а) 1 н калий хлориді; калий, натрий сульфаты; натрий ацетаты ерітінділерінің электр өткізгіштігін анықтаңдар.

ә) 2 стаканға 2 н сірке кышқылы және аммиак ерітіндісін құйып, әрқайсысының электрөткізгіштігін анықтандар. Содан соң екеуін бір-біріне қосып, алынған ерітіндінің электрөткізгіштігін анықтандар. Жеке тұздың электрөткізгіштігін айырмашылығы қандай? Түсіндіріңдер.



3. Тұздардың диссоциациялануы. а) Мыс (ІІ) хлоридінің ұнтағын алып, түсін байқаңдар. Тұздың бір бөлігін ацетонда, ал екінші бөлігін - суда ерітіңдер. Ерітінді-лердің түстеріне назар аударындар.

ә) Мыс (II) хлоридінің кристалын 2-3 тамшы суда ерітіңдер. Судың бірнеше миллилитрін құйып түсінің өзгеруін назар аударыңдар. Мыс (II) хлоридінің диссоциациясының теңдеуін жазыңдар.



4. Күшті және әлсіз электролиттердің химиялық активтігін салыстырыңдар.а) Бір сынауыққа 1 мл 0,1 н тұз қышқылының, ал екіншісіне 0,1 н сірке кышқылының ерітіндісін құйып, екеуіне мырыштың бірдей түйірін салыңдар. Қьшқылдың қайсысында реакция тез жүреді? Осы құбылысты түсіндіру үшін кестедегі тұз және сірке қышқылының 0,1 н ерітінділерінің диссоциациялану дәрежесін салыстырыңдар.

5. Индикатор түстері. а) Үш сынауыққа 3 мл дистилденген су кұйып 2 тамшы индикатордың біреуін (лакмус, метилқызылсары немесе фенолфталейн) тамызыңдар. Кестеге олардын бейтарап ортадағы түсін жазыңдар. Сынауықтарға кез келген қышқыл тамызыңдар. Түстерінің өзгеруін кестеге жазыңдар.

ә) осы тәжірибені қышқылдың орнына сілті ерітіндісін алып қайталаңдар.



2-кесте

Орта

Индикаторлар түсі

лакмус

метилқызылсары

фенолфталейн

бейтарап










қышқылдық










сілтілік










1. Бейтараптау реакциялары. а) күшті қышқыл мен күшті сілтінің әрекеттесуі. Фарфор табақшаға 5 мл 2 н тұз қышқылының ерітіндісіне тамшылатып 2 н натрий гидроксидінің ерітіндісін бейтарап реакцияға дейін (көк және қызыл лакмус қағазы түстерін өзгертпейді немесе лакмус күлгін түске боялады) қосыңдар. Алынған ерітіндіні қыздыру арқылы құрғатыңдар. Не түзілді? Реакция тендеулерін молекулалық жене иондық түрде жазыңдар.

ә) әлсіз кышқыл мен күшті негіздің әрекеттесуі. Сынауыққа 2 мл 2 н сілті ерітіндісін құйып, бір тамшы фенолфталеин қосып, оған 2 н сірке қышқылын тамшылатып ерітінді түссізденгенше қосыңдар. Реакция теңдеуін молекулалық және иондық түрде жазыңдар.



2.Амфотерлік. Сынауыққа мырыш сульфаты ерітіндісін құйып, оған шамалы натрий гидроксиді ерітіндісін қосыңдар. Түзілген тұнбаны екі сынауыққа бөліп, біріншісіне тұз қышқылы, екіншісіне натрий гидроксиді ерітіндісін қосыңдар. Не байқалады? Реакция теңдеулерін молекулалық және иондық түрде жазыңдар.

Бақылау сұрақтары:

1.Электролиттік диссоциация туралы түсінік.

2. Диссоциациялану дәрежесі неге тәуелді ?

3. Мына реакциялардың толық және қысқартылған иондык теңдеулерін жазыңыз:



а)

ә)

б)

в)
8 зертханалық жұмыс

Ортаның рН анықтаужәне гидролиздің жүру жағдайлары

Жұмыстың мақсаты: Тұздардың гидролиздену реакцияларын зерттеу, ортаның рН-ң өзгеруiн және гидролиздiң температура мен сұйылтуға тәуелді екенін байқау.

Тәжірибелер:аспаптар мен реактивтер:сыйымдылығы 10 мл өлшеуіш цилиндр, спирт шамы, воронка, шыны таяқша, штатив сынауықтарымен, магний ұнтағы, лакмус қағаздары, сүзгі қағазы, ерітінділер: тұз қышқылы (2н ), натрий гидроксиді (2н), аммоний сульфаты (2н), алюминий (ІІІ) хлориді (2н), темір (ІІІ) хлориді (2н), мыс (ІІ) сульфаты (0,5н), натрий нириті (2н), натрий сульфиді (2н), натрий сульфиті (2н), натрий ацетаты (2н), натрий карбонаты (2н), натрий хлориді (2 н), , сурьма хлориді (0,5н), фенолфталейн, әмбебап индикатор қағазы.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
бойынша жиынты
ызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
идаларын бекіту
Республикасы кіметіні
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
мемлекеттік мекемесі
дістемелік сыныстар
Мектепке дейінгі
дебиеті маманды
дістемелік материалдар
білім беруді
ауданы кіміні
жалпы білім
конкурс туралы
мектепке дейінгі
рметті студент
облысы бойынша
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
мерзімді жоспар
разрядты спортшы
мелетке толма
ызметтер стандарттарын
директоры бдиев

Loading...