Қаржы әрқашанда мемлекеттің өсіп-дамуымен тығыз байланысты және мемлекеттерімен бір уақытта пайда болған

Loading...


бет4/4
Дата27.02.2021
өлшемі57.5 Kb.
1   2   3   4
Қ.Р бюджет құқығы.Бюджеттік құқық қаржылық құқықтың маңызды бөлімі болып табылады. Бюджеттік құқық қаржылық-құқықьық институт ретінде мемлекетімізде қалыптатырылатын бюджеттерге байланысты туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейді. Мемлекетіміздегі бюджет жүйесі республикалық бюджет және жергілікті бюджнттер бөлінеді, сондай-ақ осы бюджеттер мемлекеттік қазынаның құрамдас бөлігі болып есептелінеді және әрқайсысы өте мол ақша қоры түрінде көрініс табады. Бюджеттік құқықтың реттеу аясына-пәніне мыналар жатады.

    1. бюджеттің кірістерінің құрамын анықтау;

    2. бюджеттің шығыстарының бағытын анықтау;

    3. мемлекеттік бюджеттің құрылысын анықтау;

    4. республикалық және жергілікті өкілді органдардың бюджет саласындағы құзіреттерін анықтау;

    5. бюджеттік процесті ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібін белгілеу.

Бюджеттік құқықтың өзіне тән құқықтық нормалары, яғни бюджеттік құқықтық нормалары бар.

Бюджеттік құқықтық нормалар мына келесідей белгілермен ерекшеленеді:



  1. бұл нормалар мемлекет тарапынан белгіленеді және олардың атқарылуы мемлекеттің мәжбүрлеу күшімен қамтамасыз етіледі:

  2. бұл нормалар қатынастарға қатысушыларға заңы міндеттері жүктейді және өктем билік береді;

  3. бұл нормалар әпқашанда мемлекеттік құзіретті органдардың қандай да болмасын құқықтық нормативтік актілерінде заңдарда, жарлықтарда, өкімде, қаулыда көрініс табады;

  4. бұл нормалар қоғамдық және мемлекеттік мүдделерді қамтамасыз етуге бағытталған;

  5. бұл нормалардың құрамында өте сирек кездесетін норма түрлері есептеу нормалары (кірістер мен шығыстардың сандық көрсеткіштері т.б) ұшырасады;

  6. бұл нормалар көбінесе өктем-әмірлі сипатта болады.

  7. бұл нормалардың біршама бөлігі құзірет белгілеу нормаларын құрайды;

  8. бұл нормалардың көбі бастапқы кездерінен тиісті заңдарға байланысты, бір жылдың көлемінде ғана заңы күшінде болады.

Міне осы құқықтық нормалардың жиынтығы бюджеттік құқықты құрайды. Сонымен бюджеттік құқық деп мемлекет аумағындағы бюджеттерді қалыптастыру және бөлу, сондай-ақ осы бюджеттерден бөлінген ақша қаражаттарын пайдалануды ұйымдастыру барысында туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығын айтамыз.

Мемлекетіміздің бюджет жүйесінен әр түрлі, әр деңгейдегі бюджеттер өз орындарын алады. Олар республикалық бюджет, облыстық бюджет, қаладағы аудандық бюджет және т.б



«Бюджет» терминін ғылыми-құқықтық тұрғыдан алып қарасақ, оның өзіне тән құқықтық және экономикалық маңызына байланысты бірнеше мағынадан көрініс табатынын байқаймыз.

Материалдық мағынада, бюджет дегеніміз мемлекеттің шығыстарында жұмсауға арналған орталықтандырылған ақша қорлары. Экономикалық мағынада бюджет деп, мемлекеттік орталықтандырылған ақша қорын және жергілікті бюджеттерді қалыптастыру, сондай-ақ жұмсау барысындағы экономикалық қатынастардың жүйесін айтамыз. Құқықтық мағынада, бюджет дегеніміз, мемлекеттің ең басты негізгі қаржылық жоспары былайша айтқанда кіріс және шығыс балансы. Ал заңи-техникалық маңынада бюджет деп, мемлекеттің негізгі қаржылық заңын, сондай-ақ жергілікті өкілді органдардың қаржылық-құқықтық актілерін айтамыз. Енді осы бюджеттерді қаржылық жоспар ретінде қарастыруымыз қажет.

Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бойынша жиынтық
ғылым министрлігі
қызмет стандарты
жиынтық бағалау
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
Сабақ жоспары
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
республикасы білім
Қазақстан республикасының
білім беретін
біліктілік талаптары
арналған жиынтық
әкімінің аппараты
жиынтық бағалауға
туралы анықтама
мамандығына арналған
бағалау тапсырмалары
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
арналған тапсырмалар
мерзімді жоспар
жалпы конкурс
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
қатысушыларға қойылатын
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
ткізу туралы
оқыту әдістемесі
мамандығы бойынша
конкурс қатысушыларына

Loading...