1 Топографиялық анатомия пәнінін зерттеу обьектісі ретінде сипаттаңыз


Сүт безінің клиникалық анатомиясын жазып кетіңіз



бет10/48
Дата10.06.2022
өлшемі196.65 Kb.
#267454
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   48
Байланысты:
Топанатомия
Êàôåäðà ¹1 Àêóøåðèÿ æ?íå Ãèíåêîëîãèÿ
8. Сүт безінің клиникалық анатомиясын жазып кетіңіз
Әйелдердегі сүт безі (мамма) ІІІ қабырғадан VII қабырғаға дейін ұзындыққа ие және ішке қарай парастернальды (және жиі кеуде) сызығына, сыртқа - алдыңғы қолтық асты сызығына жетеді. Без үлкен кеуде бұлшықетінде және ішінара serratus anterior-да жатыр және олардан кеуденің өзіндік фасциясымен бөлінген. Орган оңай ығысады, өйткені ол астындағы тіндермен борпылдақ талшық арқылы байланысады. Безді үстіңгі фассиядан түзілген капсула қоршайды. Соңғысы алдыңғы және артындағы безді жабатын екі параққа бөлініп, мықын сүйегіне бекітіліп, тірек байлам жасайды. Без күшті дәнекер тіндік пластиналар арқылы терінің терең қабаттарымен байланысады. Сүт безінің оның үстінде орналасқан кеуде қуысымен байланысы бос, өйткені без капсуласы мен кеуде фасциясы арасында борпылдақ талшық қабаты бар. Бөлімшелер капсуладан безге терең еніп, оны радиалды орналасқан 15-20 бөлікшелерден бөледі, олардың әрқайсысының өз шығару өзегі бар. Шығаратын түтіктер де емізікшеге қарай радиалды түрде өтіп, оның шыңында ашылады және оның алдында ұзартқыштар түзеді (sinus lactiferi). Сүт безін қанмен қамтамасыз етуді 3-7 қабырға аралық артериялардың тармақтары, бұғана асты артериясынан шығатын ішкі сүт артериясының 3-5 тесіп өтетін тармақтары, сонымен қатар қолтық астынан шығатын сыртқы сүт артериясының тармақтары есебінен жүзеге асырылады. артерия. Веноздық тамырлар артерияларға параллель өтіп, қолтық асты және бұғана асты веналарына, сонымен қатар ішкі кеуде және жоғарғы қуыс веналарға қосылады. Сүт безінің иннервациясы негізінен 2-5 қабырға аралық нервтердің алдыңғы тері тармақтары және 3-5 қабырға аралық нервтердің артқы бүйір тармақтары, сонымен қатар бұғана үсті нервтердің тармақтары есебінен жүзеге асырылады. Нерв өрімдері ниппель аймағында ең үлкен тығыздыққа жетеді. Сүт безінің лимфа жүйесі бай дамыған және көршілес лимфа алаптарымен тығыз байланысты . Интраорганикалық лимфа желісі тамырлардың беткей және терең өрімінен тұрады. Беткей торы тері лимфа торымен байланысып, онымен субареолярлы өрімге қосылады; терең желі сүт түтіктері бойымен ареолаға радиальді түрде өтетін интрабулярлық және аралық лимфа плексусынан басталады

9 Кеуденің өтпелі жарақаттары кезіндегі операцияларды сипаттаңыз+


Кеудені тесіп өткен жарақат кезiнде
1) кеуде қуысына ауа кездейсок енедi де, (пнев моторакс) екпе кысылып жиырылады;
2) плевра қуысына кан куйылады (гемоторакс);
3) плевралык-пульмоналдык шок болады.
Пневмотораксашық және калканды (клапанды) болып бөлiнедi
Ашык пневмоторакс кезiнде плевра қуысы сырттағы ауамен кеудедегі жарақат аркылы тiкелей байланыста болады. Мұндайда тыныс тарылады, гемодинамика өзгерiп, гипоксимияга урындырады, мидагы емiрге қажетті орталықтарды рефлекторлы турде тітіркендіреді (В. И. Колесов, 1959).
Калканды пневмоторакс кезінде сырттағы ауа кеудедегі жа ракат аркылы плевра қуысына етедi, бiрак сыртка кайтып шыкпайды. Мұндай пневмоторакс кеуденiн жабык закымынан да, кеуде жарақатынан да пайда болады. Закым алған тканьдер ауаны өкпе қуысына өткiзетiн клапындарга айналады. Соның салдарынан тыныс алған сайын екпе кысылады да, зардап шегушi қауiптi жағдайға душар болады.
Ашык пневмоторакс кезiнде жасалатын операция. Аурудың басын 600 болатындай етiп кетерiп жаткызады. Жансыздандыру. Жергілікті инфильтрациялык анестезияга А.В. Вишневскийдiн вагосимпатиялык блокадасын косып жасайды. Операция жасау тәсілі. Зақымданған жердің бұзылған ткань дерін сау тканьдерден бөліп кияды. Сынган қабырганын ұштарын Люэр кыскышымен кеседi. Қабырганын бұзылган жерi келемдiрек болса, онда оны суйек кабынын астынан резекциялайды. Жарақатты тазалап болған сон, плевра қуысына шоғырланып ұйыған канды тазалайды, бетен заттарды алып тастайды, егер екпе закымданса, онда оны тігеді. Алдымен плевраға fascia endothoracica, сүйек кабына қабырға аралык булшык етке-плевра-бұлшық ет тiгiсiн жүргiзедi. Осы тiгiстi салар алдында жиналған ауа мен аккан канды шығару үшiн плевра қуысына катетр кояды. Келесi екiншi катар тігісті бұлшық еттер мен фасцияга салады. Теріге сирек тiгiс жүргiзедi. Плевра қуысында инфекция болса, онда VIII-қабырганын тұсы нан косымша тiледi де, одан резеңке түтiк өткiзiп, қуыстан iрiндi заттарды дүркін-дүркiн соргызып алып тұрады, сонан соң түтікті кыскышпен кысып ксяды. Жарақат нашар жазылатын болса, онда онын екі жарындағы 2-3 жуан қабырганы кетгутпен тартып жакындатады. Ал ақауы үлкен болып, жұмсақ тканьдермен жабуға мүмкіндік болмайтын болса, онда диафрагманы париеталлы плеврага тігеді (диафрагмопексия).
Қақпақты (клапанды) пневмоторакска операция жасау. Қақпақты пневмоторакс кезiнде алғашқы жәрдем ретiнде кеудені жуан инемен теседі, содан сон плевра қуысынын көтерілген кысымын бәсендетедi. Операциянын негiзгi мiндеті-кеудені ашу (торакотомия), плевра қуысына енетiн ауанын жолын жабу, ол ушiн өкпе мен бронхтын закым алған жерін тігу керек. Қақпақты пневмотраксты емдеу үшiн Н. Н. Петровтын немесе Бюлаудың тәсілімен дренаждайды.
Петров тәсілімен дренаждау. Сегізінші немесе тоғызыншы қабырға аралыктарынан 1-4 см жұмсақ ткандарды плеврамен бiрге тiледi. Сонан соң плевра қуысына жуан дренаж түтік өткiзедi. Ол тутiктiн сырттағы ұшына алдын ала резенке қолғаптын саусағын кесiп кигізіп, бекiтедi. Жарақатты екi шетiнен кысып тігедi де устiне залалсыздандырылган бау танады. Сонда ауа сыртка плевра қуысына орнатылган дренаж аркылы шырады, ал демдi iшке алгавда резенке қолғаптын ұшы жиырылып, ауаны түтік аркылы ішке жібермейді. Қақпақты пневмоторакс жазылган сон дренажды тутiктi алып тастайды.
Өкпе жарасын тігу. Бул операцияны екпе ашык немесе жабык жарақат алғанда, кауiптi канталаған кезде жасайды.
Жансыздандыру. Жергiлiктi инфильтрациялык анестезия, А. В. Вишневский тәсілімен вагосимпатиялык блокада, интратрахе алдык наркоз жасайды.
Операция жасау тәсілі. Қабырға жарақаттанып, ашык пневмоторокс болатын болса, екпе жарақатын алғашқы хирургиялык өндеу жасаған кезде тігеді.
Өкпе жабык жаракаттанса, екi кабырганы кабыгынын астынан кеседі, сонда өкпеге операция жасау ынгайлы болады. Өкпенің закымданган ушын терезелi кыскышымен кысып жаракатка шыгарады.
Өкпенің зақымданган жерiн екi жумсак клеммамен кысады, сонан сон ортасынан кесiп, бузылган ткандарды тiлiп алып тас тайды. Өкпені кетгут жiбiмен тiккен кезде ешбiр санылау қалмауы керек. Осы тігістің үстінен висцералды плевраны жiнiшке жіппен тігеді. Өкпенің жарақаты шетiнде болса, оны уздiксiз тiгiспен тігуге болады. Плевра куысын тексеріп, оның iшiне ұйыған канды тазалайды, сонан сод оган резеңке түтікше (дренаж) койып, кабырганы тігуге кіріседі. Өкпенін жарасын тігуге мүмкiндiк бол маган жағдайда екпенi кабырга жаракатына косып тігедi, сонан соң тампондайды. Бұл тәсiлдi пневмопексия деп айтады.
10 Өкпенің клиникалық анатомиясына ақпарат беріңіз
Б. Э. Линберг және В. П. Бодулин схемасы бойынша әр өкпе торт аймақтан (зонадан) түрады. Оларды табу үшін кеуде қорабына екі айқасқан сызық жүргізеді. Бірінші сызық 3-ші кеуде омыртқасынан VI-ші қабырғаның басталатын жерін қосады. Екіншісі — 4-ші қабырғаның астымен жүріп, кеуденің 7-ші омыртқасының жоталық өсіндісін қосатын сызық Сөйтіп үлкен бронх 4 аймақтық бронхқа бөлінеді. Аймақтық бронх әрі қарай сегменттік бронхқа бөлінеді. Сөйтіп бронх — өкпе сегменті қүралады. Сегменттің қүрамына үшінші реттік бронх енеді. Бронхопульмоналді сегменттің үшы — өкпе түбіріне, негізі — окпе беткейінде жатады. Өкпе беткейінен қарағанда сегменттің шекарасы аның емес, ал ішкі қүрылысында олар түрақты. Әр сегменттің өзіне тән қантамырлы-тінді қүрылысы болады. Бірақ артериялар мен веналар көрші сегменттерге ортақ болуы мүмкін. Сегменттер субсегменттерге бөлінеді. Сегменттің қүрылымын білу — патологияға үшыраған орынды анықтауға және тиімді әдіспен сегмент резекциясын жасауға мүмкіндік береді. Сегменттік бронх пен артерия көбінесе дербес келеді. Бірақ веналар көрші сегменттерге ортақ болып, сегменттер арасын шектеп жатады. Өкпенің үш бетін ажыратады: facies costalis, facies mediastinalis және facies diaphragmatica (basis pulmonis). Олардан басқа өкпе үшы (apex) ажыратылады. Ғ. costalis — қабырғаның ішкі беткейіне қарап түрған өкпенің дөқес беті. Ғ. mediastinalis — өкпенің кеуде орталығына қараған ойық беті. Ағзаның осы бетінің орталығында бронх пен қантамырлардық өкпеге кіретін қақпа ( hilus p u lm onis) орналасқан. Скелетотопиялық түрғы бойынша — hilus pulmonis V, VI, V II кеуде омыртқаларының деқгейінде болады. Оқ жақ өкпенің медиастиналды бетінде оқ жақ жүрекше (жүрекше қүлағы) жататын ойық fossa cardiaca dextra бар. Жоғары қарай бағытта ойық жүлгеге айналады — sulcus venae cavae superior. Оң жақ өкпе қақпасының биіктігі 4,3 — 9 см, сол жақтағысы 7,5 см-ден аспайды. Қақпаның ені екі жағында да бірдей. Олардық ені жоғарғы бөлігінде 1,5 см-ден 3,5 см-ге дейін,ал төменгі бөлігінде 0,5 см-ден 1,5 см-ге дейін. Өкпе қақпасының пішіні де әртүрлі. Дене қүрылысы брахиморфты адамдарда, көбінесе, қақпа алмүрт немесе эллипс тәрізді, ал долихоморфты адамдарда сақылау немесе үтір тәрізді болады. Сол сияқты өкпе түбірінің элементтерінің орналасуы мен саны қақпа аймағында түрақты емес. Бронх бағанасы жалғыз болуы көп (шамамен жартысында) адамдарда кездеседі. Өкпе артериясының тармақтар саны 1-ден4-ке дейін, венасы 1-ден 5-ке дейін озгеріп түрады.Түбір қүрамының өкпе қақпасы аймағындағы синтопиясы мынадай, яғни еқ көп кездесетін орналасулар төмендегідей: оқ ж ағында — артерия тамырлары — (бір немесе екеу) алдында, оның артында бронх жатады. Веналар артерия тармақтарының алдықғы жағын жауып, қақпаның төменгі бүрышында жатады. Сол жағында өкпе артериясының тармақтары (1 — 3) жоғарыда, одан төменірек және біршама артында бронх, төменде және біршама алдында веналары жатады. Қақпаның тереңінде әр 4 бөлікке арналған бронхқантамырлы шоғыр түзіледі. Өкпенің төменгі беті өте ойысты және
көкетпен беттеседі.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   48




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы