2 зертханалық жұмыс бойынша



бет2/3
Дата11.04.2022
өлшемі70.2 Kb.
#220112
1   2   3
Байланысты:
2 тапсырма
3 тапсырма
2.2. УГ-2 газ анализаторының жұмыс принципі

Газ анализаторының жұмыс принципі сызықтық-колористикалық әдіске негізделген.  

Газ анализаторының жұмыс принципі сызықтық-колористикалық әдіске негізделген. Реагент ерітіндісі қағаз таспасының тар бөлігіне қолданылады, содан кейін сол аймақтың бетінен жоғары арнайы арна арқылы белгілі бір жылдамдықпен зерттелетін ауаның белгілі бір көлемі тартылады. Талданатын газдың реактивпен өзара әрекеттесуі нәтижесінде таспа бетінде боялған сызық пайда болады, оның ұзындығы талданатын газдың концентрациясына пропорционал.  Нощенко 36 ауадағы күкіртсутекті анықтаудың сызықтық-колористикалық әдісі үшін индикатор түтіктерін ұсынды.  

УГ-2 газ анализаторының жұмыс принципі сызықтық-колористикалық әдіске негізделген. Ол зерттелетін ауаны ауа қабылдайтын құрылғы арқылы оған түсті түзетін реагенті бар астық сорбентімен толтырылған индикатор түтігі арқылы аспирациялаудан тұрады. Бұл ретте индикаторлық ұнтақ - түтікте өз түсін анықталатын заттың концентрациясына функционалды тәуелді белгілі бір ұзындыққа өзгертеді.  

УГ-1 газ анализаторының жұмыс принципі талдаудың сызықтық-колористикалық әдісіне негізделген. Индикатор түтіктері арқылы ауаны тарту кезінде индикатор ұнтағының түсі өзгереді. УГ-2 газ анализаторының жұмыс принципі талдаудың сызықтық-колористикалық әдісіне негізделген.  

Бұл құрылғының жұмыс принципі талдаудың сызықтық-колористикалық әдісіне негізделген: индикатор түтіктері арқылы ауаны тарту кезінде индикатор ұнтағының түсі өзгереді; зерттелетін заттың концентрациясына пропорционалды боялған қабаттың ұзындығы литрге миллиграмммен өлшенген шкала бойынша өлшенеді.  

Индикаторлық түтіктерді қолдана отырып, сызықтық-колористикалық әдіс ауа ортасын экспресс талдауда кеңінен қолданылады.

Улы газдардың құрамына ауа құрамын талдау УГ-2 Әмбебап газ анализаторының көмегімен сызықтық-колористикалық әдіспен жүзеге асырылады. Бұл газ анализаторы ауадағы келесі газдардың құрамын тез анықтауға арналған: хлор, азот диоксиді, аммиак, күкірт ангидриді, көміртегі оксиді, ацетилен, бензин буы, толуол диэтил эфирі.  

Ag2S күлін фотометрлеуден басқа, ерітіндіде [504, 895] сызықтық-колористикалық әдіс қолданылады.
2.3. Зертханада қолданылуына шолу

Әр түрлі технологиялық процестерді жүргізу кезінде өндірістік үй-жайлардың ауасына зиянды заттардың едәуір мөлшері бөлінеді.

Зиянды заттар адам денесімен байланыста болған кезде қазіргі және кейінгі ұрпақтардың жұмыс процесінде де, ұзақ өмір сүру кезеңінде де заманауи әдістермен анықталған өндірістік жарақаттарды, кәсіптік ауруларды немесе денсаулық жағдайындағы ауытқуларды тудыруы мүмкін заттар болып табылады.

Зиянды заттар адам ағзасына тыныс алу жүйесі, асқазан-ішек жолдары, тері және шырышты қабаттар арқылы енуі мүмкін.

Арнайы алдын-алу шаралары болмаған кезде зиянды заттар кәсіби улануды тудыруы мүмкін. Өндірістік жағдайда улану өткір және созылмалы болуы мүмкін. Улану зиянды заттардың үлкен концентрациясына (мысалы, апат кезінде) және созылмалы, ағзаға зиянды заттардың ұзақ уақыт төмен концентрацияда енуіне байланысты өткір болады.

Адам ағзасына әсер ету дәрежесі бойынша барлық зиянды заттар 4 сыныпқа бөлінеді: 1 – өте қауіпті заттар (бенз(а)пирен, сынап, қорғасын, озон, фосген және т.б.); 2 – өте қауіпті заттар (азот оксиді, бензол, йод, марганец, күйдіргіш сілтілер, хлор және т. б.); 3 – орташа қауіпті заттар (ацетон, күкіртті ангидрид, метил спирті және т. б.); 4 – қауіптілігі төмен заттар (аммиак, көміртегі оксиді, этил спирті, скипидар және т. б.).

Ұзақ әсер ету кезінде қауіптілігі төмен заттар үлкен концентрацияларда ауыр улануды тудыруы мүмкін екенін есте ұстаған жөн.

Улану қаупі химиялық құрамына, концентрациясына, газдар мен будың әсер ету уақытына, сондай-ақ қоршаған орта жағдайларына байланысты.

Мысалы, жоғары ауа температурасында уланудың ағзаға енуі тездетіледі. Зиянды заттардың қолайсыз әсерін шектеу үшін олардың әртүрлі ортадағы құрамын гигиеналық нормалау қолданылады. Жұмысшылардың тыныс алу аймағында өнеркәсіптік улардың толық болмауын талап ету көбінесе мүмкін емес болғандықтан, жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың құрамын гигиеналық реттеу ерекше мәнге ие болады. Қазіргі уақытта мұндай регламенттеу үш кезеңде жүргізіледі: 1) әсер етудің болжамды қауіпсіз деңгейін негіздеу (аяқ киім); 2) ШЖК негіздемесі; 3) жұмыс істеушілердің еңбек жағдайларын және олардың денсаулық жағдайын ескере отырып, ШЖК түзету. Жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың шекті рұқсат етілген концентрациясы. Жұмыс аймағының ауасы. Қауіпсіздіктің жалпы талаптары", сонымен қатар олардың қауіптілік сыныптары көрсетілген.

Жұмыс аймағының ауасындағы зиянды заттардың шекті рұқсат етілген шоғырлануы күнделікті жұмыс кезінде 8 сағат шегінде немесе басқа ұзақтықта, бірақ аптасына 41 сағаттан аспайтын, бүкіл жұмыс өтілі ішінде жұмыс процесінде немесе қазіргі немесе кейінгі ұрпақтардың ұзақ өмір сүру мерзімінде қазіргі заманғы зерттеу әдістерімен анықталатын денсаулық жағдайында аурулар немесе ауытқулар туғыза алмайтын концентрациялар болып табылады, ШЖК мг/м3 өлшенеді.

Кәсіби аурулар мен уланудың алдын алуға қол жеткізіледі:

а) зиянды заттарды пайдалануды болдырмайтын жаңа технологиялық процестерді әзірлеу, зиянды заттарды аз зиянды заттармен алмастыру. Зиянды заттардың жұмыс аймағының ауасына түсуін төмендетуге жабдықты жақсы герметизациялау, процестерді вакуумда жүргізу, тұйық технологиялық циклдарды, Үздіксіз технологиялық процестерді қолдану, ескірген жабдықты неғұрлым прогрессивтіге ауыстыру ықпал етеді;

б) өндірістік процестерді механикаландыру және автоматтандыру, қашықтықтан басқаруды қолдану;

в) жабдықты, зиянды технологиялық процестері бар үй-жайларды оқшаулаумен;

г) өндірістік үй-жайлардың желдеткішімен жабдықталады.

Желдету-бұл ластанған ауаны бөлмеден шығаруды және оның орнына таза ауа беруді қамтамасыз ететін ұйымдастырылған және реттелетін ауа алмасуы.

Ауаны жылжыту әдісіне сәйкес желдету табиғи және механикалық болып бөлінеді. Мүмкін олардың комбинациясы – аралас желдету.

Ауа алмасуды ұйымдастыру әдісіне байланысты жергілікті және жалпы алмасу желдетуді ажыратады. Әрекет ету уақыты бойынша-тұрақты әрекет ететін және авариялық.

Табиғи желдету (аэрация) бөлме ішіндегі жылы ауа тығыздығының айырмашылығына және сыртта салқындауға, сондай-ақ осы бөлмелердің сыртында және ішінде пайда болатын қысым айырмашылығына байланысты қажетті ауа алмасуды жасайды.

Механикалық желдету кезінде ауа алмасуға электр қозғалтқышымен басқарылатын желдеткіш жасаған қысым айырмашылығына байланысты қол жеткізіледі.

Ауаға шығарылатын зиянды заттардың мөлшері мен уыттылығы тұрақты ауа алмасуды қажет етеді.

Механикалық желдету жабдықтау, шығару және сору-шығару түрінде жүзеге асырылуы мүмкін.

Желдеткіш жұмысының тиімділігін, жабдықтың герметикалығын тексеру үшін өндірістік үй-жайдың ауасындағы және кәсіпорын аумағындағы зиянды газдардың құрамын зертханалық талдау үшін мезгіл-мезгіл сынамалар алынады.

Зиянды заттардан қорғау үшін тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдары (ЖҚҚ) (газқағарлар, аэрозольға қарсы респираторлар), арнайы киім, арнайы аяқ киім, қолды қорғау құралдары (резеңке қолғаптар, қорғаныш пасталары мен жақпа), бет (қалқандар), көз (қорғаныш көзілдіріктер) негізгі мәнге ие.

Ауа ортасын санитарлық бақылау үшін келесі талдау әдістері қолданылады:

а) боялған ерітінділермен Жарық сіңіру қабілетіне негізделген фотометриялық;

б) люминесцентті әдіс кейбір заттардың сіңірілген энергияны жарық сәулесі түрінде беру қабілетіне негізделген;

в) спектроскопиялық әдіс вольт доғасының жалынына орналастырылған элементтердің (3500 – 4000ºс) белгілі бір сәулелену спектрін беру қабілетіне негізделген;

г) полярографиялық әдіс сыналатын ерітіндінің сынап электродтары арқылы электролизі кезінде пайда болатын диффузияның шекті тогын өлшеуге негізделген;

д) органикалық еріткіштегі газ қоспасы компоненттерінің әртүрлі ерігіштігіне негізделген хроматографиялық әдіс.

Жұмыс үй-жайының ауасындағы зиянды заттардың құрамын бақылау үшін жылдам талдау әдістері қолданылады:

а) құрамында ластаушы зат бар ауаны ерітінді, сүзгі қағазы немесе түйіршікті қатты сорбент арқылы тартуға және стандартты шкалалардың түсімен салыстыру арқылы олардан алынған бояудың қарқындылығын өлшеуге негізделген колориметриялық әдістер;

б) сызықтық-колористикалық әдіс зерттелетін ауаны индикаторлық түтіктер арқылы тартуға және ұнтақтың боялған қабатының ұзындығын осы ұзындықтың осы заттың концентрациясына тәуелділігін көрсететін алдын ала дайындалған шкалалар бойынша өлшеуге негізделген.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Қазақстан республикасы
оқыту мақсаттары
білім беретін
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
республикасы білім
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
қызмет стандарты
арналған жиынтық
болып табылады
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
жалпы білім
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
пәнінен тоқсанға
нтізбелік тақырыптық
Әдістемелік кешені
Инклюзивті білім
республикасының білім
туралы жалпы
білім берудің
Қазақстанның қазіргі
туралы хабарландыру
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
пайда болуы