1. Жануарлар биотехнологиясының даму тарихын айтыңыз?


Жатырдың, жатыр мойнының, жұмыртқалық жол мен аналық жыныс безінің атқаратын қызметтері



бет4/4
Дата20.05.2022
өлшемі0.63 Mb.
#256476
1   2   3   4
Байланысты:
СЕССИЯ Жануарлар биотехнологиясы-1
119-17, эстафета , эстафета , 6 лаб Ордабек Асем (1), НААР 2020, 19 сонгы қаз әдістеме силл) (1), 13-апта.Қазақ т.1301-39.Смаил А., Практика 1Бсын.1301-39т., Практика.1Б сыныбы, 1301-39 тобы.Инновация.2-апта, ЛЕКЦИЯ ӘЛЕУМЕТТАНУ, Новый документ, 13апта.Анарбай Аружан 1701-10, 452393.pptx, Документ Microsoft Word
28. Жатырдың, жатыр мойнының, жұмыртқалық жол мен аналық жыныс безінің атқаратын қызметтері.
Аналық бездердің (яичники) пішіні сопақша, ұзындығы 3-4 см. Салмағы 5-8 г. Аналық бездер де аралас бездерге жатады, яғни жұмыртқа жасушаларын және гормондар (экстрогендер, т. б.) бөледі. Аналық бездер көптеген безді көпіршіктерден - фолликулалардан тұрады. Олардан бірте-бірте жұмыртқа жасушалары жетіледі. Аналық бездердің үстіңгі жағын жатыр түтігінің сыртқы шашақты шеті көмкеріп тұрады. Оның ішінде жұмыртқа жасушасы болады, ол алдымен құрсак қуысына, одан соң жатыр түтігіне түседі. Бездік көпіршік жарылып, ішінен жұмыртқа жасушасының сыртқа шығуын, анабездің жетілуі (овуляция) деп атайды. Бұл үдеріспен етеккірдің (менструация) келуі тығыз байланысты.
29. Жануарлар жасушасын трипсиндеу және дезагрегациялау.
Жануарлар жасушаларын бірінші рет өсіру процесінде табысты болған үш негізгі әдіс қолданылады. Бұл үш әдіске жасушаның механикалық дезагрегациясы, жасушаның ферментативті дезагрегациясы және бастапқы эксплант әдісі жатады. Жасушалардың оқшаулануына әкелетін жасушалардың ферментативті ыдырауын ақуызды ыдыратушы фермент трипсин жүзеге асырады. Сондықтан бұл процесс трипсинация деп аталады. Трипсинацияны екі түрлі жағдайда жүргізуге болады, атап айтқанда жылы трипсинация және суық трипсинация. Жылы трипсинация - бұл 36,5 - 37°C температурада жылы жағдайларда жасушаларды трипсинмен өңдеу әдісі. Трипсинацияны жасушалық құрамдастарды біріншілік жасуша мәдениетіне бөлу үшін жасушаларды бөлу үшін орындауға болады. Трипсин - ақуызды ыдырататын фермент және трипсинизацияда қолданылатын ферменттер қоспасы шикі сығынды немесе тазартылған өнім болуы мүмкін.
30. Эмбрионды қабығының адсорбциялық қасиеті бойынша бағалау.
Эмбриондық мембраналар – эмбрионның дамуы кезінде оның айналасында пайда болатын мембраналар. Олар өмірлік белсенділікті сақтауға және эмбрионды зақымданудан қорғауға қызмет етеді. Эмбриональды мембраналар кейбір омыртқасыздарда және жоғары сатыдағы омыртқалылардың барлығында кездеседі. Эмбриональды даму кезінде ұрық жасушаларынан түзілген. Эмбриональды мембраналар амнион (ішкі су қабықшасы), хорион (серозды қабық) және аллантоис болып бөлінеді.
Амнион эмбрионнан тыс эктодермадан түзіледі. Ол сұйықтықпен толтырылады және эмбрионды кептіруден қорғайды, оны механикалық зақымданудан қорғайды. Хорион трофобласт пен эмбрионнан тыс мезодермадан дамиды. Бауырымен жорғалаушылар мен құстарда хорион жұмыртқа қабығына іргелес орналасса, сүтқоректілерде жатырдың қабырғасымен байланысып, зат алмасу сол арқылы жүзеге асады. Эмбрион мен амнион арасындағы қуысты амниотикалық, ал амнион мен хорион арасындағы қуысты сероздық деп атайды. Аллантуа эмбрионның артқы ішектің вентральды қабырғасынан дамиды.
34- Ооциттер мен эмбриондарды тоңазыту.
Практика жүзінде салқындатып-қытыру үшін екі тәсіл қолданылады.
1. Бір этапты. Бұл тәсілде эмбриондар баяу салқындатылып – 700С температураға дейін, бұл үдеріс клеткаларды қатты мұз күйіне әкелумен толады.
2. Екі этапты. Бұнда эмбриондарды 0,3-0,5 С жылдамдықта салқындата бастайды, осы режиммен –400С температураға әкеледі. Соңында оларды сұйық азотқа батырып, сонда ұстайды. Бұл тәсілде эмбрион жасушаларының толық дегенерациясы болмайды.
Қатыру және еріту жұмыстарына байланысты үдерістерді мынадай схемасымен белгілеуге болады:
1. Ампулаларға (1-2)не пайетталарға арнайы сиялармен белгі салып жазылады, сосын оларды 1500С қыздырып 90 минут бойы залалсыздандырады.
2. Ампулаға 0,15 мл орта құйылады (РВ, не РА-1 не М-2-4,6) және эмбриондарды (30жуық) салады.
3. Мұзды моншада 00С дейін 10 минут бойы салқындатады.
4. Осы ампулаға 0,15 мл 3 м ДМСО 5,6 кестеде көрсетілгендей схема бойынша құралып қойылады, одан әрі ампулаларды эмбриондармен моншаға сұйыту үшін –8 0С температурада ұстайды. 52 минуттан соң қоймалжыту үдерісін индукциялайды, ал 5 минуттан соң үлгіні қоймалжың мұзды қалпымен салқындатушы моншаға –6 0С әкеледі.
5.0,3-0,5 С (мин –40оС дейін) екі этапты тәсіл , не 70оС төмен , бір этапты тәсілді температурада салқындатады.
7. Үлгіні сұйық азотқа батырып одан әрі салқындатады және сақтайды 15 минуттан соң пинцеттің көмегімен (алдын ала сұйық азотта суытқан) контейнерді азотқа батырып сақтауға жібереді.
35- Эмбриондарды еріту процесінің механизімі.
36- Тоңазытып қатытырлаған ооциттерді ертіу процесінің механизімі.
Қатыру және еріту жұмыстарына байланысты үдерістерді мынадай схемасымен белгілеуге болады:
1. Ампулаларға (1-2)не пайетталарға арнайы сиялармен белгі салып жазылады, сосын оларды 1500С қыздырып 90 минут бойы залалсыздандырады.
2. Ампулаға 0,15 мл орта құйылады (РВ, не РА-1 не М-2-4,6) және эмбриондарды (30жуық) салады.
3. Мұзды моншада 00С дейін 10 минут бойы салқындатады.
4. Осы ампулаға 0,15 мл 3 м ДМСО 5,6 кестеде көрсетілгендей схема бойынша құралып қойылады, одан әрі ампулаларды эмбриондармен моншаға сұйыту үшін –8 0С температурада ұстайды. 52 минуттан соң қоймалжыту үдерісін индукциялайды, ал 5 минуттан соң үлгіні қоймалжың мұзды қалпымен салқындатушы моншаға –6 0С әкеледі.
5.0,3-0,5 С (мин –40оС дейін) екі этапты тәсіл , не 70оС төмен , бір этапты тәсілді температурада салқындатады.
7. Үлгіні сұйық азотқа батырып одан әрі салқындатады және сақтайды 15 минуттан соң пинцеттің көмегімен (алдын ала сұйық азотта суытқан) контейнерді азотқа батырып сақтауға жібереді.
6. Еріту үдерісіне кіріседі. Егер екі этапты қатыру тәсілін қолданса, ампуланы сұйық азоттан алып, 50оС жылдамдықпен қыздыру арқылы, 40оС температурадағы суда 30-40 секунд ұстайды. Осыдан соң, эмбриондары бар ампуланы бөлме температурасында (18-20оС) ұстайды. Егерде бір этапты тәсілді қолданса, онда үлгілі баяу жылытумен 4–тен 20оС аралығында ерітеді. Пробирканы салқындату үшін (ішкі диаметрі 35мм, биіктігі 200 мм) сұйық азотты пайдаланады да, оның жылыту жылдамдығы шамамен 10 оС мин,ол 10-14 мин бойы ерітіледі. Мұздың барлығы тегіс еріп болған соң, үлгіні 5 минут бөлме температурасында ұстайды.
7. ДМСО, не криопротекторды ортада кептіруге тырысады, ол үшін 5.6 кестеге назар аударса болады.
8. Дюльбекке ортасын эмбриондардың тіршілік қабілеттілігін морфологиялық структуралары критериясымен бағаланады. Сосын аса құнды және құнды деп бағаланған ұрпақтарды реципиенттерге көшетеуге пайдаланады.

43.Векторлар:пайдалануы;классификациясы жане касиеттері


Вектор деп бөтен генетикалық материалды (ДНҚ фрагментін) клеткаға (реципиенттің) тасымалдауға қабілетті ДНҚ молекуласын айтады. Векторлар — ген тасығыштар, ал вектор деген сөздің өзі бағыттағыш деген мағынаны білдіреді. ДНҚ молекуласын векторсыз, мысалы, бактериялық клеткаға енгізсе, онда оларды бактериялық ферменттер ыдыратып жібереді. Кейбір жағдайда ДНҚ сақталуы мүмкін, бірақ клетканың бөлінуінде олар тұқым қуаламайды. Осындай жағдай болмас үшін векторлық молекулалар қолданылады.
Векторларды эксперименттік жолмен құрастырады және оларға келесі талаптар қойылады: 1) Репликация сайты (Ori); 2) құрамында рестриктазалар танып, үзе алатын нуклеотидтер тізбегі болуы керек, әйтпесе векторға ДНҚ фрагментін енгізу мүмкін емес; 3) оның, бір немесе бірнеше таңбаланған гендері (маркерлері) болуы керек, сол таңбалар бойынша қажет геннің клетканың (реципиенттік) ішіне енгенін анықтайды; 4) вектордың, клетка ішіндегі көшірмелері жеткілікті мөлшерде болуы керек. 5) Мөлшері үлкен болмауы тиісті. 6) Вектордың көбиюіне жасуша ішінде ештене бөгет жасамауы тиісті.

Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
нтізбелік тақырыптық
пәнінен тоқсанға
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру
атындағы жалпы