3 І тарау. Мектеп жасына дейінгі бала тәрбиесі



бет8/12
Дата11.04.2022
өлшемі62.51 Kb.
#219887
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
Байланысты:
ару курсовой
о дыбысы Қаблан Аяжан, docx1640691315, Әлімбек, Сейтханова
Ақыл-ой тәрбиесі-бұл ең алдымен мектеп жасына дейінгі балалардың белсенді ақыл-ой әрекетін дамыту

Мектеп жасына дейінгі балалардың тәрбие процесінің мазмұнына ақыл-ой тәрбиесі де кіреді. Ақыл-ой тәрбиесі міндеттерін іске асыруға дұрыс көзқарас қалыптастыру үшін баланың ақыл-ой дамуының заңдылықтарын терең білу қажет. Дәл осы бағытта ғылыми психологтар мен педагогтар жұмыс істейді. Балалардың ақыл-ой дамуының жас ерекшеліктерін зерттеу балалардың қабілеттерін дамытудың заңдылықтары мен ерекшеліктерін, танымдық қызығушылықтарын, балалардың визуалды-бейнелі ойлауын, логикалық ойлаудың алғышарттарын анықтауға бағытталған. [1,96] Мектеп жасына дейінгі балалардың ақыл-ой дамуының барлық анықталған заңдылықтарының негізінде баланың жас ерекшелігінің әртүрлі кезеңдеріндегі ақыл-ой тәрбиесінің мазмұны мен әдістері анықталады.

Толыққанды ақыл-ой тәрбиесі тек педагогикалық тұрғыдан дұрыс ұйымдастырылған іс-әрекетте жүреді.

Ақыл-ой тәрбиесінің мазмұны: зияткерлік дағдыларды, қиялды, қабылдауды, есте сақтауды, ойлауды, қызығушылықты және ақыл-ой қабілеттерін дамыту.

Баланың ақыл-ой дамуы мен тәрбиесінің негізі сенсорлық білім болып табылады, ол ең алдымен сезім мен қабылдауды дамытуға бағытталған. Бала әлемді сезім мен қабылдау арқылы біледі. Сезімдер мен қабылдаудың даму деңгейі баланың танымдық іс-әрекетінің сәттілігін анықтайды.

Сенсорлық білім мазмұнына визуалды сезімдерді дамыту кіреді: балаларға түстерді ажыратуға және атауға үйретіледі, реңктер туралы түсінік қалыптастырады, суретті қарау кезінде кескіннің көркемдік экспрессивтілігіне қалай қол жеткізуге болатындығын көру қабілетін дамытады. Дыбыстардың, түстердің, реңктердің, пішіндердің ұзақтығы мен күшін ажырата білу музыкалық шығармаларды, кескіндемені жақсы түсінуге, музыканы тыңдаудан, өнер туындыларын қарастырудан эстетикалық ләззат алуға мүмкіндік береді.

Сенсорлық білім есту сезімталдығын дамытуды, Қоршаған ортадағы дыбыстарды тыңдау және ажырата білуді, сөйлеу есту қабілетін дамытуды қамтиды. Балаларда сөйлеудің дыбыстық мәдениетін дамыту, мектеп жасына дейінгі балаларды сөздің дыбыстық құрылымын талдауға үйрету, сөйлеуде өз сезімдерін көрсету, әдеби кейіпкерлердің өмірі мен өмірінен, әсіресе ертегілерден оқиғаларды баяндау және қайталау кезінде эмоционалды жағдайды түсіну өте маңызды.

Ақыл-ой тәрбиесінің мазмұнына қарапайым математикалық идеяларды дамыту және дизайн кіреді. Мектеп жасына дейінгі балалардың математикалық дайындығына есептеуді үйрету, сандық көріністерді дамыту, қарапайым арифметикалық есептерді шешуге және құрастыруға үйрету кіреді.Ойын барысында, сабақтарда және топ жұмысының режимдік сәттерінде балалар заттардың орналасуын, бағытын, ұзындығын анықтауды үйренеді.

Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу мен дамытудың барлық кешенді бағдарламаларында ақыл-ой тәрбиесі мен дамуы міндетті түрде математикалық идеялар мен ұғымдарды дамытуды қамтиды. Мұны күнделікті өмірде, серуендеу кезінде, дидактикалық ойындарда және арнайы сабақтарда жасау ұсынылады. Логикалық ойлаудың алғышарттарын дамыта отырып, тәрбиешілерге питомниктер, жұмбақтар, тілдік бұрылыстар, әртүрлі геометриялық жұмбақтар, дизайнерлермен жұмыс жасау ұсынылады.

Жалпы, ақыл-ой тәрбиесі үшін баланың интеллектуалды дамуына және оның жеке интеллектуалдық белсенділігіне көмектесетін көптеген құралдар қолданылатындығын анықтауға болады.

Мектеп жасына дейінгі балаларды еңбекке тәрбиелеу балалардың белсенділікке, тәуелсіздікке ұмтылуына негізделген. Еңбек қызметінің элементтері және олардың белсенді қызметке қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған. Баланы еңбектің мақсаты емес, оның нәтижесі емес, процестің өзі қызықтырады. Бұл балалар жиі төселіп, бір еңбек қызметін, лақтырып және жеткізеді, оның соңына дейін.

Тәрбиешінің міндеті-кез-келген жұмыстың түпкілікті нәтижесіне балалардың тұрақты қызығушылығын қалыптастыру. Бұл балада еңбекқорлықты дамытуға ықпал етеді. Кішкентай кезінен бастап баланы ойыншықтармен ұқыпты ұстауға үйретеді, оларды жөндеуге, орнына қоюға үйретеді. Бұл алдымен ересектердің басшылығымен жүреді, содан кейін балалар бұл жұмысты өздері жасайды. [4]Демек, ересектердің басшылығымен балалар еңбек туралы, ойыншықтарды, ұшақтарды, машиналарды, нан пісіруді және т.б. кім және қалай жасағандығы туралы білім алады.

Мұндай танысу балаларды басқа адамдардың жұмысына құрметпен қарауға тәрбиелейді, адам жасаған барлық нәрсеге ұқыпты қарауға үйретеді. Бұл жұмыс қиын, өйткені бала өмірде материалдық құндылықтарға теріс көзқарасты көреді. Сондықтан тәрбиешінің тағы бір міндеті-әр адам үшін, отбасы мен мемлекет үшін жасалған материалдық құндылықтардың маңыздылығын ашу.

Мұғалім балалардың топта жұмыс істеу қабілетін дәйекті және табанды түрде қалыптастырады. Дәл осы бірлескен қызмет мектепке дейінгі балалар оқиды бөлуге міндеттерін, тапсырмаларын орындауға сверстника немесе аға жасы бойынша.

Бірлескен іс-әрекетте балалар басқа, достық қарым-қатынастарға көмек көрсетуді үйренеді. Егер еңбек дұрыс ұйымдастырылса, бала физикалық күш пен ерік-жігерді дамыта отырып, белгілі бір күш жұмсайды.[8]

Еңбек қызметін ұйымдастыра отырып, жұмыс орынды, баланың дамуы үшін пайдалы, мүмкін және тиімді болуы керек екенін есте ұстаған жөн.

Балабақшада балалар әртүрлі еңбек түрлерін орындайды: өзіне-өзі қызмет көрсету, тұрмыстық еңбек, табиғаттағы еңбек, қол еңбегі.

Өзіне-өзі қызмет көрсету еңбегінің көмегімен балалардың өз бетінше, ұқыпты болу, жеке заттарын, ойыншықтарын ретке келтіру дағдылары мен біліктері тәрбиеленеді. Балаларды ерте жастан бастап өзіне-өзі қызмет көрсетуге үйретеді.



Эстетикалық тәрбие. Эстетика-бұл адамның өмірде және өнерде әдемі және керемет нәрсені қабылдау, түсіну, бағалау және құру қабілетін дамытуға және жетілдіруге бағытталған іс-шаралар жүйесі.Әдістеме мұғалім мен баланың көркемдік құндылықтарды қабылдауға ,пәндік ортаның өнімді қызметіне шығармашылық қабілеттерін дамытудағы бірлескен іс-әрекетіне негізделген.

Мектепке дейінгі жаста бұл баланың эстетикалық сезімдерін дамытуға, эстетикалық бағалауды және айналамыздағы барлық нәрсеге эстетикалық қатынасты, балалардың өмірдегі және өнердегі әдемі туралы идеялары мен білімдерін қалыптастыруға ықпал ететін балалардың өмірі мен іс-әрекетін ұйымдастыру. Мақсаты-табиғатта, күнделікті өмірде, өнерде сұлулықты қабылдауға, сезінуге, бағалауға қабілетті шығармашылық тұлғаны қалыптастыру.

Ойын барысында, сабақтарда және топ жұмысының режимдік сәттерінде балалар заттардың орналасуын, бағытын, ұзындығын анықтауды үйренеді.

Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу мен дамытудың барлық кешенді бағдарламаларында ақыл-ой тәрбиесі мен дамуы міндетті түрде математикалық идеялар мен ұғымдарды дамытуды қамтиды. Мұны күнделікті өмірде, серуендеу кезінде, дидактикалық ойындарда және арнайы сабақтарда жасау ұсынылады.

Логикалық ойлаудың алғышарттарын дамыта отырып, тәрбиешілерге питомниктер, жұмбақтар, тілдік бұрылыстар, әртүрлі геометриялық жұмбақтар, дизайнерлермен жұмыс жасау ұсынылады.Жалпы, ақыл-ой тәрбиесі үшін баланың интеллектуалды дамуына және оның жеке интеллектуалдық белсенділігіне көмектесетін көптеген құралдар қолданылатындығын анықтауға болады.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
Сабақ жоспары
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
рсетілетін қызмет
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Жалпы ережелер
білім беретін
бағалау тапсырмалары
бекіту туралы
республикасы білім
оқыту мақсаттары
жиынтық бағалаудың
қызмет стандарты
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
арналған жиынтық
болып табылады
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
жалпы білім
Әдістемелік кешені
нтізбелік тақырыптық
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Мектепке дейінгі
Зертханалық жұмыс
республикасының білім
оқыту әдістемесі
Инклюзивті білім
туралы хабарландыру
білім берудің
Жұмыс бағдарламасы
туралы жалпы
қазақ тілінде
Қысқа мерзімді
тақырыптық жоспар
пайда болуы
пәнінен тоқсан