Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


– Практикалық сабақтың тақырыптары



бет9/41
Дата20.09.2021
өлшемі491.65 Kb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   41
5 – Практикалық сабақтың тақырыптары

1. Гидробионттардың қоректенуі.

2. Гидробионттар азығы.

3. Азықтық база.

Практикалық сабақ бойынша тапсырмалар

БОӨЖ тақырыптары

. 1. Гидробионттардың қоректенуі.

2. Гидробионттар азығы.

3. Азықтық база.

БАӨЖ бойынша тапсырмалар

БӨЖ тақыоыптары

. 1. Гидробионттардың қоректенуі.

2. Гидробионттар азығы.

3. Азықтық база.

БӨЖ бойынша тапсырмалар

6-АПТА

6-дәріс Гидробионтардың су-тұз алмасуы.

1. Гидробионттардың қоректенуі

2. Ағзадағы су – тұз алмасуы

Дәріс бойынша тапсырмалар



Лекцияның мәтіні :

1. Гидробионттардың қоректенуі – автотрофты, гетеротрофты және миксотрофты болып бөлінеді. Автотрофты қоректену фототрофия және хемосинтез арқылы көрінеді. Фототрофтарға фото синтездеуші өсімдіктер мен бактериялар жатады. Бактериялардың қоректенуі өте күрделі болады. Автотрофты бактриялар арасында – хемолиттілер мен фотолиттілер де болады. олар өз денесін құру үшін СО пайдаланады.

Гетеротрофты организмдердің азығы болып өлі және тірі организмдер және олардың қалдықтары саналады. Пайдаланатын азығы химиялық құрамы бойынша гетеротрофты гидробионттарды қанағаттандырмайды. Олар азықтарын қиындықпен ұстап қоректенеді. Гидробионттардың азығы болып тірі ағзалар мен оганикалық заттар болуы мүмкін. Гидробионттарда тамақ ретінде тірі организмдердің органикалық заттары, суда еріген заттар, қалқып жүрген тірі заттар жатады. әлемдік мұхиттарда РОВ концентрациясы 1,5 – 3 млм шегінде болады. Тірі органикалық заттар – гидробионттар қоректенуінде ерекше орын алады. Оларға планктон, бентос және нектондар жатады.

Ғалымдардың жорамалы бойынша әлемдік мұхиттарда фитопланктонның мөлшері 1,5 млрд тоннаны құрайды. Азықтық база гидробионттардың азығының құрамына байланысты. Балықтардың қандай азықтық заттарды синтездей алатыны және қандай заттар сырттан келетіні керек. Осы айырмашылықтарды азықтық базаға енгізуге болады.

Еріген органикалық заттар азық ретінде негізінен бактерияларға, саңырауқұлақтарға және су өсімдіктерінің гетеротрофтық азығы ретінде қолданылады. Жыл сайын бактериялар пайдаланатын заттар тоннамен есептеледі.

2. Гидробионттардың сыртқы қабаты жартылай өткізгіш болып келеді. Осыған байланысты олардың су – тұз гомеостазын сақтаудың қиындықтар туғызады. Судағы гидробионттар физика – химиялық күштерге қарсы тұру арқылы осмостық және тұздық градиенттерін теңейді уақытша сусыз ортада болғандықтан ылғалды үнемдейді.

Су – тұз реттелуі - шығару органдарының клетка мембранасының тасымалдау жүйесінің арқасында орындалады. Гидробионттардың ылғалды аз бөлу арқылы өз өмірлерін сақтап қалады.

Көптеген гидробионттар жағалауда мекен етеді. Су деңгейі түскенде сусыз ортада қалып қалу қауіпі төнеді. Тірі қалу үшін бойынан ылғалды аз бөледі. Не болмаса мұндай жағдайға түспеуін қамтамассыз етеді. Гидробионттар кеуіп кетуден сақтану үшін құрғайтын жерлерден кетіп қалады. Суы қайтқан жағалауларда қалып қойған жануарлар құрғап кетуден сақтану үшін тастардың астына көлеңке жерлерге тығылады. Тұщы суда тіршілік ететін жануарлар құмдар арасына кіреді. Дененің беткі қабатының көлемінің үлкею -оның жалпаюы мен, созылуымен, түрлі өсінділердің пайда болуымен болады.

Мыс: өсімдіктерде гетерофиля ( гидроморфоз) судағы жапырақтардың тілімделгені көрінеді.

Құрғап кетуге көп ұшырайтын ағзалар қорғануға жақсы бейімделген. Кейбір малюскалар су тартылып кеткеннен кейін 70 күнге дейін өмір сүре алады. Сусыз ортада қалған гидробионттар ұзақ уақыт ылғалды ұстап тұруға бейімделеді. Қарапайымдылар қолайсыз ортада сыртынан қатты қабаттың пайда болуы жүреді ол циста деп аталады.

Судың температурасы төмендесе тұздылық көтеріледі. Соған байланысты планктонның тығыздылығы да реттеледі. Егерде гидробионттар миграция жасаса денесінің тығыздылығы өзгереді, денедегі көп заттардың өзгеруіне әкеледі. Ағзадағы белоктың мөлшері азаяды, майлардың сақталу мөлшері көбиеді. Мысалы кейбір балықтарда белоктар мөлшері 5 есе азаяды.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   41




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік