Қазақстан республикасы білім жəне ғылым министрлігі е. Ы. Бидайбеков, В. В. Гриншкун, Г. Б. Камалова, Д. Н. Исабаева, Б.Ғ. Бостанов білімді


-   имитациялық моделдеудің мүмкіндігі мен сапасы; -

Loading...


Pdf көрінісі
бет98/189
Дата01.03.2021
өлшемі1.08 Mb.
түріОқулық
1   ...   94   95   96   97   98   99   100   101   ...   189
-   имитациялық моделдеудің мүмкіндігі мен сапасы;
-   іздеу жəне анықтамалық ішкі жүйелердің жұмысының бар бо-
луы, тиімділігі жəне бірізділігі.
7.1.3 Ақпараттандыру жағдайындағы оқыту əдістеріндегі өзгеріс 
Қазіргі заманғы мектептерге үйлесімді оқыту жүйесін 
ұйымдастырудың негізгі формасы болып сабақ қарастырылады. 
Бұны жалпыға бірдей орта білім жүйесіне арналған ақпараттық-
қатынастық технологиялар құралдарын əзірлеу жəне пайдалану 
кезінде есепке алған жөн. Оқушыларды сыныптық-сабақ жүйесі 
аясында көптеген оқу пəндеріне оқыту арнайы бөлмелерде 
өткізіледі. Сондықтан, сыныптық-сабақ жүйесінің тиімділігін 
арттыру перспективасы бөлмелерді дидактикалық жəне техни-
калық оқыту құралдарымен жабдықтау жəне сабақ типтерін жəне 


208
олардың модульдерін жетілдіруімен байланысты. Бұл байланыста 
ақпараттық жəне байланыс технологияларына үлкен үміттер арты-
лады. 
Заманауи ақпараттық жəне қатынас технологиялары пəндік 
сабақ жөнінде компьютерлік сыныпта айтуға мүмкіндік береді, мы-
салы, интербелсенді тақтамен. Мұндай деңгейдегі оқытушы өзінде 
бар барлық əдістемелік амалдарды сақтай отырып, оны ақпараттық-
қатынастық технологиялар мүмкіндіктерінің арқасында көп есе 
көбейте алады. Ол үшін, ең алдымен электрондық білім беру басы-
лымдары  қажет, яғни оны сабақ құрамына оңай енгізе алатындай 
болса. 
Өкінішке орай, білім беретін программа өнімдерін əзірлейтін 
отандық өңдеушілердің негізгі күші əртүрлі тектес зияткерлік 
оқыту жүйелерін жасауға бағытталған. Ол оқытуды дараландыруға 
арналған. Іс жүзінде оқытушыға ақпараттық-қатынастық 
технологияларның ұсынылған сыныптық-сабақ жүйесі жағдайында 
өткізілетін сабаққа ешбір қосымша уақыттық шығын шығармай-ақ 
енгізуге болатындай құралдарын беру керек. 
Қазіргі таңда перспективалы жəне маңызды амалдардың бірі 
ретінде қажетті құрылғылармен жабдықталған сынып жағдайындағы 
мектеп бағдарламасының (жеткілікті түрдегі тұрақты мазмұны мен 
қалыптасқан оқыту əдістемесімен) салыстырмалы түрдегі кейбір 
тұйық бөлімін меңгеру барысында ақпараттық-қатынастық тех-
нологиялар құралдарын пайдалануда кешендік тəсілді қолдану 
қарастырылады. 
Оқу үдерісін ұйымдастыруда ақпараттық-қатынастық техно-
логиялар құралдарын пайдалану перспективасына қатысты пəндік 
оқытушылар мен əдіскер мамандардың санасында елеулі өзгеріс пай-
да болды деп айту жөн болмас. Көзжетерлік болашақта мектептердің 
көпшілігі, бұрынғысынша, сыныптық-сабақ күйінде қалады, ал 
қолда бар ақпараттық-қатынастық технологиялар құралдарының ба-
сым көпшілігі жеке-дара жұмысқа есептелген. 
Қазіргі таңда мектептер үшін білім берудің барынша 
қолжетімді ақпараттық-қатынастық технологиялар құралдары 
болып CD-диск мультимедиа күйіндегі желілік нұсқалар 
саналады. Шындығында, бұл материалдар қарапайым баспасөз 
басылымдарынан аз ғана ерекшеленеді. Бұрынғыша, негізгі 
теориялық материал таңбалы-символдық формада ұсынылады 
жəне үйреншікті дайын сымбатты сызбалармен жəне суреттермен 


209
қоса көрсетіледі. Оқытушыларды, бірінші кезекте, сабаққа оқыту 
материалдарын пайдалану аса қиындық туғызатындығы 
қынжылтады. Ережеге сəйкес, ақпараттық-қатынастық техноло-
гиялар мұндай құралдары сабақтан тыс жеке-дара өзіндік жұмыс 
жасауға арналған.
Оқытудың дəстүрлі техникалық құралдарын пайдалану са-
ласында жиналған əдістемелік білім берудің тəжірибесін қайта 
пайымдап, одан қалған əдістемелік тəжірибені жан-жақты пайда-
лану қажет. Осы уақытқа дейін осындай құралдардың барлығын 
аудитивті (грамжазбалар, магнитофонның жазбалары), визуалды 
(«дыбыссыз» кинофильмдер жəне киноаяқтамалар, диафильмдер, 
диапозитивтердің сериялары, транспаранттар – графопроектор үшін 
оларға суреттер салынған үлгілер, эпипроекцияға арналған мате-
риалдар жинағы) жəне аудиовизуалды (дыбыстық кино жəне бейне-
фильмдер, телекөрініс материалдары, дыбысталған диафильмдер) 
деп бөлу қабылданған еді. 
Техникалық құралдарды жəне олардың кешенін сабаққа 
пайдалануға арналған көптеген əдістемелік əдебиеттер бар. Нақты 
техникалық оқыту құралдарының жетістіктері мен кемшіліктері 
сипатталған. Əртүрлі техникалық құралдар үшін арналған, олар-
ды қалай пайдаланудың нұсқаулықтары əзірленген, өз бетінше 
ұжымдық жəне жеке-дара жұмыс жасауға арналған тапсырмалардың 
нұсқалары жəне басқалары даярланған.  
Айтылғандардың барлығына қарамастан, көрсетілген техни-
калық оқыту құралдары оқу үдерісін сəтті (немесе сəтсіз) түрде 
толықтыратын жəне сүйемелденетін, бірақ оны ешқашан назарға 
алған емес. Компьютер жəне ақпараттық-қатынастық технология-
лар сəйкесті құралдары айтылған техникалық оқыту құралдарының 
мүмкіндіктерін елеулі байытуға жəне интегралдауға мүмкіндік 
береді. Осылайша, барлық сабақтың өтілуін жəне құрылымын 
өзгертуге болады. 
Əртүрлі ақпарат сақтауышта жазылған материалды арнайы мон-
таждау оқу кинофильмінің қадір-қасиетін іске асыруға мүмкіндік 
береді: түрлі мəнерлі тіл құралдарын (мəтін, дыбыс, статистикалық 
жəне динамикалық демонстрациялар) ұтымды үйлестіру, зерттейтін 
объектінің қажетті жоспарын жəне бөлігін таңдау, оның бетбұрысын 
өзгерту жəне т.б. Графика құрастырушылармен жұмыс жасау кезінде 
де кең тараған əдістерді жүзеге асыру осылайша қарапайым дүние: 
үлгілерді салу жəне алу, көшірімдеу.  


210
Ақпараттық-қатынастық технологиялар білім алушыны да-
йын оқу материалын пайымдаушы ғана емес, сонымен қатар оны 
құруда, өзгертуде, оперативті қолдану аясында қатысушы етуге 
жағдай жасайды. Қолда бар мультимедиалық курстар мен білім 
беретін программалық өнімдер қазірдің өзінде сабақты жаңашада 
дайындауға мүмкіндік береді. 
Ақпараттық жəне қатынас технологиялары оқу қызметін 
ұйымдастыру мен басқару бойынша мүмкіншіліктерді өлшеусіз 
кеңейтеді жəне перспективті əдістемелік өңдеулердің өте зор 
əлеуетін жүзеге асыруға мүмкіндік туғызады. Дəстүрлі оқыту аясын-
да бұл əдістемелік өңдеулер сұраусыз қалып қойды немесе белгілі 
бір объектілердің əсерінен тиісті əсерін тиігзе алмады. 
Салыстырмалы түрде оқытудың бірнеше жаңа əдістері бар жəне 
олардың пайда болуы заманауи ақпараттық-қатынастық техноло-
гиялар құралдарының өмірге келуімен жəне оларды пайдаланумен 
байланысты. 
Жобалау əдісі. Əлемдік тəжірибеде білім алушының өз 
бетінше жұмыс жасауды ұйымдастыру əдістері іздестірілуде, 
яғни, мұнда əрбір білім алушы белсенді танымдық қызметке тар-
тылады. Осындай өзіндік жұмыстардың бір əдісі – ынтымақтаса 
отырып оқыту əдісі. Жаппай жұмыс жасаудың орнына көбінде 
жеке, жұптық, топтық жұмыстар келіп түсуде. Ақпараттық-
қатынастық технологиялар құралдарын пайдалана отырып, білім 
алушылардың жұптық немесе топтық жұмыс жасау нəтижесі 
түсіндіру-көрнекілеу жəне көшірмелі əдістерге қарағанда едəуір 
тиімді болып шығады. 
Мектеп оқушылары топпен жұмыс жасау арқылы бірлескен 
іс-əрекеттер жоспарын өңдейді, ақпарат көзін табады, мақсатқа 
жету тəсілдерін іздейді, рөлдерді үлестіреді, ортаға ой салып, 
оны талқылайды. Барлық білім алушылар танымдық қызметке 
еліктірілген болып шығады. Бірлесе білім алу ұжым ішінде қатынасу 
мəдениетінің элементтерін жəне басқару элементтерін (ортақ тап-
сырманы орындау барысында міндеттемелерді үлестіру шеберлігі, 
бірлескен жұмыстың нəтижесіне жəне серіктестің жетістігіне жауап 
бере отырып, толығымен мойындау) меңгеріп алуға мүмкіндік жа-
сайды.  
Оқу үрдісінің негізі ретінде оқушының қызметін қарастыруға 
болады, яғни, оның зияткерлік, ерік жігері күшінің эмоционалдық 
жан құбылыстарын жұмылдыру. Оқытушы осы қызмет түрін 


211
бағыттап, реттеу қажет. Маңыздысы, оқу материалының мазмұны, 
формасы, əдісі, оқу құралдары оқушылардың шынайы жəне əлеуетті 
мүмкіншіліктеріне сай болуы жəне оқытуда ынталандыру факторы 
ретінде алға шығады.      
Педагогикалық тəжірибеде білім алушының танымдық қызметін 
ұйымдастыру əдістері өте маңызды орын алады. Себебі, олар 
белгілі бір білімді меңгеруді, іскерлік жəне дағдылық шеберлікті 
қалыптастыруды қамтамасыз етеді, соның ішінде, өмірлік мəні бар 
қиын мəселені шешу барысында білім алушының алған білімін, 
іскерлігі мен дағдыларын тəжірибеде қолдануға мүмкіндік береді. 
Оқу жобаларының əдісі тұлғаның шығармашылығын дамытудағы 
əдістердің бірі болып табылады. 
Ақпараттық-қатынастық технологиялар құралдарын пайдала 
отырып оқушыларды оқытуда жобалау əдісін қолдануға қойылатын 
басты талаптарға жатады:
-    зерттеу, шығармашылық тұрғыдағы мағыналы тапсырмалардың 
бар болуы, яғни, олар интегралданған білімді жəне оның 
шешімін табу үшін зерттеу ізденістерін қажет етеді;


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   94   95   96   97   98   99   100   101   ...   189
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
рсетілетін қызмет
Сабақ тақырыбы
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бойынша жиынтық
ғылым министрлігі
жиынтық бағалау
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
Сабақ жоспары
тоқсан бойынша
Қазақстан республикасы
бағалауға арналған
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
арналған жиынтық
білім беретін
республикасы білім
әкімінің аппараты
Қазақстан республикасының
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
жиынтық бағалауға
бағалау тапсырмалары
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
мерзімді жоспар
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Мектепке дейінгі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс қатысушыларына
біліктілік талаптар
мамандығы бойынша

Loading...