1-тақырыптың блок-сызбасы Химияның негізгі түсініктері мен заңдары



бет35/181
Дата20.11.2021
өлшемі1.4 Mb.
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   181
II - Бренстед теориясы бойынша (қышқылдар мен негіздердің протондық теориясы):

  • қышқылдар дегеніміз протондар бөліп шығаратын заттар;

  • негіздер дегеніміз протондарды қосып алуға қабілетті заттар.

Қышқылдық – негіздік өзара әрекеттесудің мәні қышқылдан негізге протонды беру болып табылады (протолиттік реакция). Сонымен бірге қышқыл (А1) негізге (В2) протонды беріп, өзі негіз (А2) болады, себебі, протонды қайта қосып алуы мүмкін, ал негіз (В2) протонданған бөлшекті түзе отырып, қышқыл (В1) болады.

Осылайша, кез келген қышқылдық-негіздік өзара әрекеттесуде қышқыл мен негіздің Бренстедтің ілеспелері деп аталынатын, екі жұбы қатысады:

А1 + В2  А2 + В1
Мысалы, азот атомының жұптаспаған электрон жұбының есебінен аммиак азот қышқылымен әрекеттескенде негіздік қасиет көрсетеді, осы жағдайда екі ілеспелі (қосарланған) жұптар HNO3 / NO3‾ және NH3 / NH4+ түзіледі:

HNO3 + NH3  NH4+ + NO3

қышқыл негіз қышқыл негіз

Қышқыл және негізден басқа, протондық теорияда амфолиттер қарастырылады. Амфолиттер протонды бере алатын, сондай-ақ протонды байланыстыратын бөлшектер. Оларға су, металдардың кейбір гидроксидтері, қышқылдық және негіздік тұздар, аминқышқылдары жатады. Мысалы, су күшті қышқылдармен әрекеттескенде негіз (1) болады, ал аммиакпен (2) реакцияласқанда қышқыл болады:

H2O + H+   H3О+ (1)

NH3 + H2O    NH4+ + OH (2)

Басқа мысал, НСО3‾ анионы қышқылдық тұзда NaНСО3 протонды байланыстырып, көмір қышқылына айналады, ал протонды беріп – карбонат – ионға айналады:

NaНСО3 + HCl  NaCl + H2СО3;

NaНСО3 + NaOH  Na2СО3 + H2О

Қышқылдық негіздік қасиет молекулаға немесе ионға протонның қосылуы кезінде бөлінетін протондық ынтықтылықпен немесе энергиямен сипатталады.




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   181




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік