1-тақырыптың блок-сызбасы Химияның негізгі түсініктері мен заңдары



бет61/181
Дата20.11.2021
өлшемі1.4 Mb.
1   ...   57   58   59   60   61   62   63   64   ...   181
5-тақырыптың блок-сызбасы
Комплексті қосылыстар





Комплексті қосылыстар (КҚ)









КҚ-дың құрылысы







 




сыртқы сфера






ішкі сфера

комплекс түзуші

лигандтар

координациялық сан









КҚ-дың номенклатурасы және жіктелуі

  • комплексті ионның заряды бойынша:

катиондық, аниондық, электр бейтарапты

  • координадталған лиганд табиғаты бойынша: аквакомплекстер, аминокомплестер, ацидокомплекстер, гидроксокомплекстер,

аралас комплекстер

  • сыртқы сферасының құрамы бойынша:

қышқылдар, негіздер, тұздар









КҚ-дың электролиттік диссоциациясы

иондық байланыс

сыртқы сфера  ішкі сфера

қайтымсыз үдеріс
донорлы–акцепторлық байланыс

комплекс түзуші  лигандтар

қайтымды үдеріс









КҚ-дың қасиеттері және олардың алынуы

  • алынуы: құрамында комплекс түзушісі бар

қосылыс + құрамында артық мөлшерде алынған

лигандасы бар қосылыс

  • химиялық қасиеттері: алмасу, орынбасу, айырылу

  • беріктік (тұрақсыздық константасы)




5-тақырып
КОМПЛЕСТІ ҚОСЫЛЫСТАР


Жоспар


  1. Комплексті қосылыстардың құрылысы

  2. Комплексті қосылыстардың номенклатурасы мен жіктелуі

  3. Комплексті қосылыстардағы байланыстарының табиғаты

  4. Комплексті қосылыстардың электролиттік диссоциациясы

  5. Комплексті қосылыстардың қасиеттері және олардың алынуы


5.1 Комплексті қосылыстардың құрылысы
Комплексті қосылыстар өзіне тән ерекшелігіне байланысты өндірістің сан алуан салаларында кең қолданыс табатын химиялық қосылыстардың ауқымды саласы болып табылады.

Мысалы, аналитикалық тәжірибеде комплекс түзілу иондарды сапалық талдауда қолданылады (боялған қосылыстар түзілуі есебінен), металлургияда металдардың бөлінуі және металдарды бөлу, т.б. үшін қолданылады. Олар табиғатта кеңінен таралған.

Тағам өндірісінде қолданылатын көптеген ферменттер, сонымен қатар биологиялық жүйелер комплексті қосылыстар (гемоглобин – темірдің комплексті қосылысы, В12 дәрумені – кобальттың комплексті қосылысы) болып табылады.

Комплексті қосылыстар кристалл торларының қиылысында күрделі бөлшектер орналасқан, электр бейтарап немесе қарама-қарсы зарядталған иондардың бір атомымен (немесе ионымен) координациялануы есебінен құрылған, заттың балқыған немесе еріген күйге ауысуы кезінде дербес күйінде болатын заттар.

Мысалы: Na2Zn(OH)4]  2Na+ + Zn(OH)4]2
Бірінші ретті қосылыстар (мысалы СН4, СО2) арасында координациялық немесе комплексті деп аталатын жоғары ретті қосылыстардың электростатикалық, сондай-ақ донорлы-акцепторлық өзара әрекеттесулері комплексті қосылыстардың түзілуіне әкеледі.

Сонымен, комплексті қосылыстарковалентті байланыспен алмасымдық және донорлы-акцепторлық механизмдер бойынша түзілген қосылыстар.

Комплексті қосылыстардың құрылысы мен қасиеті швейцария химигі А. Вернер (1893 ж.) жасаған координациялық теориямен түсіндіріледі. Чугаев, Черняев, Гринбергтің еңбектері үлкен үлес қосты. Осы теорияға сәйкес комплексті қосылыстарды ішкі (координациялық) және сыртқы сфераға бөледі.

Ішкі сфераның бөлшектері бір-бірімен берік байланысқан және квадрат жақша ішіне алынатын өзіндік комплексті ион түзейді. Комплексті ионның құрамына лигандтар (аддендтар) деп аталатын комплексті қосылыстың ішкі сферасын бірге түзейтін, иондармен немесе бейтарап молекулалармен байланысқан комплекс түзуші кіреді.

Комплекс түзуші валенттілікпен (зарядтылықпен) және лигандтар санын көрсететін координациялық санмен сипатталады.

Комплексті қосылыстың ішкі сферасынан тыс орналасқан иондары сыртқы сфераны құрайды.

Na2Zn(OH)4] комплексті қосылысының координациялық құрылысы:


Сыртқы сфера Ішкі сфера



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   57   58   59   60   61   62   63   64   ...   181




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік