Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


– Практикалық сабақтың тақырыптары



бет6/41
Дата20.09.2021
өлшемі491.65 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   41
3 – Практикалық сабақтың тақырыптары

1. Су қоймалары және оны мекендеушілері.

2. Гидробионттардың тіршілік формалары.

3. Активті және пассивті қозғалыстар.

Практикалық сабақ бойынша тапсырмалар

БОӨЖ тақырыптары

1. Су қоймалары және оны мекендеушілері.

2. Гидробионттардың тіршілік формалары.

3. Активті және пассивті қозғалыстар.

БАӨЖ бойынша тапсырмалар

БӨЖ тақыоыптары

1. Су қоймалары және оны мекендеушілері.

2. Гидробионттардың тіршілік формалары.

3. Активті және пассивті қозғалыстар.

БӨЖ бойынша тапсырмалар

4-АПТА

4-дәріс Гидробионттардың тіршілік формалары.

1. Планктон және нектон

2. Актив және пассив қозғалыс

3. Миграция

Дәріс бойынша тапсырмалар

Лекцияның мәтіні :

1. Пелагиальда тіршілік планктон мен нектон, қатты негізде – бентос пен перефитон, бенталь мен пелагиальдің түйіскен жерінде – пелагобентос, судың беткі қабатында нейстон мен плейстондар берілген.

Планктондық организмдер қимыл қозғалыстары судың бағытына да төтеп бере алмайды. Қалыпты суда планктондар активті қозғалысқа түседі. Планктоннның анық қозғалысын анықтау үшін – Рейнольд сандарын пайдалану қажет болады.

Көлеміне қарай – мегало, макро, микро, мезо, нанно және пикопланктондар деп бөліп аламыз. Олардың көлемі – 5 см, 5 мм, 0,5 мм, 50 мкм және 5 мкм болуы мүмкін.

Судың қалыңдығына және бірігіп өсуіне қарай голопланктондар және меропланктондар деп болеміз. Голопланктонға жататындар өмірін осы судың қалыңдығында өткізеді. Меропланктондар өмірінің активті кезеңін осы судың қалың жерлерінде өткізеді.

Криопланктон деген организмдер мұздардың еріген суларында және қардың қуыс жерлерінде кездеседі. Сондықтан олар қарға қызыл түс беретін оргагнизмдер болып табылады.

2. Актив және пассив қозғалыстары тіршілік жүйесіне тікелей байланысты болады. Планктон мен нектонның пелогиялдық тіршілік ету орнына бейімделуі оларды суда қалқып өмір сүруге үйретеді. Организмдердің қалқып тіршілік етуінің формуласын мына түрде жазамыз. В – Оствальд бриа = а – b : cd.

А – төмен түсу жылдамдығы.

С – судың беріктілігі.

D – қалдық масса.

D – форманың қарсы жүруі.

Неғұрлым дененің көлемі үлкен болса, суға соғұрлым үйкеліс арқылы ене береді. Дененің көлемі кіштай болса, су қалыңдығына ену жылдамдығы жеңілдей түседі. Судың тұздылығы және температура көтерілсе суда қалқып тіршілік ету жолы төмендейді. Мысалы: Балхаш көлінің суының тұздылығы көтерілсе дафний деген жәндіктердің басы домаланады, ал тұздылық төмендесе басының көлемі ұлғаяды.

3.Судың тығыздылығы t0 төмендеуінен көтеріледі. Соған байланысты планктонның тығыздылығы да реттеледі. Ол судың тығыздылығына теңеледі.

Егерде гидробионттар вертикальді миграция жасаса не болмаса су тығыздылығы басқа аймаққа ауысса жануарлар өз дене тығыздылығын өзгертеді және дененің құрамын өзгертіп отырады. Ағзадағы белоктың сүйек ұлпасының мөлшерін азайтады, не болмаса майдың сақтану мөлшерін көбейтеді.

Кеңінен таралған әдістердің бірі қалдық массаны төмендету үшін – денедегі су мөлшерін көбейту. Кейбір медуза түрлері осы әдісті қолданады.

Миграция – планктон мен нектонның популяциясына жыл сайын тобымен бір орыннан екінші орынға ауысуы болады. Ол қозғалыс вертикальді жерге горизантальды болып отырады.

Вертикальді миграция – соның ішінде тәуліктік, маусымдық және жас ерекшелік миграциясына тән келеді.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   41




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
тоқсан бойынша
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бағалауға арналған
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
жиынтық бағалауға
Әдістемелік кешені
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
республикасы білім
арналған тапсырмалар
туралы хабарландыру
білім беретін
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақ әдебиеті
болып табылады
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
бағдарламасына сәйкес
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
мамандығына арналған
туралы анықтама
оқыту әдістемесі
қойылатын жалпы
әдістемелік ұсыныстар
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
республикасының білім
жалпы білім
мемлекеттік әкімшілік
білім берудің
қазақ тілінде