Қазақстанның Қазіргі заман тарихы



Pdf көрінісі
бет32/34
Дата24.12.2021
өлшемі0.56 Mb.
#148342
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   34
Байланысты:
ктарих
1476026410241, ктарих, 000ee048-9e8d114b
болып саналады»-деп айтып, Қазақстанның сыртқы қатынастар саласындағы

бүгінгі басымдықтарының жетекші саласын көрсетіп берді. 

Қазақстан, жағрафиялық жағына байланысты, ең алдымен Ресей және

Қытай сияқты көрші мемлекеттерімен ынтымақтасуда. Әсірес, Қытаймен екі

ел   арасындағы   қатынас   жылдан-жылға   жақсарып   келеді.   Айталық,   2016

жылдың қыркүйек айында Қытай жерінде болған G20 Саммитінің шешімімен

Инвестициялық   бағдарлама   жүзеге   асырылатын   2015-2019   жылдары

87



аралығында   біздің   елде   395,5   мың   жұмыс   орны   ашылатын   болды.   Оның

ішінде жалпы құны 23 млрд. долларды құрайтын 25 жоба бойынша қазіргі

уақытта   келісімге   қол   қойылды.   Таяу   болашақта   Қытайдан   біздің   елге

бұлардан бөлек тағы да 20-дан аса өндіріс орындарын көшіріп әкелу жобалары

бар.   Бұл  жобалардың  Қазақстанның  «Нұрлы  жол»  инфрақұрылымдық  даму

бағдарламасы мен Қытайдың «Бір белдеу, бір жол» стратегиясы арасындағы

синергия үшін негіз қалары сөзсіз. Рессей мен екі арадағы ынтымақтастыққа

келсек,   Н.Ә.Назарбаев   пен   Ресей   Президенті   В.Путин  2005   ж.   18  қаңтарда

Қазақстан   -   Ресей   мемлекеттік   шекарасы   туралы   шартқа   қол   қойды.   Осы

құжат   бойынша   екі   ел   үшін   де   айрықша   маңызы   бар   шекара   мәселесі

халықаралық нормаларға сәйкес шешімін тапты... 

Қазақстан   ежелден   этностық   туыс   елдер   -   Әзірбайжан,   Қырғызстан,

Түркіменістанмен   жан-жақты   байланыстар   жасап   келеді.   Қазақстанның

Түркиямен   қатынастары   ерекше   жақсы   жолға   қойылған.   Сондай-ақ,

Қазақстанмен   терең   тарихи   тамырластығы   бар   Үндістан,   Иран   сияқты

елдермен қатынастың болашағы зор болмақ.

Бүгін Қазақстан көптеген халықаралық ұйымдарға мүше. Айталық, 1992

жылғы   2   наурызда   Қазақстан   Республикасы   БҰҰ-ға   мүшелікке   бірауыздан

қабылданды. БҰҰ Бас Ассамблеясының 1992 ж. күзде өткен 47-сессиясында

Президент   Н.Ә.   Назарбаев   сөз   сөйлеп,   Қазақстанның   Таулы   Қарабақ   пен

Тәжікстандағы   қақтығыстарды   реттеуге   айтарлықтай   үлес   қосқандығы

баяндалды. Дүние жүзілік қауымдастық бұны барынша жылы қабылдады. 

Қазақстан  1996 жылы 26 сәуірде дүниеге келіп, шекаралары шектесіп

жатқан   5   мемлекетті   біріктіретін  Шанхай   бестігінің  мүшесі   ретінде,   оның

құрылған күнінен бастап, айтарлықтай белсенділік көрсетуде. 

Қазақстанның   дамыған   Батыс   державаларымен   қатынастары.

Қазақстан   үшін   республика   экономикасына   айтарлықтай   инвестиция   беріп

отырған   Америка   Құрама   Штаттарымен   іскерлік   қатынастар   орнатудың

маңызы зор. АҚШ Қазақстанның мәдениеті мен білім саласын дамытуға да

қол ұшын беруде. “Болашақ” бағдарламасы аясында қазақстандық студенттер

АҚШ,   Англия,   Франция,   Германияның   оқу   орындарында   білімдерін

жетілдіруде. Бұл елдермен де достық, ынтымақтастық және өзара түсіністік

туралы   шарт   жасалынды.   Н.Ә.   Назарбаев   жаңа   Еуропаға   арналған   Париж

хартиясына   қол   қойды.   Қазақстан   Венгриямен,   Болгариямен,   Чехиямен,

Румыниямен өзара тиімді қатынастар орнатты.



Қуатты   әскери-саяси   ұйымдармен   қатынастар.  НАТО-ның   Еуропа

және   ТМД   елдеріне   жәрдемдесуге,   аймақтық   қақтығыстардың   алдын   алуға

мүмкіндіктері көп. Осыған орай Қазақстан, НАТО-мен байланысты кеңейту

шараларын   іздестіруде.   Қазақстанның   Оңтүстік-Шығыс   Азияда   АСЕАН

(Оңтүстік-Шығыс   Азия   елдерінің   ассоциациясы)   мемлекеттерімен   және

Монғолиямен қатынастары да жолға қойылып келеді.

2007 жылы 30 қарашада Мадридте ЕҚЫҰ-ға мүше мемлекеттер Сыртқы

істер министрлері кеңесінің жалпы отырысында Қазақстан Ұйымының 2010

жылғы   төрағасы   болып   сайланды.   Қазақстан,   Прибалтиканы   қоса   алғанда,

88



ТМД-нің ішінде осынау беделді халықаралық ұйымды басқару құрметіне ие

болған  бірінші  ел.  Қазақстанның  төрағалығы  сенім,  дәстүр,   ашықтық  және

төзімділік   сияқты   ұстанымдарға   негізделіп,   Қазақстан   дипломатиясының

жеңісімен аяқталды. Еліміздің халықаралық деңгейдегі дәрежесі 2011 жылы

Ислам Ынтымақтастық Ұйымының (ИКҰ) Сыртқы істер министрлері кеңесіне

(СІМК) төрағалық ету мәртебесіне ие болумен де көрінді. 



Дәрістің   осы   бөлімшесін   қорыта   келгенде   айтарымыз,  Қазақстан

Орталық   Азияның   көшбасшысына,   халықаралық   лаңкестікке,   есірткінің

жайылуы   мен   ядролық   қарудың   таралуына   жол   бермейтін   мемлекетке

айналды.   Тәуелсіздік   жылдарындағы   Қазақстан   әлемдік   қауымдастықтың

толыққанды мүшесі болды, оның бастамалары тәжірибе жүзінде кең қолдау

тапты.   Бүгінде   жаңа   саяси   бағыт   -   «Қазақстан-2050»   Стратегиясын

қабылдаған   Қазақстан   Республикасы,  геосаяси   жағдайдағы  халықаралық

дәреженің жаңа сапалық деңгейіне көтеріле білді. 

3. Қазақстан  сонау 1963 жылдың өзінде бейбітшілік сүйгіш Республика

ретінде ядролық қаруды таратпау жөніндегі және су астында ядролық қаруды

сынауға   тыйым   салу   туралы   шарттарға   келісетінін   жариялаған   болатын.

Сондай-ақ, 1976 ж. табиғи ортаны, әскери немесе өзге ықпал ету құралдарын

дұшпандық   мақсатта   пайдалануға   тыйым   салу   туралы   конвенцияға   ден

қоятындығын білдірген еді. Ал тәуелсіздік алған 1991 жылы, желтоқсанның

21-інде   Алматыда   қабылданған   декларацияда   ядролық   қаруға   қатысты

бірлескен шаралар жүргізуге келісім беріп, 1992 ж.Азиядағы іс-қимыл және

сенім шаралары жөніндегі Кеңесті шақыруға бастамашы болды. Сөйтіп біздің

еліміз,   XXI   ғасырға   табан   тіреген   шақта,   соғыстың   түп-тамырын   біртіндеп

жойып, орнықты әлемнің географиясын қалыптастыруды жақтап келді. 2016

жылдың 31 наурызында жарияланған  «XXI ғасырдағы әлем» деп аталатын



Н.Ә.   Назарбаевтың   Манифесінің   негізгі   мазмұны   қасіретті   атау   -   соғыс

атаулыны адам санасынан аластауға бағытталған.

Н.Ә.   Назарбаевтың   әлемнің   тыныштығына   бағыштаған   осы   құжаты

бүгінгі таңда адам баласына әртүрлі атауымен белгілі бола бастады: біреулер

«Бейбітшілік. XXI ғасыр» манифесі десе, енді біреулер «XXI ғасырдағы әлем»

дейді.   Ал   өзінің   нақты   аталуы   -  Манифест.   «Әлем.   XXI   ғасыр».  Қалай

болғанда да  бүгінде  бұл құжатқа қызығушылық басым.  Өйткені Президент

Н.Ә. Назарбаев бүкіл әлем халқы басшыларын «XXI ҒАСЫР:  СОҒЫССЫЗ

ӘЛЕМ» деген тақырыпта кең ауқымды бағдарлама жасауға шақырады да, онда

үш басты қағидатты нақты мазмұндау керектігіне көңіл бөледі:

1) Қазіргі   таңда   соғыс   бола   қалған   жағдайда,   нәтижесінде   жеңуші   жақ   деген

болмайды, онда бәрі жеңіледі.

2) Жаппай   қырып-жоятын   қарудан   ешкім   қашып   құтыла   алмайды   және   оған

жауап беретін адамдар да қалмайды. Сондықтан, қазіргі әлемдік лидерлер мен

олардың кейінгі ізбасарлары болашақ соғыс қатерін терең түсінулері керек.

3) Мемлекеттер арасындағы барлық талас-тартыстарды реттеуді бейбіт үндеулер

мен сындарлы келіссөздерге негіздеу керек те, әлемдік алгаритмнің іс-қимыл



шаралары мынандай бес мәнді бағыттар бойынша түзілуі керек.

89



1. Ядролық және басқа да адамзатты қырып-жоятын қарудан толықтай

азат әлемге қарай батыл түрде ұмтылу.

2.   XXI   ғасырда   соғыссыз   әлемнің   тұрақты   географиялық   ортасын

қалыптастыруға күш салу керек.

3.   Әскери   блоктарға   БҰҰ   астында   мамлекеттердің   бейбітшілік,

тұрақтылық, сенім мен қауіпсіздік жолындағы жаһандық коалициясын қарсы

қою қажет.

4. Қазіргі таңда үлкен қатерге   айналып бара жатқан терроршылардың

қолына аса қауіпті қарудың өтіп кетпеуіне тосқауыл қоя білу керек.

5. «Соғыссыз әлем - бұл бірінші кезекте,  халықаралық  қаржы, сауда-

саттық   және   даму   саласындағы   жаһандық   бәсекелестіктің     әділетті

парадигмасы».

2017 жылы 12 сәуірде Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»

атты мақаласы жарияланды. Қоғам, мемлекет алдына алдағы кезең-кезеңімен

жүзеге   асыратын   алты   мәселені   қойды:   «Латын   әліпбиіне   көшу»,   «Жаңа

гуманитарлық   білім»   жобасы,   «Туған   жер»   бағдарламасы,   «Қазақстанның

киелі   жерлерінің   географиясы»,   «Жаһандағы     замануи   қазақстандық

мәдениет», «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобалары. Басты мақсат рухани

отаршылдықтан   арылып,   ұлттық   құндылықтарды   сақтай   отырып,   дамудың

жаңа сапалық деңгейіне көтерілу. «Көрінген таудың алыстығы жоқ» демекші

Тәуелсіз Қазақстан үшін ол белестен сәтті өтеріне күмәніміз жоқ. 

Бақылау сұрақтары:

1) «Мәңгілік Елдің» идеялық мазмұнын қалай түсінеміз?

2) Қазақстанның   сыртқы   қатынастар   саласындағы   басымдықтарынан   қандай

нәтижелер күтуге болады?

3) Н.Ә. Назарбаевтың Манифесінің К. Маркс пен Ф. Энгельстің «Коммунистік

партия   Манифесінен»   қандай   айырмашылығы   бар   және   оған   басқа   елдің

саясаткерлері қандай баға беруде?





Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   34




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді