№4 дәріс Тақырыбы: “Липидтер, жіктелуі (қарапайым және күрделі липидтер), қызметі, май қышқылдары”


Маңызды қанықпаған май қышқылдары



бет3/5
Дата14.09.2022
өлшемі0.5 Mb.
#290271
1   2   3   4   5

Маңызды қанықпаған май қышқылдары

  • Тривиалдық атауы
  • (С атомдарының және қос
  • байланыстың саны)
  • Жүйелік атауы
  • Формуласы
  • Пальмитоолеин қышқылы (С16:1)
  • цис- 9-гексадекен қышқылы
  • СН3−(СН2)5-СН=СН−(СН2)7-СООН
  • Олеин қышқылы (С18:1)
  • цис- 9-октадекен қышқылы
  • СН3−(СН2)7-СН=СН−(СН2)7-СООН
  • Вакцен қышқылы (С18:1)
  • транс- 11-октадекен қышқылы
  • СН3−(СН)5-СН=СН−(СН2)9-СООН
  • Линол қышқылы (С18:2)
  • цис-цис- 9,12-октадекадиен қышқылы
  • СН3−(СН2)4− (СН=СН−(СН2)2−(СН2)6−СООН
  • Линолен қышқылы (С18:3)
  • тұтас цис-9,12,15-октадекатриен қышқылы
  • СН3−СН2−(СН=СНСН2)3−(СН2)6−СООН
  • Арахидон қышқылы (С20:4)
  • тұтас цис-5,8,11,14-эйкозатетраен қышқылы
  • СН3−(СН2)4−(СН=СНСН2)4−(СН2)6−СООН
  • Клупанодан қышқылы (С22:5)
  • СН3−СН2−(СН=СНСН2)5−(СН2)4−СООН

Липипдтердің жіктелуі

  • Липидтер
  • Қарапайым липипдтер
  • Күрделі липипдтер
  • Балауыздар
  • Майлар
  • Алкил-ацилаттар
  • Үшацилглицерид-тер
  • Фосфолипид-тер
  • Сфинголипид-тер
  • Гликолипид-тер
  • Фосфоглицерид-тер
  • Сфинголипид-тер
  • Церамид-
  • тер
  • Глюкоцереброзид-
  • тер
  • Ганглиозид-
  • тер
  • Цереброзид
  • тер
  • Галактоцереброзид-
  • тер
  • Фосфатидтер
  • Плазмалогендер
  • Холинфосфатидтер
  • Серинфосфатидтер
  • Этаноламинфосфатидтер

Қарапайым липидтер және жеке өкілдері

  • Қарапайым липидтерге май қышқылдары мен спиирттердің күрделі эфирлері жатады. Бұл топты үшацилглицеролдар мен балауыздар құрайды.
  • Табиғи майлар үшацилглицеролдар қоспасынан тұрады. Үшацилглицерол – бұл үш атомды спирт глицерол мен май қышқылының үш молекуласынан құралған күрделі эфир.
  • СН2−ОН СН2−СОО−R
  • │ │
  • СН −ОН + 3R−СООН → СН −СОО−R + Н2О
  • │ май қышқылы │
  • СН2−ОН СН2−СОО−R
  • глицерол үшглицерид (үшацилглицеролдар)
  • Балауыздар дегеніміз жоғары молекулалы май қышқылдары мен спирттердің күрделі эфирлері. Олар адамдар мен жануарлар организмінің жіне өсімдіктердің құрғаудан (сусызданудан) сақтайды.

Күрделі липидтер және жеке өкілдері

  • Күрделі липидтерге – фосфолипидтер, сфинголипидтер және гликолипидтер жатады.
  • Барлық фосфолипидтер түзілетін аралық алғы зат болып фосфатид қышқылы есептеледі. Ол 1,2-диацилглицерол, үшінші гидроксил тобы фосфор қышқылымен этерленген.
  • Табиғи фосфолипидтерде С16-22 көмірсутек атомдары бар қаныққан және қанықпаған май қышқылдары болады. Бірақта көбінесе С16-С18 май қышқылдары кездеседі.
  • Сфинголипидтердің төрт тобы бар:
  • 1) сфингомиелиндер,
  • 2) цереброзидтер,
  • 3) ганглиозидтер, сфигозин
  • 4) сульфолипидтер.
  • Соңғы үшеуінің құрамында қант бар, олар гликолипидтер деп аталады. Барлық сфинголипидтердің негізінде сфингозин бар. Сфингозин қанықпаған аминоспирт.
  • Цереброзидтер - сфинголипидтер ішіндегі ең қарапайымы, церамидтен және қанттың бір қалдығынан (галактозадан немесе глюкозадан) құралады. Құрамында галактоза бар цероброзидтер көп мөлшерде сүтқоректі жануарлардың миында және жүйке ұлпасында кездеседі.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
оқыту мақсаттары
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
болып табылады
қызмет стандарты
жалпы білім
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
арналған әдістемелік
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
Әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді
республикасының білім
туралы жалпы
атындағы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Жұмыс бағдарламасы
пайда болуы
қазақ тілінде