Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі


Популяциялардың биологиялық маңызы



бет17/41
Дата20.09.2021
өлшемі491.65 Kb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   41

2. Популяциялардың биологиялық маңызы.


3. Тығыздылығы көлемі.

БӨЖ бойынша тапсырмалар



10-АПТА

10-дәріс Гидробионтарды көбейту өндірісі мен динамикасы.

1. Гидробионттар динамикасының ерекшеліктері

2. Гидробионттардың туулу формалары.

3. Гидробионттардың көбею ритмдері (түрлері)

Дәріс бойынша тапсырмалар

Лекцияның мәтіні :

1. Популяциялар түрлері өздері бір параметрлі сиситема құрайды: олар өздерін қолайлы жағдайлармен қамтамасыз етулері, яғни қоршаған ортаның өзгергіштігіне байланысты барлық уақытта оптималды болуы. Популяциялардың өзара және түр ішілік өзгерістеріне абиотикалық факторлар ғана емес басқа да факторлар әсер етеді.

Организмдер ортаның әртүрлі белгілеріне қарай өз структурасын және функцияларын популяциялық тізбектерін оптимал варианттарға бейімдейді.

Осыған байланысты гидробионттар динамикасы реттеліп отырады. Қоршаған ортаның жағдайларын ескере отырып, гидробионттар қоректік ортаны және энергия балансын толық жағдайға байланысты пайдалануы қажет. Сондықтан қаншалықты энергия көздері ортаға енетін болса, соншалық гидробионттар тіршілігі жоғарлай бастайды. Бұл жағдайларда да түрлердің структурасы қалыпты болуы қажет. Мысалы: бір түрдің көбею дәрежесі жоғары болып, екінші қоректік ортасы болып табылатын организмдер саны кем болса онда үлкен ауытқулар пайда болады.

Популяциялардың көбеюі олардың тууылуы мен өлу дәрежелеріне байланысты жүреді. Осы көрсеткіштер гидробионттар динамикасын, даму жылдамдығын және биомассасын береді.

2. Гидробионттар популяцияларының тууылулары жаңа особтардың абсолютті көрсеткіштерімен көрінеді.тууылу дәрежесі гидробионттардың туу уақытына N, туу санына t, туу белгілеріне қарай ерекшеленеді. Гидробионттар популяцияларының кеңеюіне, санына және уақытына айтылады.

Туулудың жылдамдығы мен көбеюі Эдмонсонның формуласы арқылы есептеуге болады. V = Rn/t. мұндағы V – туу көрсеткіші, R – аналықтардың орташа тұқым саны, n - популяциядағы аналықтар саны, t – тұқымның тәуліктік жетілу ұзақтығы.

Туулу формалары популяциялар үшін орта жағдайлары, көбею түрлері болып табылады. Олар жынысты және жыныссыз көбеюде, гетерогониде, метагенезде және алмасуларда анықталған. Жынысты көбеюде – ортаның аншарлануын туулудың төмендеуін тығыздылықтың тұрақтылығын көрсетеді. Вегетативті – яғни жыныссыз көбею губкаларға және асцидияларға тән. Олардың популяциялары орта жағдайларына қарай биомассасын жоғарлатады. Гетерогониилерінің жетілуі – төменгі шаян тәрізділерде және коловраткаларда өте кең тараған.

3. Популяциялар тіршілігіне бірінші кезекте қоректік орта, температура және көбею үшін өзара жыныстық қатынастар қажет. Сондықтан бұларды: моноциклды - бір жылдағы аталықтың бір саны, дициклды – екі санымен, полициклды – көп санымен, ациклды – көбеюдің шексіз түрлеріне бөлуге болады.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   41




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар