Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі «АҚпараттық ЖҮйелер және моделдеу»


Сурет 1.1 Ақпараттық және коммутациялық желілер



бет7/56
Дата09.06.2022
өлшемі0.8 Mb.
#267237
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   56
Байланысты:
354184 (1)
Сурет 1.1 Ақпараттық және коммутациялық желілер


Логикалық арна – бұл мәліметтерді бір жүйеден екінші жүйеге жіберу жолы. Логикалық арнаны физикалық арна мен коммутация жіптері арқылы қойылған маршрут ретінде бейнелеуге болады. Желіде ақпарат объект арасындағы алмасу процедурасының мәліметтер блоктарымен беріледі. Бұл процедура мәліметтерді беру протоколы деп аталады.
Протокол – екі немесе бірнеше құрылымдар арасындағы ақпарат алмасу процедурасы мен формат орнатуының ережелер жиыны. Желіні жүктеу трафик деп аталатын параметрлермен сипатталады. Трафик – бұл мәліметтерді жіберу желісіндегі хабарлама ағымы.
Негізгі әдебиеттер: 1 [5-21], 2 [9-33],4 [21-341], 6 [3-82, 129-141,199-250].
Бақылау сұрақтары:

  1. Коммутациялы желі ақпарат желіден немен ажыратады.

  2. Аймақтық белгілер бойынша желілер қалай бөлінеді.

  3. 2 немесе одан да көп құрылғының арасындағы ақпараттар алмасу ережесінің жиыны қалай аталады.

  4. Құрамына компьютер, программалық қамтама, қолданушылар және басқа да деректерді өңдеу мен жіберуге арналған құрандылар кіретін, сақтауға, өңдеуге, деректерді беруге мүмкіндігі бар объект қалай аталады.

  5. Желіні жүктеу қандай параметрмен сипатталады.

  6. Ақпарат алмасу форматы мен процедурасын орнату ережесінің жиыны қалай аталады?

  7. Желідегі жұмыс бекеті кәдімгі персональды комутайиядан несімен ерекшеленеді.

  8. Желі құрамына қандай элементтер кіреді?



2 Дәріс. Жергілікті компьютерлік желілердің аппараттық компоненттері.
Дәрістің мақсаты: Жергілікті компьютерлік желілердің аппараттық компоненттерімен танысу
Тақырыпта қарастырылатын сұрақтар:

  1. Желі архитектурасы

  2. Клиент-сервер архитектурасы

1. Желі архитектурасы


Архитектура желісі желінің негізгі элементтерін анықтайды, оның жалпы логиялық ұйымын, техникалық қамтамасыз ету, программалық ұйымын құлыпқа салу жүйесін қамтамасыз етеді.
Басты компьютер мәлімет беру мультиплексоры арқылы терминалмен өзара байланысады. Бас компьютерлі желі архитектураға қарапайым мысал – жүйелі желі архитектурасы.
Біррангілі архитектура – бұл ақпараттық желі концепциясы, мұнда оның ресурстары барлық жүйеге бейімделген. Берілген архитектура өзіндегі жүйелер тең құқылы болуымен сипатталады. Біррангілі желіге кішігірім желілер жатады, онда кез-келген жұмыс станциясы бір уақытта жұмыс станциясы мен файлдық серверлердің функциясын орындай алады. Біррангілі ЛВС те дискілі кеңістік және файлдар кез-келген компьютерде ортақ болуы мүмкін. Ресурс ортақ болуы үшін желілі біррангілі операциялық жүйенің жойылған қатынастың жұмысын қолдана отырып, оны ортақ қолдануға беру керек. Мәліметтерді қорғау арналарына байланысты басқа қолданушылар файлдарды олар құрыла салысымен қолдануына болады. Біррангілі ЛВС кішігірім жұмыс топтары үшін ғана ыңғайлы.
Біррангілі ЛВС орнатуға арналған желілер ішінде ең жеңіл және арзан түрі болып табылады. Олар компьютерде желілі карта мен желілі желілі ұстаушыдан басқа тек Windows 95 немесе Windows for Workgroups операциялық жүйесін талап етеді. Компьютердің байланысуы кезінде қолданушылар ресурстар мен ақпараттарды ортақ қолдануға мүмкіндік береді. Біррангілі желілер келесі мүмкіндіктерге ие: олар орнату мен бағыттауда жеңіл, жекелеген ДК ерекшеленген серверден тәуелсіз, қолданушылар өздерінің ресурстарын бақылай алады, бағасы мен жеңіл эксплуатация, минимум құрылғы және программалық қамтама, администратор болуы міндетті емес, оннан аспайтын қолданушысы бар желілерге дұрыс келеді.
Біррангілі архитектураның мәселесі компьютердің желіден ажыратылуы болып табылады. Бұндай жағдайда желіден олар ұсынған сервис түрлері жоғалады. Желілік қауіпсізділікті бір уақытта тек бір ресурсқа қолдануға болады және қолданушы қанша желілі ресурс бар сонша парольды есте ұстауы керек. Бөлетін ресурсқа қатынауға мүмкіндік алу кезінде компьютерді жасалу санының төмендеуі сезіледі. Біррангілі желінің кемшілігі орталықтандырылған администраторлаудың болмауы. Біррангілі архитектураны қолдану сол желіде терминал архитектурасы – бас компьютер немесе клиент-сервер архитектурасын қолдануға мүмкіндік береді.
Клиент-сервер архитектурасы – (client-server architecture) бұл ақпарат желі концепциясы, мұнда оның ресурстарының негізгі бөлімі өзінің клиентіне қызмет көрсететін серверлерде бейімделген (2.1сурет). Қарастырылып отырған архитектура компоненттердің екі типін анықтайды: серверлер және клиенттер.
Сервер – бұл желінің басқа объектілерге олардың сұранысы бойынша сервис ұсынатын объект. Сервер – бұл клиент қызмет көрсету процесі.
Сервер клиенттің тапсырмасымен жұмыс істейді және олардың орындалуымен басқарады. Әр тапсырманы орындап болған соң, сервер тапсырманы берген клиентке алынған нәтижені жібереді.
2.Клиент-сервер архитектурасы
Клиент-сервер архитектурасында сервисті функция әр қилы қолданбалы программалар комплексімен бейнеленеді.
Белгіленген операциялар көмегімен сервисті функцияны шақыратын процесс клиент деп аталады. Ол программа немесе қолданушы болуы мүмкін.
2.2 суретте клиент – сервер архитектурасы сервистер мазмұны келтірілген.
Клиенттер – бұл жұмыс станциялары, олар сервер ресурстарын қолданады және ыңғайлы қолданушы интерфейсін ұсынады. Қолданушы интерфейстері бұл қолданылатын желі немесе жүйемен өзара қатынасы туралы процедура.
Клиент ой тастаушы болып табылады және электронды почтаны немесе басқа да сервердің сервистерін қолданады. Бұл процесте клиент қызмет көрсету түрін сұрайды, сеанс орнатады, өзіне керекті нәтижелерді алады және жұмыстың аяқталуын хабарлайды.



Сурет 2.1 Клиент-сервер архитектурасы

Көрсетілген автономды ДК ерекшеліктерін файл серверлі желілерде серверлі желілі операциялық жүйе орнатылады. Бұл ДК серверге айналады. Жұмыс станциясында орнатылған программалық қамтама оған сервердің мәліметтерін алмасуға мүмкіндік береді. Ең көп тараған желілі операциялық жүйелер: NetWare фирмасы Novel, Windows NT фирмасы Microsoft, UNIX фирмасы AT&T, Linux.


Желілі операциялық жүйеден басқа желі ұсынған меңгеруді орындайтын желілі қолданбалы программалар қажет.
Сервер қорындағы желілер ең жақсы сипатқа және жоғары сенімділікке ие. Сервер желінің басты ресурстарына ие. Қазіргі клиент-серверлі архитектурада объектінің төрт тобы ерекшеленеді: клиенттер, серверлер, мәліметтер және желілі қызмет көрсету. Клиенттер қолданушының жұмыс орнындағы жүйелерде орналасады. Мәліметтер көбінесе серверде сақталынады. Желілі қызметтер ортақ қолданылатын сервер және мәлімет болып табылады. Одан басқа қызметтер мәліметтерді өңдеу процедурасын басқарады.

Сурет 2.2 Клиент-сервер моделі


Клиент-серверлі архитектура желілері келесі мүмкіндікке ие:



  • Көпсанды жұмыс станциясы бар желілер ұйымдастыруға мүмкіндік береді;

  • Қолданушының жазбасының орталықтандырылған басқаруын қамтамасыз етеді;

  • Желілі ресурстарға эффектілі қатынау;

  • Қолданушыға желіге кіру үшін және барлық ресурстарға қатынау үшін бір пароль керек.

Клиент-серверлі желінің кемшіліктері де бар:

  • Сервердің жөнделмеуі желіні жұмысқа қабілетсіз етуі мүмкін, кем дегенде желілі ресурстарды жоғалтады;

  • Администрациялау үшін машықталған қызметкер талап етеді;

  • Желі мен желілі құрылғылардың жоғары құндылығына ие.

Желі архитектурасын таңдау желінің қызметіне, жұмыс станциясының санына және онда жасалатын іс-әрекеттерге байланысты.
Біррангілі желіні таңдау керек, егер:

  • қолданушылар саны оннан аспаса;

  • барлық көліктер бір-біріне жақын орналасқан болса;

  • үлкен емес қаржылық мүмкіндікке ие болса;

  • БД сервері, факс сервері немесе т.б. мамандандырылған серверлердің қажеті жоқ;

  • Орталықтандырылған администраторлауға мүмкіндік қажет емес.

Клиент-серверлі желіні таңдау керек, егер:
– қолданушылар саны оннан асып тұрса;

  • орталықтандырылған басқаруды, қауіпсізділікті, ресурстарды басқаруды немесе резервті көшірмелеуді қажет етеді;

  • мамандандырылған сервер қажет;

  • бүкіләлемдік желіге қосылу керек;

  • қолданушылар деңгейінде ресурстарды бөлу қажет.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   56




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
атындағы жалпы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру