1 Тақырып Кіріспе. Пәні, мақсаттары мен міндеттері. Негізгі ұғымдар. Биологиялық қауіпсіздік негіздері. Патогенді биологиялық агенттердің тірі организмдерге және табиғи ортаның жекелеген компоненттеріне әсер ету механизмдері



бет1/4
Дата22.11.2022
өлшемі0.94 Mb.
#360911
  1   2   3   4
Байланысты:
ББ 1
Жумаш Гүлжайна Резюме От Потока, ОРганика теест, В мудл фрагмент команда введеие в проф., Дәріс (1), 3 (1), 5 тақырып 1 нұсқа 779835e652f7666fa1112a23e1ce3273, 1. Қазақстан Ре-WPS Office, 1.Еңбек жағдайл-WPS Office, Документ Merey, 6апта, Бейорганикалық заттардың өндірісі. Бейорганикалық дәрілік заттар-melimde.com, №1 ТАПСЫРМА, 273 - 3 -, 228974, Жумаш Г. ТЕРМГЛОС14

1 Тақырып Кіріспе. Пәні, мақсаттары мен міндеттері. Негізгі ұғымдар. Биологиялық қауіпсіздік негіздері. Патогенді биологиялық агенттердің тірі организмдерге және табиғи ортаның жекелеген компоненттеріне әсер ету механизмдері.
Биотехнология - адамның қатысуымен тірі ағзаларда биологиялық процестерді жүргізу барысында жаңа өнім алу; экономикалық құнды заттарды алу үшін ген және жасуша деңгейінде өзгертілген биологиялық объектілерді құрастыру технологиялары мен пайдалану жөніндегі ғылым және өндіріс саласы.
Биотехнологияның нысандары әртүрлі топтағы организмдер: эукариоттар, прокариоттар, архейлер, вирустар, ассоциативті дақылдар мен биоценоздар. Биотехнологиялық өндірістерде: бактериялар, саңырауқұлақтар, бір жасушалы балдырлар, қарапайымдылар, вирустар, өсімдіктер мен жануарлардың жасушалары (тіндері), сондай - ақ организмдердің эндо-және экзопродукциялары (белоктар, ферменттер, нуклеин қышқылдары, амин қышқылдары, липидтер, простагландтар) пайдаланылады.

Биологиялық қауіпсіздік – адамдардың және табиғи ортаның жекелеген компоненттерінің (атмосфералық ауаның, жерүсті және жерасты суларының, жер бетінің және топырақ қабатының, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің және өзге де организмдердің қауіпті биологиялық факторлардан қорғалуының, оның ішінде биологиялық қорғау шараларымен қамтамасыз етілетін жай-күйі;
Биологиялық қауіпсіздіктің негізгі міндеттері:

  • халықты және қоршаған ортаны қорғау;

  • қызметкерлерді қорғау;

  • өнімнің биологиялық қауіптерден сапасы (қорғанысы).

Биологиялық зиянды және қауіпті факторларға мыналар жатады:

  • патогендік микроорганизмдер;

  • жануарлар мен өсімдіктер әлемінің макроорганизмдері.

Патогендер-бактериялар, вирустар, риккетсиялар, саңырауқұлақтар және олардың қалдықтары.
Патогендік микробтың жұқпалы ауруды тудыруы үшін оның вируленттілігі (уыттылығы; лат. вирус-улы), яғни организмнің қарсылығын жеңу және уытты әсер ету қабілеті. Кейбір патогендік агенттер организмнің экзотоксиндермен (сіреспе, дифтерия) улануын тудырады, ал басқалары денелері (тырысқақ, іш сүзегі) жойылған кезде токсиндерді (эндотоксиндер) босатады.
Жұқпалы аурулардың бір ерекшелігі-инкубациялық кезеңнің болуы, яғни инфекция сәтінен бастап алғашқы клиникалық белгілердің пайда болуына дейінгі уақыт. Бұл кезеңнің ұзақтығы инфекция әдісіне және қоздырғыштың түріне байланысты, бірнеше сағаттан бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін (соңғысы сирек кездеседі).
Микроорганизмдердің адам ағзасына ену орны инфекцияның кіру қақпасы деп аталады. Аурудың әр түрі үшін өзіндік кіру қақпасы бар, мысалы, тырысқақ вибрионы денеге ауыз арқылы енеді және теріге ене алмайды.
Жұқпалы аурулардың белгілері әртүрлі, бірақ бірқатар белгілер көптеген ауруларда көрінеді. Мұндай белгілер жалпы немесе спецификалық емес деп аталады, оларға мыналар жатады:

  • дене температурасының жоғарылауы;

  • дененің жалпы әлсіздігі;

  • тәбеттің төмендеуі;

  • қалтырау;

  • ұйқының бұзылуы;

  • бұлшықет ауруы;

  • буындардағы ауырсыну;

  • жүрек айну және құсу;

  • терлеудің жоғарылауы;

  • қатты бас ауруы;

  • диарея;

  • апатия және т. б

Бірақ патогномоникалық белгілер жұқпалы ауруларды диагностикалауда ерекше мәнге ие-инфекциялық патологияның бір түріне ғана тән белгілер. Мұндай белгілердің кейбір мысалдары:

  • көкжөтелге ерекше жөтел тән-қайталануы бар конвульсиялық;

  • опистотонус (арқа доғасы) сіреспеге тән симптом болып табылады;

  • судан қорқу-құтырудың айрықша белгісі;



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
Реферат тақырыбы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
мерзімді жоспар
Жалпы ережелер
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
рсетілетін қызмет
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
болып табылады
арналған жиынтық
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
қызмет стандарты
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
туралы жалпы
Қысқа мерзімді
атындағы жалпы
пайда болуы
Жұмыс бағдарламасы
әдістемелік ұсыныстар
республикасының білім
қарым қатынас
Әдістемелік кешені