1 зертханалық жұмыс Бейорганикалық қосылыстардың кластары Жұмыстың мақсаты

Loading...


бет11/11
Дата02.04.2020
өлшемі0.7 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
қолданбалы химия кафедрасы

Жұмыстың барысы

1- тәжiрибе. Мыс сульфаты ерiтiндiсiнiң электролизi

Электролизерге мыс сульфатының ерiтiндiсiн құйыңыз. Оған графиттен жасалған электродтарды батырып, ерітінді арқылы электр тоғын өткізіңіз.Тәжiрибенi 2-3 минут жүргiзiңiз. Катодта қандай өзгерiс байқалады? Екi электродтарда жүретiн процестерді көрсетiңiз. Анодта қандай газ бөлiнедi?




2-тәжiрибе. Калий йодидiнiң электролизi

Пробирканың 3/4 бөлiгiне KI ерiтiндiсiн құйып, оған 5-6 тамшы фенолфталеин және крахмал ерiтiндiсiн қосыңыз. Ерiтiндiнi араластырып электролизерге құйыңыз. Электролизерге графиттен жасалған электродтарды батырып, ерітінді арқылы электр тоғын өткізіңіз. Катодта неге калий бос түрде бөлiнбейдi? Калий, сутегi, йод және оттегiнiң тотығу-тотықсыздандыру потенциалдарын салыстырыңыз. Катодты кеңістікте ерітіндінің түсі қоңыр қызыл түске боялуы электролиз процесі жүргенде қандай иондардың пайда болуымен байланысты. Анодты жєне катодты процестердің теңдеулерін жазыңыз? Анодты кеңістектегі ерітіндінің көгеруін қалай түсіндіруге болады?



Жұмысты өңдеу

Лабораториялық дәптерге электролиз схемасын салып, анодтық және катодтық процесті көрсетіп, тотығу-тотықсыздану реакцияларын жазыңдар.



Бақылау сұрақтары:

1. Кальций хлориді ерітіндісінің электролизін өткізгенде, катодта 5,6 г сутек бөлініп шықты. Қандай газ анодта бөлініп шықты? Бөлініп шыққан газдың массасы қаншаға тең?

2. Қорғасын бромидінің балқымасы арқылы 30 минут 3А тең тоқ өткізгендегі катодта бөлініп шыққан қорғасынның массасын есептеңіз.

Қолданбалы химия кафедрасының



26.08.2014 ж. отырысында

№1 бұйрықпен бекітілді


қолданбалы химия кафедрасы
11 зертханалық жұмыс

Металдардың коррозиясы

Жұмыстың мақсаты

Коррозияның пайда болуы, химиялық коррозияға әсер ететін факторларды қарастыру.


Жұмыстың мазмұны

а) болаттың бетіндегі электрхимиялық құбылыстар;

б) көміртектің темірмен жанасу кезіндегі коррозиясы

в) хлор ионының активтендіру қасиеті.


Жұмыстың теориялық негізі

Корозия дегеніміз сыртқы ортаның химиялық және электрохимиялық әсерінен металдардың бұзылуы. Коррозия процесінің жүру механизміне байланысты ол екіге жіктеледі: химиялық және электрохимиялық. Химиялық коррозия дегеніміз металдың сыртқы ортамен химиялық әрекеттесуінен бүлінуі. Темір және оның құймаларынан жасалған бұйымдар ауада күн сәулесі әсерінен су буы және оттегімен химиялық әрекеттесуге ұшырайды:
4Fe + 6H2O + 3O2 = 4Fe(OH)3
Тотықсыздандырғыш {Fe0 – 3e → Fe3+ / 12 4 тотығады

Тотықтырғыш { 3O2 + 12e → 2O32- / 3 1 тотықсызданады

t

2Fe(OH)3 → Fe2O3 + 3H2O


Fe2O3 – қоңыр қызыл түсті. Егер металл құймалардан жасалған бұйымдардың бетінде қоңыр қызыл дақ түссе, ол коррозияның белгісі. Оны болдырмаудың шараларын жасау керек..

Электрохимиялық коррозия дегеніміз – сыртқы орта әсерінен гальваникалық жұп түзілу нәтижесінде металдың бүлінуі.

Егер электролит ерітіндісіне, мысалы, күкірт қышқылына екі металл пластинканы салып, оларды бір-біріне жақындатсақ, гальваникалық элемент түзіледі.



қолданбалы химия кафедрасы

Гальваникалық элементте теріс электродта тотығу процесі жүреді. Ал коррозия дегеніміздің өзі тотығу процесі. Сонымен,



  • электрохимиялық коррозия кезінде активтірек металл бұзылады.

Мырыш-мыс пластинкасында - мырыш коррозияға ұшырайды.
Zn0 - 2e- → Zn2+
Оң электродта тотықсыздану процесі өтеді. Ерітіндіде Н+ болғандықтан мыс пластинкада сутек ионы тотықсызданады:
2H+ + 2e- → H2
Демек, электрохимиялық коррозия кезінде қышқыл орта болса, активтілігі нашар металдың бетінде сутегі түзіледі.(31-сурет)

Мырышты - мыс пластинкасы натрий хлориді немесе теңіз суына батырылды десек, онда бұл жағдайда мырыш коррозияға ұшырайды. Ал мыс пластинканың бетінде сутегі газ күйінде бөлінбейді. Себебі, бейтарап ортада сутегі ионы тотықсыздануға концентрациясы аз болғандықтан, бұл жағдайда тотықтырғыш ролін суда еріген оттегі атқарады:


О2 + Н2О + 4е- → 4ОН-
Сонымен, мыс пластинкасының маңайында ерітінді сілтіленеді. Коррозия нәтижесінде түзілген мырыш ионы гидроксид ионымен қосылып, мырыш гидроксидін түзеді:

Zn2+ + 2 OH- → Zn (OH)2

Ойымызды жинақтасақ, электрохимиялық коррозия бейтарап ортада жүрсе, онда активтілігі нашар металдың маңайында оттегі тотықсызданып, гидроксид ион түзеді.

қолданбалы химия кафедрасы

Коррозиялық процестегі көп таралған тотықтырғыш көбінесе сутегі ионы мен оттегі молекуласы. Сутегі ионы қатысындағы электродтық процестердің теңдеуі:

M – n e-  Mn+

2H+ + 2 e-  H2


Сутегі бөлінуі арқылы жүретін коррозия металға қарағанда сутегі электродының потенциялы оң болған жағдайда ғана орындалады. Бұл жағдайда коррозия жылдамдығы сутегі газының бөліну жылдамдығына, металдың табиғатына, сутегі бөлініп жатқан металдың беттік ауданына тәуелді болады.

Оттегі молекуласы қатысындағы электродтық процестердің теңдеуі:


M – n e-  Mn+

O2 +2H2O + 4e-  4OH-

Оттегі жұтылуы арқылы жүретін коррозия металға қарағанда оттегі электродының потенциялы оң болған жағдайда ғана орындалады. Бұл жағдайда коррозия жылдамдығы оттегі газының диффузиялану жылдамдығына, демек ерітіндідегі еріген оттегінің концентрациясына тәуелді болады.
Жұмыстың жүру барысы

1-тәжірибе. Болаттың бетіндегі электрохимиялық құбылыстар

Болаттың бетінде тотықтырғыштардың әсерінен электрохимиялық коррозия байқалады. Бұл процестің нәтижесінде темірдің анодты қеруі іске асады. Темірдің ерігенін турнбуль көгімен индикатор қатысында темір(ІІ) ионының әрекетесуінен білеміз.

Тәжірибені жүргізу үшін болат пластинканың бетін қайрақпен немесе наждак қағазымен тазалап, сумен жуыңдар, фильтр қағазымен суын сорғытып, кептіріңдер. Одан кейін ферроксилиндикаторға матырылған фильтр қағазын қойыңдар. Ферроксилиндикатордың құрамы: 100 см3 су + 3 г ас тұзы + 0,1 г (K3[Fe(CN)6] + бірнеше тамшы фенолфталеин

2-3 минуттан кейін фильтр қағазындағы түстің өзгеруін, дақтың пішінін, оның таралуын бақылаңдар. Реакциялардың электродтық потенциалына сүйеніп, өзгерістерді түсіндіріңдер. Қажетті теңдеулерді жазыңдар.



2-тәжірибе. Бейтарап ортадағы электрохимиялық коррозия.

Екі пробиркаға ас тұзы ерітіндісін құйып, оған мырыш пен мысты жанастыра орналастырамыз. Бір екі тамшы фенолфталеин қосыңдар. Не байқадыңыздар? Катодтық және анодтық үрдісті жазыңдар.



3-тәжірибе. Хлор ионының активтендіру қасиеті.

Екі пробиркаға мыс сульфатының сірке қышқылы қосылған ерітіндісін құйыңдар. Олардың біреуіне натрий хлоридін қосыңдар. Одан кейін екі пробиркаға да алюминий сынығын салыңдар. Қайсы пробиркада белсенді түрде газ бөлінеді?



қолданбалы химия кафедрасы
Анодтық, катодтық және қосынды процестердің теңдеулерін жазыңдар. Хлор ионының реакция жылдамдығына әсерін түсіндіріңдер.

Жұмысты өңдеу

Әрбір тәжірибеде жүретін коррозиялық процесті бақылап, олардың қажетті теңдеулерін жазыңдар. Катодтық және анодтық процестің теңдеулерін жазып, коррозияның жылдамдығы неге тәуелді болатынын сипаттап жазыңдар.



Бақылау сұрақтары

  1. Металдар коррозиясы дегеніміз не?

  2. Коррозияның түрлері қандай?

  3. Химиялық коррозия мен электрохимиялық коррозияның айырмашылығы неде?

  4. Сутегі бөлінуі арқылы жүретін коррозиялар, ол неге тәуелді?

  5. Оттегі жұтылуы арқылы жүретін коррозия, оның жылдамдығы неге тәуелді?

Қолданбалы химия кафедрасының



26.08.2014 ж. отырысында

№1 бұйрықпен бекітілді



қолданбалы химия кафедрасы

12 зертханалық жұмыс



КОМПЛЕКСТІ ҚОСЫЛЫСТАР
Жұмыстың мақсаты

Комплекс қосылыстардың химиялық қасиеттерін, оларды алу әдістерін, комплекстердің тұрақтылығын анықтау. Қос тұздарды комплекс тұздардан айыра білу.


Жұмыстың мазмұны

  1. Анионды комплекс қосылыстың түзілуі.

  2. Катионды комплекс қосылыстың түзілуі.

  3. Қос комплекс ионды қосылысты алу.

  4. Fe2+ және Fe3+ иондарын анықтау үшін реакциялар жүргізу.


Теориялық бөлім

Молекулаларды өзіне тартып немесе қарама-қарсы зарядталған иондардың күрделі иондарға айналуын комплексті иондар дейді. Комплексті иондардың құрамына кіретін заттар комплексті қосылыстар деп аталады.

Комплексті қосылыстар құрамында бір немесе бірнеше донорлы-акцепторлы байланыс болатын жоғары ретті қосылыстар. Швейцария ғалымы Альфред Вернер (1893 ж.) ұсынған координациялық теориясының негізгі қағидалары:


  1. Комплексті қосылыстардағы басты орын комплекстүзушінің үлесіне тиеді. Комплекстүзуші оң зарядталған металл иондары бар.

  2. Комплекстүзушінің маңайына теріс зарядталған аниондар лигандалар орналасады.

  3. Лигандалардың жалпы саны комплекстүзушінің координацияланған саны деп аталады.

  4. Комплекстүзуші мен лигандалар ішкі сфераны түзеді.

  5. Ішкі сфераға симай қалған иондар комплексті қосылысының сыртқы сферасын түзеді.

Қолданылатын реактивтер

Висмут(III) нитраты, калий иодиді, мыс сульфаты, калий гексацианоферраты(ІІІ) – (қызыл қан тұзы), темір(ІІІ) хлориді, темір(ІІ) сульфаты, Мор тұзы – (NH4)2SO4*FeSO4, K4[Fe(CN)6] – калий гексацианоферраты (ІІ) – (сары қан тұзы) тұзадырының ерітіндісі.



Жұмыстың барысы

1-тәжірибе. Аниондық комплекс қосылыстың түзілуі

Калий тетраиодовисмутатын алу.

2-3 мл висмут (III) нитраты бар пробиркаға калий иодидінің ерітіндісін тұнба түскенше тамшылатып құйыңыз. Тұнбаның түсі қандай? Содан соң тұнбаға 2-3мл калий иодидінің ерітіндісін тұнба толық еріп кеткенше құйыңыз. Ерітіндіде калий тетраиодовисмутаты түзіледі. Реакция теңдеуін жазыңыз.
қолданбалы химия кафедрасы

2-тәжірибе. Катиондық комплекс қосылыстың түзілуі.

а) Никельдің аммиакты комплексін алу.

Никель сульфатына натрий гидроксидін қосып никельдің гидроксидін алыңыз. Алынған тұнбанының үстіндегі ерітіндіні раковинаға ақырындап төгіңіз. Тұнбаны төгіп алмаңыз. Тұнбаның түсі қандай? Реакция теңдеуін жазыңыз.

Тұнбаға Ni(OH)2 25%-ті аммиактың ерітіндісін тұнба толық еріп болғанша құйыңыз. Гексамминникель гидроксидінің түзілу реакциясының теңдеуін жазыңыз.

Никель сульфатындағы никель ионының Ni2+ түсін мына күрделі катионның [Ni(NH3)6]2+ түсімен салыстырыңыз. Ерітіндінің түсі қай ионға байланысты өзгереді?

Екі негіздің Ni(OH)2 мен [Ni(NH3)6](OH)2 қайсысы күшті электролит болып есептеледі? Неге?

Никель гидроксидінің ерігіштік көбейтіндісін – ЕК және гексамминникель гидроксидінің тұрақсыздық коэффициентін - Ктз оқулықтан тауып алып, салыстырыңыз.



б) Мыстың аммиакты комплексін алу.

Пробиркаға 2-3мл мыс (ІІ) хлоридін немесе мыс сульфатын құйып алып оған тамшылатып мыс гидроксидінің тұнбасы түзілгенше концентрлі аммиак ерітіндісін (аммоний гидроксидін) қосыңыз. Сонан соң аммиактың артық мөлшерін құйып түзілген тұнбаны ерітіңіз. Осы тәжірибе кезінде мыс гидроксиді түзілуінің және бұл қосылыстың аммиакпен әрекеттесіп комплекс қосылыс тетрааминмыстың гидроксиді түзілу реакцияларының теңдеулерін жазыңыз. Мыс гидроксидінің, тетраамин мыстың гидроксиді ерітінділерінің түстерін салыстырып олардың неге әртүрлі болатының дәлелдеңіздер. Түзілген комплекстік негіздің бірінші ретті және екінші ретті диссоциациясын жазыңыз. Осы комплекстің номенклатура бойынша атын жазыңыз.



3-тәжірибе. Қос комплекстің түзілуі

Комплекс катионы мен комплекс анионы бар қосылыстың түзілуі.

2-3мл калий гексацианоферраты(ІІ) бар пробиркаға тұнба түскенше никель сульфатын қосыңыз. Түзілген никель гексацианоферрат (ІІ) тұнбасының түсі қандай? Содан соң тұнба еріп біткенше 25 %-аммиактың ерітіндісін құйыңыз. 1-2 минуттан кейін ерітіндіде ашық қызыл түсті тұздың [Ni(NH3)6]2[Fe(CN)6] кристалы түзіледі. Реакция теңдеуін жазыңыз.

4-тәжірибе. ІІ-ІІІ темір иондарына сапалы реакциялар

а) Мор тұзының – (NH4)2Fe(SO4)224H2O ерітіндісіне 2-3мл калий гексацианоферратын (ІІІ) қосыңыз. Тұнбаның түзілгенін байқаңыз да түсін анықтаңыз. Тұнба қалай аталады? Ерітіндіде қызыл қан тұзымен қай ионды анықтауға болады? Тұнба калий гидроксидімен әрекеттесе ме?

б) Аздап үстіне тұз қышқылы қосылған 2-3мл темір (ІІІ) хлоридіне 2-3мл калий гексациано-ферратын (ІІ) құйыңыз. Тұнбаның түскенін байқаңыз. Тұнбаның түскенін анықтап, реакция теңдеуін жазыңыз. Тұнбаны қалай деп атайсыз? Сары қан тұзымен ерітіндіде қай ионды анықтайды? Тұнбаға натрий натрий гидроксиді әсер ете ме? қолданбалы химия кафедрасы

Бақылау сұрақтары:


  1. Комплекстүзуші дегеніміз не? Мысалдар келтіріңіз.

  2. Комплекстер түрлері (заряд бойынша)? Мысалдар келтіріңіз.

  3. Келесі комплексті қосылыстардың координациялық формулаларын жазыңыздар: 3KCN×Fe(CN)3; 2KNO2×NH3×Co(NO2)3.

Жұмысты өңдеу

Лабораториялық журналға, комплексті қосылыстар ІІ сатысы бойынша түзілетін ескерте отырып, барлық өтетін реакциялардың І және ІІ сатылардың теңдігін жазыңыздар. Комплекстердің тұрақсыз константалырының кестесін қолданып олардың тұрақтылығын түсіндіріңіз.

Қолданбалы химия кафедрасының

26.08.2014 ж. отырысында

№1 бұйрықпен бекітілді



қолданбалы химия кафедрасы

Әртүрлі температурадағы су буының қысымы, кПа


Реттік




Температура

К0



Қысым

мм. сын. бағ.



Қысым

кПа


1

2730 + 15

12,79

1,7053

2

2730 + 16

13,63

1,8173

3

2730 + 17

14,53

1,9373

4

2730 + 18

15,48

2,0640

5

2730 + 19

16,48

2,1973

6

2730 + 20

17,54

2,3385

7

2730 + 21

18,65

2,4866

8

2730 + 22

19,83

2,6440

9

2730 + 23

21,07

2,8093

10

2730 + 24

22,38

2,9840

11

2730 + 25

23,76

3,1680


Атмосфералық қысым, кПа


Қысым

мм. сын. бағ.



Қысым

кПа


Қысым

мм. сын. бағ.



Қысым

кПа


685

91,333

701

93,466

686

91,466

702

93,600

687

91,600

703

93,733

688

91,733

704

93,866

689

91,866

705

94,000

690

92,000

706

94,133

691

92,133

707

94,266

692

92,266

708

94,400

693

92,400

709

94,533

694

92,593

710

94,666

695

92,666

711

95,000

696

92,800

712




697

92,933

713

95,020

698

93,066

714

95,300

699

93,200

715

95,332

700

93,333

716

95,599


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
дебиеті маманды
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
білім беруді
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
мелетке толма
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...