1. Бөлшектердің шашырауы. Шашыраудың эффективті қимасы


Бұрыштық жылдамдық. Бұрыштық жылдамдықтың қозғалыстағы санақ жүйесінің остеріне проекциялары. Лездік айналу осі

Loading...


бет9/14
Дата03.04.2020
өлшемі98.54 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14
14. Бұрыштық жылдамдық. Бұрыштық жылдамдықтың қозғалыстағы санақ жүйесінің остеріне проекциялары. Лездік айналу осі.

Қатты дененің кез-келген бір нүктесін алып, оның қозғалмайтын оське қатысты радиус-векторын -деп белгілесек, дәл осы нүктенің қозғалыстағы оське қатысты радиус-векторын -деп аламыз. Сонда - шексіз аз орын ауыстыруы



,

мұндағы -берілген нүктенің инерция центрін қоса параллель орын ауыстыруы және шексіз аз бұрышқа бұрылғандағы орын ауыстыруы. Осы шамаларды dt-ға бөлгенде:





. (1)

Мынадай өрнекті аламыз:



(2)

– қатты дененің инерция центрінің жылдамдығы немесе оны қатты дененің ілгермелі қозғалысының жылдамдығы десе де болады. -қатты дененің айналу бұрыштық жылдамдығы деп аталады, оның бағыты айналу осінің бағытымен бағыттас. Сонымен қатты дененің кез-келген нүктесінің жылдамдығы (қозғалмайтын оське қатысты ) дененің ілгермелі қозғалысы және оның айналуының бұрыштық жылдамдығы арқылы өрнектеледі.

Енді мынадай жағдайды қарастырайық: қатты денемен тығыз байланысқан O – координата жүйесі осы қатты дененің инерция центрінде емес O – нүктесінен b – қашықтықта орналасқан нүктесінде болсын. жүйесінің орын ауыстыру жылдамдығы V/, ал оның айналуының бұрыштық жылдамдығы / болады.

Тағы да қатты дененің бойынан кез-келген бір P – нүктесін аламыз. Оның осіне қатысты радиус-векторын / деп алсақ:

болады.


(3)

Ал бір жағынан V және / анықтамасы бойынша болу керек еді.




Немесе (4)

физикалық маңызы зор, яғни қатты денені тұтас дене ретінде алғанда оның әрбір нүктесінің бұрыштық жылдамдықтары бірдей болады. Қозғалыстағы санақ жүйесіне тығыз байланысқан координата жүйесінде әрбір уақыт моментінде осы жүйенің айналуының бұрыштық жылдамдығы жүйеге тәуелді емес. (3) формуладан барлық нүктелердің жылдамдықтары бір жазықтықта жатыр және бұл жазықтық бұрыштық жылдамдыққа перпендикуляр. Сондықтан кез-келген уақытта О/ санақ жүйесін V/ жылдамдығы ноль болатындай етіп таңдап алуға болады. Осы жағдайда қатты дененің қозғалысы тек осы О/ осінің маңындағы айналуы (айналмалы қозғалысы) болып табылады. Осындай осьті дененің лездік айналу осі деп атайды.
15. Абсолютті қатты дененің инерция тензоры. Инерцияның бас остері.

Қатты дененің кинетикалық энергиясын есептегенде оны дискретті материалдық нүктелер жиыны ретінде қарастырамыз.





болғандықтан, кинетикалық энергия инерция центріне шоғырланған дененің бүкіл массасының кинетикалық энергиясынан және дененің әрбір бөлшегінің салыстырмалы қозғалыстарының кинетикалық энергиясынан тұрады.

Қатты дененің айналу кинетикалық энергиясын жазамыз.

Дененің тығыздығы ρ бүкіл денеде әр түрлі болып таралуы мүмкін. ρ=ρ (x,y,z)=ρ (r), яғни координатаға тәуелді болады.



-көлемінің элементар массасы.

Ал айналу жылдамдығы , сондықтан кинтикалық энергия:









Осы өрнектегі интегралдар қатты дененің формасы мен тығыздықтың таралуына тәуелді, ал қозғалысқа әсер етпейді. Сондықтан оларды былай белгілеп қоямыз:



,

,

,

,, - сәйкес оське қатысты алынған инерция моменттері деп аталады.

,, - деп белгілеп оны инерция моментінің тензоры немесе жай ғана инерция тензоры деп атайды.

,, - бас инерция моменттері деп аталады.

Сонымен қатты дененің айналмалы қозғалысының кинетикалық энергиясы:



Ал толық кинетикалық энергиясы:



Қатты дененің кинетикалық энегиясының түпкілікті теңдеуі.

Бұл шама екі қосындыдан тұрады. Бірінші қосынды қатты дененің массасы оның инерция центрінде шоғырланған жағдайдағы ілгерілемелі қозғалысының кинетикалық энергиясын көрсетеді, ал екінші қосынды қатты дененің инерция центрі арқылы өтетін ось бойынша бұрыштық жылдамдықпен болатын айналмалы қозғалысының кинетикалық энергиясы болып табылады.

Инерция тензоры диагоналдық түрге келетін координаттар жүйесінің осьтері инерция тензорының бас осьтері деп аталады.





Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
бойынша жиынты
ызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
идаларын бекіту
Республикасы кіметіні
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
мемлекеттік мекемесі
дістемелік сыныстар
Мектепке дейінгі
дебиеті маманды
дістемелік материалдар
білім беруді
ауданы кіміні
жалпы білім
конкурс туралы
мектепке дейінгі
рметті студент
облысы бойынша
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
мерзімді жоспар
разрядты спортшы
мелетке толма
ызметтер стандарттарын
директоры бдиев

Loading...