Астана Халықаралық Уиверситеті №12 практикалық тапсырма



Дата04.12.2020
өлшемі55.07 Kb.



2020 ЖЫЛ
Астана Халықаралық Уиверситеті


12 практикалық тапсырма

Орындаған: Шуйнши Хуралай

Тобы: ПиМНО типо

Тексерген: Нургазиева Н.М


Тақырып: Мәтін. Мәтін құрылымы. Мәтін түрлері

Тапсырмалар:

1. Мәтін және оның түрлері туралы берілген ұғымды кеңейту.

2. Әңгімелеу мәтіні, оның құрылымын талдау. Өз беттерінше әңгімеу .Тірек сөздер, суреттер, диафильмдер, оқығандары бойынша әңгіме.

3. Сипаттау мәтіні, оның құрылымын талдау. Затты нақты сипаттау, көркемдік сипаттау, салыстырмалы сипаттау.

4. Пайымдау мәтіні. Пайымдаудың мазмұңдық және құрылымдық ерекшеліктерін байқату: мұнда түсіндіру (ой), дәлелдеу және қорытынды болатыны; пайымдауда түсінікті дәйектемелерді пайдалану.

5. Бағытталған жазуды ұйымдастыру



Мәтін — бұл жалпы (бір) тақырып төңірігіндегі біріккен, сабақтастық пен тұтастық тән, ақпаратты жеткізетін мазмұнды (мәнді) сөйлемдердің тізбегі.




Әңгімелеу

Сипаттау

Пайымдау

Анықтама

Оқиғаны ретімен баяндайтын мәтін әңгімелеу мәтіні деп аталады.

Зат немесе құбылысты суреттеп, сипаттайтын мәтін сипаттау мәтіні деп аталады.

Оқиға, құбылыстардың себебін дәлелдейтін мәтін пайымдау мәтіні деп аталады.

Сұрақтар

Не істеді?
Қайтеді?


Қандай?
Қай?


Неліктен?
Не себепті?


Құрылым

1. Оқиғаның басталуы
2. Оқиғаның одан әрі дамуы
3. Оқиғаның аяқталуы

1. Түрі
2. Сипаты
3. Ерекшілігі

1. Дәлелденетін пікір
2. Дәлелдеу

Мысал

Күз келді. Айнала алтын түске боялған. Ағаштардың жапырақтары сары, қызыл болып жерге түскен. Құстар жылы жаққа ұшуға дайындалуда.

Аққу киелі құс. Аққудың мойны ұзын, тұмсығы қара, ұшы қызыл болып келеді. Аққудың қанаты үзын, мамығы ұлпа болады. Ол ұшқанда жаймен ұшады. Аққулар достықтың, мәңгіліктің белгісі.

Ежелден адамдар үйді кірпіштен салуды ұнатқан. Себебі, кірпіш суда ерімейді, суықта үгілмейді. Ол күйдірілгендіктен берік болады. Қазір де кірпіш үй құрылысында, өнеркәсіп құрылыстарында



Шығармашылық бағытта жұмыстандыратын тапсырма түрлерін оқушылардың орындай алу әлуетіне байланысты бірнеше деңгейде ұсыну қажет.

  • бірінші деңгейінде мәтінді түсініп оқып, мазмұнын айта білу;

  • екінші деңгейінде образдарға мінездеме беру;

  • үшінші деңгейінде шығармадағы метафора, эпитет т.б. да көркем сөздерді тауып оқу, дәптерге тіркеу;

  • төртінші деңгейінде мәтінге деген өз көзқарасы, оны өз ойымен аяқтау, баға беру;

  • бесінші деңгейінде мәтінге байланысты өз шығармашылығы бойынша жұмыстар жүргізу.

Осылайша қадам сайын тапсырма түрлерін күрделендіре түсуге болады және тапсырма түрлерін оқушылардың өздері құрастыра білуге дағдыландыру. «Шығармашылық» ұғымының жалпы теориясын зерттеген С.Л.Рубинштейн «Оқушы шығармашылығының ерекшелігі оның сапалы түрде мақсатты әрекет жасауымен анықталады»-дей келе, «шығармашылық, шешімінің нәтижесі оқушының өзі үшін жаңалық болса жеткілікті» екендігін айтады, яғни оқушының шығармашылық өнімді еңбегі оның жеке тәжірибесімен салыстырылады. Шығармашылық жұмыста, әсіресе, оқушы қиялының орны ерекше. Бұл жөнінде М.Жұмабаевтың айтқан тамаша пікірі бар: «Жаратылыстың құшағында, меруерт себілген көк шатырдың астында, хош иісті жасыл кілем үстінде, күнмен бірге күліп, түнмен бірге түнеріп, желмен бірге жүгіріп, алдындағы малымен бірге өріп, сары сайран далада тұрып өсетін қазақ баласының қиялы жүйрік, өткір, терең болуға тиісті». «…Баланың атаға тартуы рас болса, сиқырлы даланың баласы-қазақ баласы қиялқұмар болуға тисті». Педагог ғалымның айтқанының сөз өнері-әдебиетке тікелей қатысы бар. Өйткені М.Жұмабаевтың сөзімен айтқанда, «қазақ баласының жаратылысы соны тілейді». Төмендегі оқушылар жұмысы М.Жұмабаевтің сөздеріне дәлел болғандай. Бұл бөлімді «Мені танығың келсе, сөзіме үңіл...» деп атаған болатынмын. Тілдік қарым-қатынаста адамдар ойын ауызша сөйлеу арқылы да, жазбаша түрде де білдіре алады. Адамдар арасындағы тілдік қатынастың екі түрі бар, бірі – ауызша – ауызекі сөйлеу тілі де, екіншісі – жазбаша тіл. Дұрыс

жазу талабы – ресми түрде қабылданған жалпыға ортақ емле ережелерін сақтай отыра жазу және көркем әдеби тілде жазуға дағдыландыру. Оқушылармен жүргізілетін жұмыстың түрі «Жансызға тіл бітіру» жұмысы. Бұл жұмыс оқушыларымның қызыға орындайтын жұмыс түрлерінің бірі болып табылады. Көбінесе бұндай жұмыста сабақтың аралығында сергіту мақсатында пайдалануға болады. Ауызша да, жазбаша да орындауға икемді жұмыстардың бірі. 

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік