Қазақстан республикасының Ғылым және білім министірлігі

Loading...


бет1/18
Дата18.10.2020
өлшемі1.31 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТІРЛІГІ

СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ

МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ



СМЖ 3 дәрежелі құжаты

ПОӘК

ПОӘК 042-18-5.1.69/03-2015

ПOӘК

«Сала бойынша технологиялық процестер мен жабдықтар»

пәнінің оқу-әдістемелік материалдар


«__»____ 20__ ж.

№ ___ басылым




ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

5В072700 - «Азық-түлік тағамдары технологиясы»

мамандығына арналған

«САЛА БОЙЫНША ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОЦЕСТЕР МЕН ЖАБДЫҚТАР»

ПӘНІНІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАРЫ

Семей


2015
2. ДӘРІС ОҚУЛАР.

Дәріс 1. ТӨПА пәнінің негізгі заңдары.

Дәріс жоспары.

  1. ТӨПА пәнін оқытудың маңызы.

  2. Процестердің жіктелуі. Процестер мен аппараттарды есептеу.

  3. Процестердің қозғаушы күштері.

Жоғары сапалы тамақ өнімдерін алуға мүмкіндік беретін жаңа, тиімділігі жоғары технологиялық процестер мен аппараттарды өндіріске енгізу үшін «Өңдеу өндірісінің процестер және аппараттар» жөніндегі білімді тереңдету және жетілдіру қажет.

Өнімдерінің әртүрлі болуына қарамай олардың алынуында, көптеген өңдеу өндірісіне ортақ, біртипті процестер қолданылады. Процестер және аппараттар технологиясын өндіріс түріне байланыссыз қарастырады. Процестердің мұндай жолмен оқытуда студенттер механиканың, гидродинамиканың, термодинамиканың заңдарын қолдануға негізделген процестердің өту жолының жалпы заңдылықтарын біліп, кең инженерлік дайындық алады.

Технологиялық процестердің үйренуде, зертеуде жалпы заңдылықтарды білудің қажеттігін процестер және аппараттар жөніндегі ғылымның негізін қалаушы ғалымдар - Петербург технологиялық инстутының профессоры А.К. Крупский (1909 ж.) және МЖТУ-дың профессоры И.А.Тищенко (1913 ж.) өздерінің еңбектерінде айтып кеткен.

«Өңдеу өндірісінің процестері және аппараттары» пәнін оқу үшін теориялық және қолданбалы механикалық, физика, термодинамика, физикалы-химия пәндері бойынша білім болуы қажет. Екінші жағынан «Өңдеу өндірісінің процестері және аппараттары» пәні өңдеу өндірісінің арнаулы технологиясы мен жабдықтары жөніндегі пәндерінің негізі және кіріспесі болып табылады.

«Өңдеу өндірісінің процестері және аппараттары» пәнінің даму нәтижесінде барлық технолгиялық процестер төрт топқа бөлінеді:

1. Жылу процестері - өту жылдамдығы жылу өту (жылуды тарату тәсілдері жөніндегі ғылым) заңдарымен анықталады. Жылу процесіне төмендегі процестер жатады :


  • жылыту;

  • суыту;

  • конденсациялау;

  • балқыту;

  • қатыру;

  • буландыру.

Процестің қозғаушы күші – температуралар айырмасы болады.

2. Массаалмасу (диффузиялық) процестері. Мұндай процестер қоспаның бір немесе бірнеше құрастырушыларының бір фазадан екінші фазаға өтуімен сипатталады. Массаалмасу процесіне төмендегі процестер жатады:

  • абсорбция;

  • ректификация (айдау);

  • экстракция;

  • адсорбция;

  • кристализация;

  • кептіру

Процестің қозғаушы күші – концентрациялар айырмасы болады.

3. Гидромеханикалық процестер - өту жылдамдығы гидродинамиканың (сұйықтар мен газдардың қозғалысы жөнінедегі ғылым) заңдарымен анықталады. Гидромеханикалық процестерге төмендегі процестер жатады:

  • сұйықтарды тасымалдау;

  • газдарды тасымалдау;

  • сығу;

  • тұндыру;

  • центрифугалау;

  • араластыру;

  • сүзу.

Процестің қозғаушы күші қысымдар айырмасы болады.

4. Механикалық процестер - өту жылдамдығы химиялық кинетикалық заңдарымен анықталады. Механикалық процестерге төмендегі процестер жатады:

  • қатты денелерді ұсақтаужәне кесу;

  • іріктеу немесе сұрыптау;

  • престеу.

Ұйымдастыру тәсілі бойынша негізгі процестер былай жіктеледі:

1. Мерзімді әрекеттегі процестер. Белгілі уақыт ішінде аппаратқа шикізат материалы жүктеліп, ол өңделіп болған соң, аппараттан дайын өнім алынады да, аппаратқа жаңадан шикізат жүктеледі. Мұндай кезде процестің барлық сатысы бір жерде (яғни бір аппаратта) бірақ әртүрлі кезеңде өткізіледі.

2. Үздіксіз әрекетті процестер. Аппаратқа шикізатты жүктеу және одан дайын өнімді алу үздіксіз болады. Мұндай процестің барлық сатысы (стадиясы) бір уақытта, бірақ аппарат көлемінің әртүрлі нүктелерінде өткізіледі. Сонымен аппарат көлемінің әр нүктелеріндегі температураның, қысымның, концентрацияның және т.б. параметрлерінің мәні уақыт бойынша өзгермейді.

Үздіксіз әрекеттегі процестердің мерзімді әрекеттегі процестерге қарағанда мынадай артықшылықтары бар:

а) дайын өнім үздіксіз алынады;

б) процесті механикаландыру және автоматтандыру оңай;

в) алынатын өнімнің сапасы біркелкі болады, себебі процестің өту режимі тұрақты;

г) жабдықтың ықшамдылығы, яғни материалдық және эксплуатациялық шығындары аз;

д) аппараттың жұмысында тыныс болмағандықтан, берілетін (немесе алынатын) жылу толығымен пайдаланылады және шықан жылуды пайдалану мүмкіндігі бар.

Процестер мен аппарттарды есептеу төмендегі негізгі мақсаттарды көздейді:

а) жүйенің тепе-теңдік күйін анықтау;

б) шикізат материалының шығынын және алынған өнімнің мөлшерін, сонымен бірге жұмсалатын энергия және жылутасымалдағыштың мөлшерін есептеу;

в) аппараттың қолайлы режимін, жұмыс бетін немесе жұмыс көлемін анықтау;

г) аппараттың негізгі өлшемдерін есептеу.

Жүйенің тепе-теңдік күйін қарастыру арқылы процестің өту бағыты және оны өткізудің мүмкіндік шегі анықталады. Осыған байланысты процеске әсер ететін параметрлердің бастапқы және соңғы шамаларын анықтайды.

Материалдық баланс. Массаның сақталу заңы негізінде материалдық тепе-теңдік құрылады:

(1.1 )

мұнда - процесте қатысатын бастапқы заттарыдың жалпы массасы;

- процесс нәтижесінде алынған өнімдердің массасы;

- шығын болған заттардың массасы (буға айналу, саңылаудан шығып кету және т.б.)

Бұл баланстан қажет болған шикізаттың шығыны немесе алынатын өнімнің шамасы есептеп табылады.

Жылу баланс. Энергияның сақталу заңы негізінде жылу тепе-теңдік құрылады:

(1.2 )

мұнда - процесте қатысатын бастапқы заттармен енгізілетін жылу;

- аппараттан алынған өнімдермен шығатын жылу;

- қоршаған ортаға таратылған жылу шығыны.



++ (1.3 )

мұнда - шикізатпен енгізілетін жылу;

- процестің жылу эффектісі;

- сырттан енгізілетін жылу.



=+

- алынған өнімдермен кететін жылу;

- жылутасымалдағышпен кететін жылу.

Процестердің негізгі теңдеулерін төмендегіше жазуға болады.

(1.4 )

мұнда М – процесс нәтижесі, мысалы өткен жылу немесе зат мөлшері;

КF - процесс жылдамдығының беттік коэффициенті;

- қозғаушы күш - жүйенің тепе-теңдік күйден ауытқу дәрежесін сипаттайды.

- уақыт.

Процесс нәтижесінің уақыт бірлігіне қатынасы процестің жылдамдығы деп аталады



(1.5 )

Процестің жылдамдығын аппараттың бетіне қатынасын процестің қарқындылығы деп атайды



, (1.6 )

КF-ның кері мәні 1/К = R кедергіні анықтайды. Сонымен, процестің қарқындылығы барлық уақыт қозғаушы күшіне тура пропорционал, ал кедергіге кері пропорционал болады:



, (1.7 )

Егер аппарат арқылы өтетін заттың көлемі Vc белгілі болса және оның жылдамдығы берілсе, онда аппараттың көлденең қимасы былай табылады.




Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
бойынша жиынты
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
дістемелік сыныстар
Конкурс ткізу
стандарттарын бекіту
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
дебиеті маманды
дістемелік материалдар
білім беруді
жалпы білім
ауданы кіміні
конкурс туралы
мектепке дейінгі
рметті студент
облысы бойынша
мерзімді жоспар
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
мелетке толма
директоры бдиев

Loading...