Алия Молдағұлова атындағы №29 жалпы орта білім беретін мектептің



бет3/16
Дата24.12.2021
өлшемі60.76 Kb.
#148287
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
Байланысты:
ҒЖ (1) (1)
Ғылыми жоба, Ғылыми жоба

§ 1. Лексика


Говорлық лексика жалпы халықтық лексикаға негізделгендіктен, әдеби тілдің лексикасына жақын. Мысалы , жалпы халықтық сипаты бар ағаш , аспан , адам , қол , бас , әскер сияқты мыңдаған сөздер әдеби тілге де , говорларға да ортақ . Әрине , әдеби тілдің лексиқалық құрамынан әлдеқайда бай. Олай дейтін себебіміз түрлі ғылыми салаларға , өндіріс пен техникаға байланысты әдеби тілде қолданылатын сөздердің бәрі де говорларда бар деп айта алмаймыз . Мысалы : эволюция, аргумент, неологизм сияқты сөздер говорларда кездесе бермейді . Бірақ мұндай сөздер әдеби тілдің әсер етуіне байланысты говорларға бірте-бірте еніп , өріс алатынына шек келтіруге болмайды . Қазақ тілінің лексикасы Қазақстанның әр түкпіріндегі тұрғындардың бәріне бірдей , ортақ болғанмен , онын ішінде сөз қолдануда , сөз саптауда кейбір ала-құлалық бар екені байқалды . Ол ала-құлақтын көрінісіәр түрлі . Белшілі бір жерде қолданылатын сөз екінші бір жерде қолданылмауы мүмкүн. Кейде әр жерде айтылатын белгілі бір сөздің мағыналары үйлеспей, әр жерде түрлі мағынада жұмсалуы мүмкін. Немесе әдеби тілде белгілі бір мағынада қолданылатын сөз говорда қосымша мағынада қолданылуы мүмкін. Сонымен бірге әдеби тіл лексикасынан оқшау, дербес тұрған лексикалық топтар да бар. Қазақ говорларының лексикасынан мәлімет беру үшін және оның өмірдегі құбылыстарды жан-жақты қамтитындығын көрсету үшін, диалектикалық лексиканы төмендегіше топ-топқа бөліп көрсетуді мақұл көрдік.

§ 2. Жергілікті тіл ерекшеліктерін жинау, зерттеу жолдары




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді