Қазақстан республикасы білім жəне ғылым министрлігі е. Ы. Бидайбеков, В. В. Гриншкун, Г. Б. Камалова, Д. Н. Исабаева, Б.Ғ. Бостанов білімді


3-ТАРАУ ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУДЕ МУЛЬТИМЕДИА

Loading...


Pdf көрінісі
бет41/189
Дата01.03.2021
өлшемі1.08 Mb.
түріОқулық
1   ...   37   38   39   40   41   42   43   44   ...   189
70
3-ТАРАУ ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУДЕ МУЛЬТИМЕДИА 
ПАЙДАЛАНУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ 
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
3.1 Мұғалімдер мен оқушылардың мультимедиа 
құралдарымен жұмысының психологиялық қырлары
Мектеп оқушыларын оқытуда мультимедиа технологияла-
рын пайдалану  психологиялық жəне педагогикалық тұрғысынан 
маңызды бірнеше мəселелерді туындатады. Мұндай аспектілердің 
бірі мұғалімдер мен оқушылардың мультимедиалық ресурстар мен 
компьютерлік техникамен қарым-қатынасының психологиялық 
қырларын анықтауда болып табылады.
 Философияда жəне психологияда адамның іс-əрекетінде өңдеуші 
құралдарды пайдалануын, адамның дамуының негізгі шарттары 
жəне көрсеткiшінiң бiрi деп есептейдi. 
Іс-əрекет құралдарын жетілдіру, оның мамандануы, шаблондық 
операцияларға бөлінуі жəне олардың əрі қарай автоматтануы 
жəне т.б., сонымен қатар онымен байланысты еңбекті бөлу адам 
өркениетін дамыту деңгейінің маңызды жəне айқындаушы сипатта-
малары болып табылады. 
Дəл осы үдерістер еңбектің өнімділігін арттыруға, өнімнің 
шығарылымын көбейтуге, оның сапасын жақсартуға, өзіндік 
құнының төмендеуіне жəне т.б белгілейді. Генетикалық іс-əрекет 
бастапқы формалары,  субъекттің іс-əрекеті іс-əрекет құрылымы ту-
ралы біртұтас түсінікті құрайды, оған қатысты əрекеттер мен опера-
цияларды орындай алады. 
Бұл тұтастықты мамандандыру жəне автоматтандыру 
бөлшектейді, субъект өздері орындаған жеке əрекеттер нəтижесінде 
саналы түсінеді жəне іс-əрекетті бақылайды. Сондықтан кез кел-
ген өндірістік саланы автоматтандыру жағдайында бірқатар 
жұмысшылардың шығармашылық еңбегінің үлесін арттыру басқа 
жұмысшылар орындайтын жаңа іс-əрекет түрінің пайда болуымен 
сүйемелденеді. 
Адамның ақыл-ой іс-əрекетін автоматтандыру ұзақ уақыт біраз 
ауқымды болды. Ежелгі Грецияда жəне Римде, арифметикалық 
есептеулер үшін қолданылған Абак XVIII ғасырға дейін батыс 
Европада пайдаланылды. Өткен ғасырда пайда болған электрон-


71
ды есептеуіш машина əзірше терең жəне жан-жақты теориялық 
тұрғыдан түсіндірілмеген, ақыл-ой іс-əрекетіне үлкен төңкеріс жаса-
ды. ЭЕМ-ді қолдану нəтижесінде қоғамдық тəжірибені сақтау, қайта 
өңдеу жəне тасымалдау түпкілікті өзгерді, сондықтан ғалымдардың 
компьютерлендіру жəне қазіргі ақпараттық технологиялар адам 
психикасының фукционалдық жəне онтогенетикалық даму таби-
ғатында жаңа кезеңді ашады деген тұжырымы дұрыс. Мұның 
нəтижесінде ақыл-ой іс-əрекетінің құрылымы мен стилінің өзгеруі 
мүмкін. Мұның салдарынан бір салада жұмыс істейтін мамандардың 
өзара қарым-қатынас жағдайларыда өзгереді. 
Субъекті іс-əрекетінің «адам-компьютер-мультимедиа-ре-
сурстар» жүйесіндегі кейбір аспектілерін қарастырамыз. Жасан-
ды интеллект мəселелерінің философиялық жəне психологиялық 
сұрақтарымен айналысушы, белгілі ресейлік психолог О. К. Тихоми-
ров, адамның іс-əрекетіндегі ЭЕМ- ның орны мен рөлін талдай келе
келесідей тұжырымдаған: «біз үшін ЭЕМ басқа машиналар тəрізді, 
яғни, адамның қолымен жасалған адам миының органдары. Егер 
машинаның двигателін қалыптастыру кезеңінде энергияның үлкен 
шығынын қажет ететін жұмыс жасау барысындағы адам іс-əрекетінің 
құралдары негізге алынса, онда компьютерлерді дамыту кезеңінде 
адамның ақыл-ой іс-əрекетін негізге алынды. Ақыл-ой іс-əрекеті 
өзінің құрылымын сақтайды, бірақ құралдың өзі жаңа болып табы-
лады. Олай болса ЭЕМ-ның адамның ақыл-ой үрдісін дамытудағы 
əсері туралы мəселе келесідей қайта тұжырымдалуы қажет: ақыл-ой 
үрдісінің компьютердегі белгілерден қандай айырмашылығы бар? 
Жаңа құрал ақыл-ой үрдісінің құрылымына жаңа өзгерістер енгізе 
ала ма? Басқаша сөзбен айтқанда адамның жоғары психикалық 
үрдістерін дамытудағы жаңа кезең деп ерекшелеуге бола ма?» Ол 
адам, компьютер жəне мультимедиа ресурстарының ақыл-ой еңбегі 
саласындағы өзара қатынасын сипаттауда үш негізгі тұжырымды 
ерекшелейді: орналастыру теориясы, толықтыру теориясы жəне 
түрлендіру теориясы. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   37   38   39   40   41   42   43   44   ...   189
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
рсетілетін қызмет
Сабақ тақырыбы
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бойынша жиынтық
ғылым министрлігі
жиынтық бағалау
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
Сабақ жоспары
тоқсан бойынша
Қазақстан республикасы
бағалауға арналған
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
арналған жиынтық
білім беретін
республикасы білім
әкімінің аппараты
Қазақстан республикасының
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
жиынтық бағалауға
бағалау тапсырмалары
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
мерзімді жоспар
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Мектепке дейінгі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс қатысушыларына
біліктілік талаптар
мамандығы бойынша

Loading...