Сабақтың тақырыбы: Қарым-қатынас Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат міндеттері



жүктеу 117.33 Kb.
Дата10.05.2017
өлшемі117.33 Kb.

Пәні:

Психология

Тобы:

202

Уақыты:

11 апта

Сабақтың тақырыбы:

Қарым-қатынас

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат - міндеттері:

А) ақпараттық 

Б) коммуникативтік

В) проблеманы шешу



Қарым – қатынас, түрлері формалары, функциялары, ұжым, топ және олардың түрлері туралы ақпарат беру,


Тиімді қарым – қатынас жасауға, ұжымшылдыққа  тәрбиелеу, оқушылар топтық жұмыс тапсырмалар арқылы қарым - қатынас оқушылар өз ойларын ұсына отырып түсіндіру немесе топтың өзге де мүшелерінің идеяларын өз қарым-қатынастарында дәйектеу
Жағымды қарым – қатынас орнатуға, тілдің негізгі түрлерін, оны іске асыру үшін қажетті   жағдайларды анықтауға, ондағы жетістіктерге жету процестерін жоспарлауға және ұйымдастыруға дайын болу, өзіндік бағалау мен қорытынды жасауға, өзінің әрекеті мен оның нәтижелерін бағалауды жүзеге асыруға дайын болу.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды хабарлау

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

СТОстратегиялары: ассоциация, түртіп алу, презентация, Венн диаграммасы, Кубизм, рефлексия

Пәнаралық байланыс:

Педагогика, Тәрбие жұмысының әдістемесі

Оқыту құралдары:

Дәріс мәтіндері, АКТ құралдары, плакаттар, маркерлер, кестелер.

Сабақ жоспарының жобасы

Сабақтың барысы:

Оқытушының қызметі

Студенттің қызметі

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar1.jpg

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar2.jpg

Амандасу, түгендеу
Оқушыларды сабаққа дайындау.

Мұғалімнің амандасуы, жоқ оқушыларды 


түгендеу, ұзақ уақыт сабақта болмаған оқушының хал – жағдайын сұрау.
оқу-құралдарының дайындығын, кезекшінің жұмысын тексеру.
Бүгінгі сабаққа оқушылардың қызығушылығын ояту.
Өзара сыйластық, бір – біріне жақсылық тілеу. 
Ой қозғау
- Біз «қарым-қатынас»деген ұғымды естігенде оны немен байланыстырады  екенбіз? Жалпы «Қарым-қатынасты» қалай түсінеміз? Оны анықтау үшін асооциация жасап көрейік.
Қарым-қатынас:
- Сонымен, біз бүгін баланың қарым-қатынас жасаудағы тіл басты құралы, қарым-қатынас мазмұны, қызметі,қарым-қатынас типтері, қарым-қатынастағы әдеп принциптері және қарым-қатынаста кездесетін кедергілер туралы әңгіме қарастырамыз.

Амандасу; оқу-құралдарын дайындау, ұзақ уақыт сабақта болмаған оқушының өзінің хал – жағдайын айту. кезекшілік міндеттерін атқару;

Өзара сыйластық, бір – біріне жақсылық тілеген тренигке қатысады.  сабақтың мақсат-міндеттерімен танысады;


көңіл-күйі көтеріңкі болады. 

g:\т3лдер к8н3\17092012305.jpgӘркім өзінің «Қарым-қатынас» туралы жеке ойларын білдіріп ортаға салады, өзге студенттердің ойын тындай отырып өзінің пікірін нақты мысалдармен  нақтылайды.

Қарым-қатынас: адамдардың отбасымен, өскен, араласқан ортасымен, елімен,жерімен етене әрі жанды байланысы, тілдесу, пікірлесу, әңгімелесу, сөйлесуадамдардың бір-біріменараласуы Студенттер жаңа сабақта меңгеруге, белсенді қатысуға дайындалады.

Сынып сабаққа дайын, кезекшілік атқарылды, мұғалім мен оқушының арасында ынтымақтастық қарым-қатынасы орнайды

Өз ойларын ұсына отырып түсіндіреді және топтың өзге де мүшелерінің пікірлерін тындайды.Өзінің ойын ашық және нақты жеткізуге бейімделеді.



g:\т3лдер к8н3\17092012302.jpg «Қарым-қатынас» қарым-қатынасқа арналған мақалдар, суреттерді қарым-қатынаспен байланыстыра отырып естеріне сақтайды.
Жаңа сабақты меңгеру деген  қызығушылық оянып, суреттер зейінін жаңа сабақты меңгеруге бағыттайды. Оқушылар «қарым-қатынас» туралы анықтамаларымен танысады, біледі

ІI. Жаңа материалды түсіндіру
Қарым -қатынас. Ұжым. Топ және олардың жіктелуі. Ұжымдағы тұлға аралық қарым – қатынастар.

  1. Қарым-қатынас мазмұны, қызметтері

  2. Қарым – қатынас түрлері,  формалары

  3. Топ және ұжым. Оның түрлері

  4. Ұжымдағы тұлға аралық қарым – қатынастар

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar4.jpg

Топқа бөлу



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar3.jpg

2-топ:  Қарым – қатынас түрлері,  формалары


3-топ; Топ және ұжым.Оның түрлері

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar16.jpg

4-топ; Ұжымдағы тұлға аралық қарым – қатынастар



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar19.jpg

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar21.jpg

1 топқа тапсырма.
“Қарым – қатынастың тиімділігін көтеру үшін қолданылатын әдіс – тәсілдерді   қолдану?

2 топқа тапсырма. Венн диаграммасы
Рухани қарым - қатынассөзі мен Манипулятивті қарым-қатынас

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar23.jpg

3 топқа тапсырма. “Кубизм” стратегиясы

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar22.jpg

4 тапсырма.
Адамдардың дене қимылдарына назар аударып, сипаттама беру, мысал келтіру.


Мағынаны тану
Тұлғаның қалыптасуының ең маңызды факторларының бірі қарым - қатынас болып табылады. Қарым– қатынас тұлғаның дамуында маңызды орын алатынын отандық психологтардың В.Г.Ананьев, А.А.Бодалев, Л.С.Выготский, А.Н.Леонтьев, Б.Ф.Ломова, А.Р.Лурья, В.Н.Мясищев, А.В.Петровскийдің еңбектерінде өз дамуын тапқан. И.А.Зимняяның айтуынша қарым – қатынас  XX ғасырды қамтитын жас мәселе, егер Ежелгі Греция мен Ежелгі Римде ораторлық өнер, риторика, эвристика және диалектика саласында зерттелінсе, қазіргі кезде  қарым -қатынас мәселесі философия, әлеуметтану, әлеуметтік лингвистика, психолингвистика, әлеуметтік психология, жалпы психология, педагогика, педагогикалық психология салаларында зерттелінуде. 

Топтастыру:
Студенттерге мәтіндегі ақпараиқа  сүйене отырып, әр топ өзіне бекітілген сұрақтар  бойынша  жұмыстану тапсырылады.
1-топ: Қарым-қатынас мазмұны, қызметтері

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar6.jpg

Гипермәтіндер бойынша қарым – қатынас түрлерін, формаларын ,құрылымын талдап жазуды ұсынады.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar13.jpg

Гипермәтінді оқып, құрылымы бойынша топ, ұжым түрлеріне сипаттама беру

Құрылу принципі мен әдісіне қарайшартты және нақты,формальды жәнеформальды емес топтар болады.
Нақты топ - адамдардың бір- бірімен өзара қарым-қатынас және байланыс жасай отырып, алдарына қойған мақсат, міндеттерін орындауға жұмылған, өмір сүріп тұрған бірлестігі. Нақты топ қысқа мерзімді, не ұзақ өмір сүруі, мүшелерінің саны аз не көп болуы мүмкін. Ол қауымдастық ретінде өмір сүріп қызмет істейді.
Формальды және формальды емес топтар. Формальды (ресми) топтар арнайы ресми құжатттардың негізінде құрылады. Жоғарғы оқу орнының студенттер тобы, мектептегі мұғалімдер мен қызметшілердің тобы ресми топқа мысал болады. Топ мүшелерінің арасында құжатттарда көрсетілген іскерлік қатынастар орнайды.Формальды топтардағы өзара қарым – қатынас нұсқаулары бірдей болған жағдайдың өзінде бір-біріне ұқсас келуі мүмкін емес, өйткені ондағы адамдардың мінезі, темпераменті, икемділігі, қатынас жасау стилі бірдей болмайды. Іскерлік қатынас нұсқауда жоқ жеке қарым - қатынаспен толығады. Психологиялық жақындық (ұнату, сыйлау, достасу) формальды топты нығайта түседі. 

Ұжымдағы адамдардың өзара қарым – қатынасы адамдардың қарым- қатынасының сыр-сипаты қоғамдық өмірде, әсіресе өндірістік істердегі әрекетінен байқалады. Тұлғааралық қарым – қатынасты қолдау және ұйымдастыру қызметі. Басқа адамдарды қабылдау, олармен жақын және іскерлік қарым – қатынас жағымсыз және жағымды эмоционалды қарым – қатынас орнату әрбір адам үшін бағалы нәрсе болып табылады. Заманауи адамдардың әлеуметтік байланыстары эмоциялық қатынастармен шектелмесе де олар іскерлік, ұжымдық, рольдік қарым – қатынастарға өз әсерін тигізеді. 


Тұлғаішілік қызмет – адамның өзімен - өзі қарым – қатынас жасауы (ішкі және сыртқы сөз) бұл - адамның  ойлауын әмбебап тәсілі ретінде қарауы мүмкін. Л.С.Выготский жазғандай, жеке    қалғанда да адам қарым – қатынастың қызметін атқарады. 
Императивті қарым - қатынас – авторитарлы (әміршіл) форма, партнердің мінез – құлқын, ойын, пікірін бақылау, қатынастағы оны белгі әрекет пен шешімге күштеу мақсатымен жүзеге асырады. 

Тапсырмалар:
1-топ: “Қарым – қатынастың тиімділігін көтеру үшін қолданылатын әдіс – тәсілдерді қолдану?
«Алтын сөздер» әдісі
Адамға комплимент айту арқылы иландыру эффектісін тудыру.Осы әрекетпен адамның қажеттіліктерін қанағаттандырып, өзін жетілдіруге итермелейсіз және жағымды эмоциясын тудырасыз
«Жеке өмір» әдісі
Адамның «хобби», қызығушылықтарына зейін бөлу мен көрінеді, ол вербальды қатынастың күшеюі мен жағымды эмоцияға әкеледі.
2. Топ Рухани қарым - қатынас  пенМанипулятивтіқарым –қатынасты Венн диограммасы арқылы екі жақты салыстырулары керек.

«Кубизм» стратегиясы бойынша топ, ұжым, оның түрлеріне анықтама беру ұсынылады.



  • суреттеңіз

  • салыстырыңыз

  • байланыстырыңыз

  • саралаңыз

  • қолданыңыз

  • талқылаңыз

Мәтін бойынша талдау жұмыстарын жүргізіп нақтыжәне негізгі ақпараттар бойынша жест, мимика, пантомимика бейнеленген суреттер ұсынылады.

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar25.jpg

g:\т3лдер к8н3\17092012307.jpgӘркім өзінің жеке ойларын білдіріп, ортаға салады және мысалдармен нақтылайды.

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar12.jpg

Студеттер тақырыпты ашып, қойылған сұрақтарға жауап бере отырып талқыланады.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar5.jpg

Қарым – қатынас қызметтері: прагматикалық, қалыптастыру, растау жеке – жеке тоқталып, мысалмен түсіндіреді.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar9.jpg

Ақпаратпен танысады, сызба бойынша құрылымдайды, өз іс-әрекетін нақтылайды.



g:\т3лдер к8н3\17092012308.jpg

Әрбір оқыту әдісін қызметін ашады.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar7.jpg

Ақпаратты өңдеу кезінде логикалық операцияларды пайдалану

  • ұсынылған ақпаратты тапсырмаға сәйкес түсіндіреді және таратады;

  • берілген негізге сүйеніп жіктейді.

Топ түрлері: кіші, үлкен, формальды, формальды емес түрлеріне тоқталып, оның мазмұнын ашады.

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar15.jpg

Топ студенттері ұжым  туралы түсінік бере, олардың тұлғааралық қарым – қатынасты қабылдау механизмдері: өзін – өзі тану, Өзара түсіністік негізінде біріккен іс – әрекетті ұйымдастыру ,Ұжым мүшелерін тани білу, Эмоционалды қатынасты орнатудың мәнін ашады, талдайды.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar18.jpg

Топ осы әдістерді қолдану арқылы көрініс көрсету ұсынылады.



http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar20.jpg

Манипулятивті қарым -қатынас – партнерлердің өз мақсатын жасырын жүзеге асыруға бағытталған форма.. Оқыту барысында сабақты қызықты өткізу, оқушының ынтасы мен назарын көтеру үшін манипуляцияны пайдалануға болады. 


Рухани - жеке тұлғааралық - бұл достардың, туыстардың қарым-қатынасы. Әр түрлі тақырып қозғалады.Қосымша сұрақтарға топ болып жауап береді және  жауаптардын нақты мысалдармен  нақтылайды.

Әрбір топ гипермәтінді қолдану арқылы жауап береді.

Топ студенттер анықтап, ажыратуы керек.

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar24.jpg


Өз ойларын ұсына отырып түсіндіреді және топтың өзіне де  мүшелерінің пікірлерін тыңдайды. Өзінің ойын ашық  және нақты жеткізуге бейімделеді.
Сабаққа  қызығушылықтары оянып, ынтасы  қалыптасады Жас кезінде бұзақы болған Б.Франклин уақыт оза келе адамдармен қарым-қатынас жасауда зор табыстарға қол жеткізіп, нәтежесінде франциядағы американ елшісі болып тағайындалған екен. Мұның сыры ол былай түсіндірді: «мен адамдар туралы жаман әңгіме айтпаймын, керісінше жақсы әңгіме айта жүремін»- деген екен. 
http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar11.jpg

Қарым-қатынас - адамдар арасындағы байланыстың орнауы мен дамуы, ортақ іс-әрекет қажеттілігі мен ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін күрделі көп жақты процесс. 

Қарым – қатынас түрлері: манипулятивті, рухани, іскерлік, диалогты, вербальды және вербальды емес (жест, мимика, пантомимика, такесика, проксемика) түрлерін, ерекшеліктерін біледі.

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar10.jpg

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar17.jpg

Топ түрлерін ажырата біледі, құрылымын ұғынады.

Ішінара ізденіс әдісіне мысалдар келтіреді: пікір айту; мәтін құрастыру; сурет салу; өнім жасау; Ұжымда тұлғааралық қарым – қатынастар туралы мәлімет жинақтайды.

Қарым – қатынастың тиімділігін көтеру үшін қолданылатын әдісті өмірдеде қолдануға болатынын үйренеді.

Студенттерді манипулятивті қарым –қатынаспен рухани қарым – қатынастың екі жақты қарастыра отырып, ортақ ерекшеліктерін анықтайды.

Сонымен қатар студенттерді өз бетімен жауапты жұмыстану дағдысы дамиды. манипулятивті қарым –қатынаспен рухани қарым – қатынастың,  талдауға  икемеделеді. Жаңа білім  қалыптасады.


Ішінара ізденіс әдісіне мысалдар келтіреді: пікір айтады.

Өнімді топтық қатынас
- оқушы топтық талқының     іс-әрекетіне өз бетімен ілеседі

Cтуденттер әртүрлі мазмұндағы суреттерге назар аудара, вербальдыы емес қарым – қатынас жасауды үйренеді, адамдардың кинесикасын  ажыратуға үйренеді.



III. Жаңа білімді бекіту

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar27.jpg

http://www.pedcolleg.kz/images/tarbie/kar26.jpg

Студенттердің қарым – қатынасқа түсу деңгейін анықтау мақсатында тест жүргізу ұсынылады.

Бүгінгі сабақтан алған әсерлерін және жаңа тақырып бойынша студеттерге  қысқаша ойын білдіру мақсатында «Б білдім, білгім келеді және ұсыныс» гтафалары  берілген кестені толтыру  ұсынылады. Тақырып бойынша  сұрақтар қойылып, студенттердің бүгінгі игерген тақыпыптарын нақтылай,  игерілген білім пысықталады.


Әрбір студент өз жауаптарын белгілейді.
Қызмет өнімінің нәтижесін бағалау.
- жоспарланған және алынған өнімнің сипаттамаларын салыстырады және өнім сапасына сәйкес қорытынды жасайды;  
- өз әрекетінің өнімін берілген өлшемдер мен тәсілдерге сәйкес бағалайды

Студенттер сабақтан  алған  әсерлерін және сабақ барысында игерген білімді  пайдаланып, кестеге берілген графаларды толтырады. Қойылған сұрақтарға жауап береді, топтағы студенттермен ой алмасады. Сұрақтарға бауап бере отырып, Қарым-қатынас-адамдар арасындағы байланыстың орнауы мен дамуы, ортақ іс-әрекет қажеттілігі мен ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін күрделі көп жақты процесс, түрлері туралы ой-пікірлері жөнінде білімдерін  пысықтайды, мысалы келтіріп  нақтылайды. Студентер өздері  бірін-бірі бағалайды.





Тест нәтижесі 1 - ден 3 ұпай – айту қиын, сіз бір сөз айтқыза алмайтын тұйық адамсыз немесеөзгелерді қашуға дейін мәжбүрлейтін шектен тыс қарым –қатынасшылсыз. Сізбен қарым –қатынасқа түсу үнемі жағымды емес, тіпті кейде қиын. Сізге бұл жөнінде ойланған дұрыс. 4-тен 8 ұпай – сіз, мүмкін қарым- қатынасшыл адам болмассыз, бірақ әрдайым – ұқыпты, әрі жақсы әңгімелесушісіз. Сіз зауқыңыз соқпағанда, алаңғасар бола аласыз, бірақ осы сәттерде қоршаған адамның сізге көңіл аударуын талап етесіз  9-дан 11 ұпай – сіз адамдармен қарым- қатынаста ең жағымды адамның бірісіз. Достарыңызға сізсіз қиын болады. Бұл керемет. 
Өткен тақырып бекітіліп пысықталады және  нақтыланады. Қарым-қатынас мазмұны, қызметі, қарым-қатынас типтері, қарым-қатынастағы әдеп принципі, қарым-қатынаста кездесетін кедергілер туралы ой қалыптасып,  білім тереңдетіледі. Жаңа білім  қалыптасады.

ІҮ.  Бағалау. Қорытындылау 

Оқытушының бағалауы. Студенттер бүгінгі сабаққа қатысулары бойынша бағаланады


Қызметті бағалау.
-өзі іс-әрекетіне бақылауды тапсырылған тәртіппен орындайды.



Өзіндік қозғалысын бағалау
өз әрекетінің әлсіз және күшті жақтарын көрсетеді; 
- өз қызметіндегі қызығушылығын атайды.
Барлық студенттердің білімі бағаланады.Өздерінің және өзге студенттердің іс - әрекеттерінің күшті және әлсіз жақтарын көрсетеді; Өз қызметіндегі қызығушылығын анықтайды.

Ү.  Үйге тапсырма

1. Сауалнама құрастыру, өткізу. 
2. 1-4 класс оқушыларының өзара қарым-қатынасын бақылау.
3. Дейл Карнегидің “Дос табу және оның сеніміне ие болу үшін не істеу керек?” деген кітабын оқып үйрену.

 

Оқушылардың қажетті жерлерін түртіп алады. 




Жалпы педагог бойынша әдебиеттерді талдай отырып, өз бетімен жұмыстану  дағдысы, мәселесің шешімін табу  іскерлігі дамиды.


Достарыңызбен бөлісу:


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет