ҚазҰУ хабаршысы. Экология сериясы. №2 (41). 2014 Қазақстан флорасындағы су өсімдіктері алисмалар


 Валлиснерия туысы – Vallisneria L. –



Pdf көрінісі
бет6/10
Дата19.01.2023
өлшемі1.49 Mb.
#417280
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
Байланысты:
Казахстан су өсімдік

2. Валлиснерия туысы – Vallisneria L. – 
Валлиснерия 
Сабақтары қысқарған; жапырақтарының ені 
0,5-1,2 см, тамырлы, қынапшалы; гүлдері екі 
үйлі: аталық гүлдері қысқа аяқшалы, 2 
аталықтан тұрады, аналық гүлдері ұзын 
аяқшалы, цилиндрлі гүл түйіні мен көп тұқым 
бүрлерден тұрады. Ұзындығы 50-80 см 
көпжылдық; VIII-IX гүлдейді. Оңтүстік-батыс 
жазықты Қазақстанның көлдерінде, майда сулы 
теңіз шығанақтарында кездеседі. Малазықты. 1. 
Спираль в. – V. spiralis L. – В. спиральная. 
3. Жауқияқ туысы – Stratiotes L. – Телорез 
Сабақтары қысқа жатаған өркенді; гүлдері 
екі үйлі: аталық гүлдері 2-3-тен жамылғысынан 
көрініп тұратын ұзын жалпақ аяқшалы, аналық 
гүлдері 1-2-ден, дерлік отырмалы, жамылғыдан 
тұрады; жемісі жұмыртқа тәрізді, 6-қырлы. 
Ұзындығы 15-45 см көпжылдық; VI-VIII 
гүлдейді. Солтүстік жарты көбінесе жазықты 
Қазақстанның баяу ағынды көлдерінде, ескі 
арналар мен өзендерде кездеседі. Малазықты. 
1. Кәдімгі ж. – S. aloides L. – Т. алоэвидный 
(обыкновенный). 
4. Сукөрік туысы – Hydrocharis L. – Водокрас 
Сабақтары жатаған, бұтақтанған, жертаған-
ды жапырақтары жүзгіш; жапырақтары ұзын 
сағақты, жоғал, бүтін жиекті, 2 ірі түссіз 
қосалқы жапырақшалы; ұзын гүл сағақты 
гүлдері 3-тен жиналған. Ұзындығы 15-30 см 
көпжылдық; VII-VIII гүлдейді. Жазықты Қазақ-
станның солтүстік жартысындағы ағынсыз 
және баяу ағын суларында кездеседі. 1. Бақа с. 
– H. morsus-ranae L. – В. лягушечный. 


55 
ISSN 1563-034X
KazNU Bulletin. Ecology series. №2 (41). 2014 
Н.К. Аралбай және т.б.
Амаранттар (гүлтәжілер) тұқымдасы – 
Amaranthaceae Juss. – Амарантовые
Гүлтәжі туысы – Amaranthus L. – Щирица 
1. Сабақтың ұшында орналасқан гүлшо-
ғыры масақ тәрізді немесе сыпырғы түзеді...... 2 
- Жапырақ қолтығында орналасқан гүлдері 
шоқ түзеді ............................................................ 5 
2. Гүлшоғыры шашыраңқы, масақ тәрізді 
............................................................................... 3 
- Гүлшоғыры тығыз, қалың-сыпырғы 
............................................................................... 4 
3. Жалаңаш өсімдік; жапырақтарының 
ұштары доғал, кең-ойықты, ойығының ұшы 
үшкір; гүл серігі 3-жапырақты; қорапшасы 
қақырамайды; тұқымы қара. Биіктігі 25-80 см 
біржылдық; VI-IX гүлдеп, жеміс береді. 
Оңтүстік Қазақстанның алқаптарында, бақша-
ларында, жолдарында кездеседі. Арамшөп. 1. 
Көкшіл г. – A. lividus L. – Щ. синеватая.
- Қысқа түкті өсімдік; жапырақтарының 
ұштары үшкір, тікенектерінің ұзындығы 1 мм 
дейін; гүл серігі 5-жапырақты; қорапшасы 
көлденеңінен қақпақшасы арқылы ашылады; 
тұқымы қою-қоңыр немесе қою-қызыл. Биіктігі 
30-100 см біржылдық; VII-IX гүлдеп, жеміс 
береді. Оңтүстік Қазақстанның бақтары мен 
бақшаларында кездеседі. Малазықты, арамшөп, 
тағамдық, сәндік. 2. Қызылбас г. – A. caudatus 
L. – Щ. хвостатая. 
4. Жасыл өсімдік; жапырақтарының ұштары 
доғал немесе аздап ойық; қосалқы гүлдері 
ланцетті. Биіктігі 20-80 см біржылдық; VI-VIII 
гүлдеп, жеміс береді. Қазақстанның барлық 
бақшаларында, бақтарында, егістіктер арасын-
да, көшелерінде кездеседі. Арамшөп, малазық-
ты, тағамдық. 3. Қызылша г. – A. retroflexus L. – 
Щ. запрокинутая. 
- Қызыл өсімдік; жапырақтарының ұштары 
үшкір, тікенектерінің ұзындығы 1 мм дейін; 
қосалқы гүлдері сызықты-біз тәрізді. Биіктігі 
20-100 см біржылдық; VIII-IX гүлдеп, жеміс 
береді. Тянь-Шань тау етегіндегі бақшалар мен 
бақтарда кездеседі. Арамшөп, сәндік. 4. Ша-
шақты г. – A. paniculatus L. – Щ. метельчатая. 
5(1). Сабақтары жатаған (лежачие); гүл 
серігі 4 жапырақшадан тұрады; жапырақтары 
кері-жұмыртқа тәрізді немесе қалақты, ұштары 
үшкір. Биіктігі 15-40 см біржылдық; VIII-IX 
гүлдеп, жеміс береді. Тянь-Шань тау етегі мен 
таулы жазықтардағы егістіктерде, тұрғын 
үйлерге жақын жерлерде кездеседі. Арамшөп. 
5. Арамтары түсті г. – A. blitoides S. Wats. – Щ. 
жминдовидная. 
- Сабақтары тік; гүл серігі 3 жапырақшадан 
тұрады; жапырақтары жұмыртқа тәрізді немесе 
жұмыртқа тәрізді-ромбты, ұштары доғал 
немесе аздап ойықты ......................................... 6 
6. Қосалқы гүлдері жемісі мен гүл серігінен 
ұзынырақ, ланцетті-сызықты, ұзын біз тәрізді 
үшкірленген; жапырақтары қысқа сағақшалы. 
Биіктігі 20-50 см біржылдық; VII-X гүлдеп, 
жеміс береді. Қазақстанның барлық егістікте-
рінде, шалғындарында кездеседі. Арамшөп. 6. 
Ақ г. – A. albus L. – Щ. белая. 
- Қосалқы гүлдері жемісі мен гүл серіген 
қысқа, жұмыртқа тәрізді-үшбұрышты немесе 
жұмыртқа тәрізді-ланцетті, қысқа үшкір; жапы-
рақтары ұзын сағақшалы. Биіктігі 20-40 см 
біржылдық; VII-VIII гүлдеп, жеміс береді. 
Батыс, солтүстік және оңтүстік Қазақстанның 
суармалы егістіктері арасында кездеседі. Арам-
шөп. 7. Арамтары г. – A. blitum L. – Щ. жминда. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©melimde.com 2023
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
ғылым министрлігі
сәйкес оқыту
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
Сабақ жоспары
оқыту мақсаттары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасы
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
мерзімді жоспар
тоқсанға арналған
республикасы білім
Жалпы ережелер
бекіту туралы
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
арналған жиынтық
болып табылады
Қазақстан республикасының
Зертханалық жұмыс
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
рсетілетін қызмет
Қазақ әдебиеті
Қысқа мерзімді
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
атындағы жалпы
туралы жалпы
қызмет стандарты
пайда болуы
әдістемелік ұсыныстар
Жұмыс бағдарламасы
қарым қатынас
коммуналдық мемлекеттік
емтихан сұрақтары