Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2016


Эссені қорытындылаушы сөйлем

Loading...


Pdf көрінісі
бет16/16
Дата22.06.2021
өлшемі0.78 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
Эссені қорытындылаушы сөйлем 

Күлтегін  қаған  мен  президент  Н.Назарбаевтың  ел  басқарудағы 

мүдделері өзгелерге үлгі болуға тұрарлық.

 

 

Эссені бағалау 

 

Бағалау  әдеби  эссе  түрлерінің  барлығын  қамтиды,  бірақ  эссе 

түріне  қарай  бағалау  критерийінің  ішінен  сол  эссе  түріне  сәйкесі 

бойынша ғана бағаланады.  

 

Балл  



Сыни ой /Анализ/ 

Тіл сауаттылығы 

 

 



 

 

 

9-10  

 



тақырыпты өте жақсы 

түсінгенін көрсетеді; 

тақырыптан еш ауытқымайды; 

 



тезисті(ұстаным, негізгі идея)  

тақырыпқа сәйкес өте жақсы 

қояды; 

 



тезиске қатысты өте жақсы 

пікір білдіреді (сыни ой, 

көзқарас); 

 



сыни пікіріне өте жақсы 

нақты дәлелдер (аргументтер) 

келтіреді; 

 



анализ жасау үшін алған 

дәлелдерді, автор қолданған 

тәсілдерді өте жақсы 

талдайды;  

 

әдеби терминдерді, 



деректерді өте орынды 

қолданады;  

 

әдеби шығармаға өте жақсы 



сыни сараптама жасайды; 

 



ойдың логикалық бірізділігін 

өте жақсы сақтайды; 

 



өз талдауының, сараптауының 

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін (баяндау, 

дәлелдеу, сипаттау) өте 

жақсы таңдайды;  

 



стильге қатысты сөздерді 

өте тиімді пайдаланады;  

 



ойдың логикалық бірізділігін 

сақтау үшін сөз 

оралымдарын (шылау, 

қыстырма сөздер) өте 



жақсы таңдайды;  

  



тілдің бай сөздік қорын дәл, 

орынды, өте тиімді 

қолданады;  

 



оқырманға ерекше әсер 

беру мақсатында 

қолданылатын көркем тіл 

құралдарын өте орынды 

қолданады; 

 

 



Грамматикалық сауаттылық: 

3 қатеге дейін  

 



15 

 

түйінін өте жақсы 



қорытындылап, шешім 

ұсынады. 

 

 

 



 

 

 



7-8 

 



тақырыпты жақсы түсінгенін 

көрсетеді,  тақырыптан 

ауытқымайды; 

 



тезисті (ұстаным, негізгі идея)  

тақырыпқа сәйкес жақсы 

қояды; 

 



тезиске қатысты жақсы пікір 

білдіреді(сыни ой, көзқарас); 

 

сыни пікіріне  нақты 



дәлелдерді (аргументтер) 

жақсы келтіреді; 

 



анализ жасау үшін алған 

дәлелдерді, автор қолданған 

тәсілдерді жақсы талдайды;  

 



әдеби терминдерді, 

деректерді орынды 

қолданады;  

 



әдеби шығармаға сыни 

сараптаманы жақсы жасайды; 

 

ойдың логикалық бірізділігін  



жақсы сақтайды; 

 



өз талдауының, сараптауының 

түйінін жақсы қорытындылап, 

шешім ұсынады. 

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін (баяндау, 

дәлелдеу, сипаттау)  

жақсы таңдайды;  

 



стильге қатысты сөздерді 

тиімді пайдаланады;  

 



ойдың логикалық бірізділігін 

сақтау үшін сөз 

оралымдарын (шылау, 

қыстырма сөздер) жақсы 

таңдайды;  

 



тілдің бай сөздік қорын дәл, 

орынды,  тиімді 

қолданады;  

 



оқырманға ерекше әсер 

беру мақсатында 

қолданылатын көркем тіл 

құралдарын орынды 

қолдануға тырысады. 

 

Грамматикалық сауаттылық: 



7 қатеге дейін 

 

 



 

 

5-6 



 

тақырыпты 



қанағаттанарлық деңгейде 

түсінгенін көрсетеді,  

тақырыптан біршама 

деңгейде ауытқиды; 

 

тезисті(ұстаным, негізгі идея)  



тақырыпқа сәйкес қоюы әлсіз; 

 



тезиске қатысты білдірген 

пікірі (сыни ой, көзқарас) 



әлсіз;  

 



сыни пікіріне  анализ жасау 

үшін алған дәлелдері 

(аргументтер) жеткіліксіз; 

 



автор қолданған тәсілдерді

әдеби терминдерді, 

деректерді қолдануы өте аз;  

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін(баяндау, 

дәлелдеу, сипаттау)  

қанағаттанарлық 

деңгейде таңдайды;  

 



стильге қатысты сөздерді 

біршама тиімді 

пайдаланады;  

 

қолданған сөз оралымдары 



(шылау, қыстырма сөздер) 

ойдың логикалық бірізділігін 

жеткізуге сәйкестілігі 

біршама деңгейде; 

 



тілдің бай сөздік қорын 

біршама дәлдікпен, 

орынды  қолданады;  




16 

 



 

әдеби шығармаға 



қанағаттанарлық деңгейде 

сыни сараптама жасайды; 

 

ойдың логикалық бірізділігін  



қанағаттанарлық деңгейде 

сақтайды; 

 

өз талдауының, сараптауының 



түйінін қанағаттанарлық 

деңгейде қорытындылап, 

шешім ұсынады. 

 

оқырманға ерекше әсер 



беру мақсатында 

қолданылатын көркем тіл 

құралдары жеткіліксіз. 

 

Грамматикалық сауаттылық: 



10 қатеге дейін 

 

 



 

 

 



 

3-4 

 

тақырыпты шектеулі 



деңгейде түсінгенін көрсетеді,  

тақырыптан шектеулі 



деңгейде ауытқымайды; 

 



тезисті (ұстаным, негізгі идея)  

тақырыпқа шектеулі 



деңгейде сәйкес қояды 

 



тезиске қатысты шектеулі 

деңгейде пікір білдіреді (сыни 

ой, көзқарас) ; 

 

сыни пікіріне  шектеулі 



деңгейде дәлелдер 

(аргументтер) келтіреді; 

 

анализ жасау үшін алған 



дәлелдерді, автор қолданған 

тәсілдерді шектеулі 



деңгейде талдайды;   

 



әдеби терминдерді, 

деректерді шектеулі 



деңгейде орынды 

қолданады;  

 

әдеби шығармаға шектеулі 



деңгейде сыни сараптама 

жасайды; 

 

ойдың логикалық бірізділігін  



шектеулі деңгейде 

сақтайды; 

 

өз талдауының, сараптауының 



түйінін шектеулі деңгейде 

қорытындылап, шешім 

ұсынады. 

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін (баяндау,  

дәлелдеу, сипаттау)  

шектеулі деңгейде 

таңдайды;  

 

стильге қатысты сөздерді 



шектеулі деңгейде 

пайдаланады;  

 

ойдың логикалық бірізділігін 



сақтау үшін сөз 

оралымдарын (шылау, 

қыстырма сөздер) 

шектеулі деңгейде 

таңдайды;  

 

тілдің бай сөздік қорын 



шектеулі деңгейде ғана 

қолданады;  

 

оқырманға ерекше әсер 



беру мақсатында 

қолданылатын көркем тіл 

құралдарын шектеулі 

деңгейде қолданады. 

 

 



 

Грамматикалық сауаттылық: 

13 қатеге дейін 

 

 



 

 



 

тақырыпты түсінуде  біршама 

ауытқығанын көрсетеді; 

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін (баяндау, 

дәлелдеу, сипаттау)  



17 

 

 



 

1-2 

 

тезис (ұстаным, негізгі идея)  



тақырыпқа сәйкес емес

 



тезиске қатысты тақырыпқа 

сәйкес келмейтін пікір  

білдіреді (сыни ой, көзқарас); 

 

сыни пікіріне келтірілген  



дәлелдер (аргументтер) 

шектеулі деңгейде

 



анализ жасау үшін алған 

дәлелдерді, автор қолданған 

тәсілдерді талдауы шектеулі 

деңгейде;   

 



әдеби терминдерді, 

деректерді шектеулі 



деңгейде қолданады;  

 



әдеби шығармаға жасалған 

сыни сараптамасы шектеулі 



деңгейде

 



ойдың логикалық бірізділігін  

де шектеулі деңгейде 

сақтайды; 

 



өз талдауының, сараптауының 

түйінін қорытындылап, шешім 

ұсынуы шектеулі деңгейде;  

шектеулі деңгейде 

талдайды;  

 

стильге қатысты сөздерді 



шектеулі деңгейде 

қолданады;  

 

ойдың логикалық бірізділігін 



сақтау үшін сөз 

оралымдарын (шылау, 

қыстырма сөздер) 

шектеулі деңгейде 

таңдайды;  

 

тілдің сөздік қорын 



шектеулі деңгейде 

қолданады;  

 

оқырманға ерекше әсер 



беру мақсатында 

қолданылатын көркем тіл 

құралдарын шектеулі 

деңгейде қолданады; 

 

 



Грамматикалық сауаттылық: 

13 қатеден көп 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



 

тақырыпты түсінуде  



ауытқығанын көрсетеді; 

 



тезисті (ұстаным, негізгі идея)  

тақырыпқа сәйкес қоя 



алмайды; 

 



тезиске қатысты тақырыпқа 

сәйкес келетін пікір (сыни ой, 

көзқарас) білдіре алмайды; 

 

сыни пікіріне  дәлелдер 



(аргументтер) келтіре алу 

деңгейі өте шектеулі; 

 

анализ жасау үшін алған 



дәлелдерді, автор қолданған 

тәсілдерді шектеулі  



деңгейде де талдай алмайды;   

 



әдеби терминдерді, 

деректерді шектеулі 



деңгейде де қолдана 

алмайды;  

 



эссе тақырыбына сәйкес 

жазу стилін (баяндау, 

дәлелдеу, сипаттау)  

шектеулі деңгейде де  

таңдай алмайды;  

 

стильге қатысты сөздерді 



шектеулі деңгейде ғана 

пайдаланады;  

 

ойдың логикалық бірізділігін 



сақтау үшін сөз 

оралымдарын (шылау, 

қыстырма сөздер) 

шектеулі деңгейде де 

таңдай алмайды;  

 

тілдің бай сөздік қорын 



шектеулі деңгейде ғана 

қолданады;  

 

оқырманға ерекше әсер 



беру мақсатымен көркем тіл 

құралдарын шектеулі 




18 

 



 

әдеби шығармаға шектеулі 



деңгейде де сыни сараптама 

жасай алмайды; 

 

ойдың логикалық бірізділігін  



шектеулі деңгейде де 

сақтай алмайды; 

 

өз талдауының, сараптауының 



түйінін шектеулі деңгейде 

де қорытындылап, шешім 

ұсына алмайды. 

деңгейде де қолдана 

алмаған; 

 

 

Грамматикалық сауаттылық: 



13 қатеден көп 

 

 



 

Әдебиет:  

Сыни ой 

/Анализ/ 

 

Балл 

Баға  Қазақ тілі:  

Тіл сауаттылығы 

 

Балл 

Баға 

9-10 



9-10 



7-8 



7-8 



4-6 



4-6 



0-3 



0-3 



 

Сыни ой /Анализ/   

Оқушының  эссе  тақырыбын  түсініп,  тақырыпқа  қатысты  сыни  ой 

білдіруі, оны нақты аргументтермен дәлелдей білуі бағаланады. Эссе 

барысында  оқушы  тақырыптан  ауытқымауы  керек.  Сыни  ой, 

талдаулары    тезистегі  негізгі  идеяға,  ұстанымға  сәйкес  болуы  қажет. 

Анализ  жасау  үшін  алған  дәлелдерді,  автор  қолданған  тәсілдерді 

түсініп талдай отырып,  әдеби шығармаға сыни сараптама жасай білу 

дағдысы  ескеріледі. Негізгі идеяға сәйкес ойдың логикалық бірізділігін 

сақтайды.  Эссе  бойынша  өз  талдауының,  сараптауының  түйінін 

қорытындылап, шешім ұсынады.  



Тіл сауаттылығы 

Эссе  тақырыбына  сәйкес  жазу  стилін  (баяндау,  дәлелдеу, 

сипаттау) таңдай білуі бағаланады. Стильге қатысты сөздерді,  ойдың 

логикалық  бірізділігін  сақтау  үшін  қолданылатын  сөз  оралымдарын 

(шылау, қыстырма сөздер) орынды қолдануы  қажет. Тілдің бай сөздік 

қорын    дәл,  орынды,  нақты    қолдана  білуі  керек.  Оқырманға  ерекше 

әсер  беру  мақсатында  көркем  тіл  құралдарын  қолдануы  керек. 

Грамматикалық жағынан сауатты жазуы қажет.  

 

 

 



 

 

  




19 

 

11-



сынып  оқушылары  үшін қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен эссе 

жазу емтиханында мектеп бағдарламасы бойынша таңдалған 

авторлар мен олардың шығармалары 

 

Эссе  тақырыптары  мектеп  бағдарламаларына  сәйкес    10-11-

сыныптардағы  қазақ  әдебиеті  пәнінің  қоғамдық-гуманитарлық  және 

жаратылыстану-математика  бағыттарына  арналған  оқулық  пен 

хрестоматияға  енген    авторлар  мен  олардың шығармалары  бойынша 

дайындалды. 

Оқу-әдістемелік құралда:  

1) 11-


сынып оқушылары 5-9-сыныптардағы әдебиет пәні бойынша  

    


негізгі мектепті бітіру емтиханын тапсырғандары ескерілді; 

2)  10,11-

сыныптардағы  әдебиет  пәні  қоғамдық-гуманитарлық  және 

жаратылыстану-математика 

бағыттарына 

бөлінетіндігі 

назарға 

алынды; 


3) 

Мектеп  бағдарламасы  бойынша  10,11-сыныптардағы  әдебиет  пәні 

қоғамдық-гуманитарлық 

және 


жаратылыстану-математика 

бағыттарына  арналған  оқулық  пен  хрестоматияда  екі  бағытқа  да 



ортақ  енгізілген  авторлар  мен  олардың  шығармалары  ғана 

қамтылды. 

 

Эссе жазуға дайындық үшін ұсынылатын шығармалар 

 

10-



сынып бойынша: 

Авторлары: 

Оқулық, Қазақ әдебиеті оқулығы, 10-сынып, ҚҒБ, С.Қирабаев, Ұ.Асыл, 

К.Құрманбай,  С.Дүйсебаев,  Б.Әрінова,  «Мектеп»  баспасы,  2014  жыл. 



Хрестоматия, З.Ахметов, Ұ.Асыл, «Мектеп» баспасы, 2014 жыл.  

 

Оқулық,  Қазақ  әдебиеті  оқулығы,  10-сынып,  ЖМБ,  Қ.Алпысбаев, 

Б.Әбдіғазиұлы, Б.Сманов, Ж.Сәметова, «Мектеп» баспасы, 2014 жыл.  



Хрестоматия,    Қ.Алпысбаев,  Ж.Сәметова,  А.Далабаева,  «Мектеп» 

баспасы, 2014 жыл. 

 

1. Махамбет Өтемісұлы, «Қара нар керек бұл іске», «Қызғыш құс», 



  

«Еңселігім екі елі» өлеңдері. 

2. Дулат Бабатайұлы, «Еспембет» поэмасы. 

3. Шортанбай Қанайұлы, «Зар заман» өлеңі. 

4. Сүйінбай Аронұлы, «Сүйінбай мен Қатағанның айтысы» 

5. Қашаған Күржіманұлы, «Есқали сұпыға айтқаны», «Байларға»,   

    

«Оразалыға» өлеңдері. 



6. Мұрат Мөңкеұлы, «Қыз» өлеңі. 

7.  Мәшһүр  Жүсіп  Көпеев,  «Ғибратнама»,  «Шайтанның  саудасы» 

өлеңдері. 



20 

 

8. Ыбырай Алтынсарин, «Атымтай Жомарт» («Жомарт») әңгімесі. 



9. А.Құнанбаев, «Жігіттер, ойын - арзан, күлкі - қымбат» өлеңі,  

   19-


қарасөзі, «Ескендір» поэмасы. 

10. Шәкәрім Құдайбердиев, «Еңлік-Кебек» поэмасы. 

11. Жаяу Мұса, «Ақ сиса» өлеңі. 

12. Мұхит Мералыұлы, «Зәуреш», «Айнамкөз», «Дүние-ау» өлеңдері 

13. Үкілі Ыбырай, «Қалдырған» өлеңі. 

14. Балуан Шолақ, «Ғалия» өлеңі. 

15. Мәди Бәпиұлы, «Қарқаралы», «Қаракесек» өлеңдері. 

16. Біржан сал, «Ләйлім шырақ», «Теміртас» өлеңдері. 

17. Ақан сері, «Асыл мен Жасық», «Жақсы мен Жаман», «Құлагер»  

18. Әсет Найманбайұлы, «Салиха-Сәмен» поэмасы.   

 

11-

сынып бойынша: 

Авторлар: 

Оқулық,  Қазақ  әдебиеті  оқулығы,  11-сынып,  ҚГБ,  З.Қабдолов, 

С.Қирабаев,  Х.Әдібаев,  Б.Ыбырайым,    Ұлықман  Асыл,  «Мектеп» 

баспасы, 2015 жыл.  

Хрестоматия, Ұлықман Асыл, «Мектеп» баспасы, 2015 жыл.  

 

Оқулық,  Қазақ  әдебиеті  оқулығы,  11-сынып,  ЖМБ,  Р.Бердібай, 

Р.Нұрғали,  Б.Ыбырайым,  Ж.Дәдебаев,  Қ.Мәдібай,  «Мектеп»  баспасы, 

2015 жыл.  



Хрестоматия,  Б.Ыбырайым,  Р.Бердібай,  Р.Нұрғали.  «Мектеп» 

баспасы, 2015 жыл. 

 

1.Ахмет Байтұрсынов, «Қазақ салты» өлеңі. 



2.М.Дулатов, «Бақытсыз Жамал» романы. 

3.М.Жұмабаев, «Толқын» өлеңі, «Қойлыбайдың қобызы» дастаны. 

4.Ж.Аймауытов, «Ақбілек» романы. 

5.С.Сейфуллин, «Сыр сандық» өлеңі. 

6.І.Жансүгіров, «Құлагер» поэмасы. 

7.М.Әуезов, «Абай жолы» романы. 

8.М.Әуезов, «Еңлік-Кебек» драмасы. 

9.С.Мұқанов, «Сұлушаш» поэмасы. 

10.Қ.Аманжолов, «Ақын өлімі туралы аңыз» поэмасы. 

11.Ж.Молдағалиев, «Мен - қазақпын» поэмасы. 

12.С.Мәуленов, «Құлын», «Түбірлер» өлеңдері. 

13.Т.Ахтанов, «Шырағың сөнбесін» романы. 

14.Ә.Нұршайықов, «Ақиқат пен аңыз» роман-диалогі. 

15.М.Мақатаев, «Ақ кимешек көрінсе» өлеңі, «Дариға-жүрек» 

     

поэмасы.  



16.М.Шаханов, «Ғашықтық ғаламаты» өлеңі. 

17.С.Жүнісов, «Заманай мен Аманай» повесі. 




21 

 

18.Қадыр Мырза Әли,  «Өмірдің өзі қызық-ақ» өлеңі. 



19.Қ.Жұмаділов, «Тағдыр» романы. 

 

Оқу-әдістемелік құрал жазуда пайдаланылған дереккөздер: 

 



 

«CLRC Writing Center»   

(http://www.udc.edu/docs/asc/Outline_Structure_for_Literary_Analysi

s_Essay_HATMAT.pdf);  

  http://www.cie.org.uk/programmes-and-qualifications/cambridge-



international-as-and-a-level-english-literature-9695/past-papers/  

  http://www.bucks.edu/media/bcccmedialibrary/pdf/   



  Cambridge  International  Examinations  is  part  of  the  Cambridge 

Assessment  Group.  Cambridge  Assessment  is  the  brand  name  of 

University  of  Cambridge  Local  Examinations  Syndicate  (UCLES), 

which is itself a department of the University of Cambridge. 

  http://www.tacomacc.edu/academics/studentlearningcenters/writingtu



toringcenter/  

  https://k-



5unitsofwriting.wikispaces.com/file/view/Grade+5+A+Literary+Essay+

based+on+Eleven+by+Sandra+Cisneros.pdf  

  https://www.teacherspayteachers.com/FreeDownload/Essay-Rubric-



091790000-1376770082  

Тағы  басқа  көптеген  қайнаркөздердегі  мәліметтер  оқылып,  талданып, 



сарапталды. 

 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
бағалауға арналған
Әдістемелік кешені
Сабақ жоспары
тоқсанға арналған
туралы хабарландыру
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
Қазақстан тарихы
біліктілік талаптары
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
мерзімді жоспар
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
Қазақ әдебиеті
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
оқыту әдістемесі
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік кешені
болып табылады
мамандығы бойынша
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан

Loading...