Сабақ тақырыбы: Шерхан Мұртаза «Ай мен Айша» романы Сабақ мақсаты: ҚР «Білім туралы»



жүктеу 0.92 Mb.
бет4/5
Дата15.05.2017
өлшемі0.92 Mb.
1   2   3   4   5

Шығармалары:

1. «Жас дәурен». Өлеңдер жинағы: «Жазушы».— Алматы, 1966.

2. «Қаздар қайтып барады». Әңгімелер жинағы: «Жазушы», 1968.

3. «Көкейкесті». Роман. «Жазушы», 1969.

4. «Зов» — «Көкейкесті» романының орысшасы: «Жазушы», 1972.

5. «Соңғы көш». Роман, І-кітап: «Жазушы», 1974.

6. «Бақыт жолында». Роман, әңгімелер: «Жазушы», 1976.

7. «Саржайлау». Повестъ, әңгімелер: «Жазушы», 1978.

8. «Последнее кочевье» — «Соңғы көштің» бірінші кітабы. Орыс тілінде: «Жазушы», 1980.

9. «Соңғы көш». Роман-дилогияның екінші кітабы: «Жазушы», 1981.

10. «Шарайна». Роман. повесть, әңгімелер: «Жалын», 1982.

11. «Көштен соңыра» - «Соңғы көштің» бірінші кітабы. Түрік тілінде: Стамбул, 1983.

12. «Сәйгүліктер». Повестер топтамасы. «Жазушы», 1984.

13. «Атамекен». Роман. «Жалын», 1985.

14. «Тағдыр». Роман. «Жазушы», 1988.

15. «Екі томдық таңдамалы шығармалар». Повесть, әңгімелер: «Жазушы», 1989.

16. «Последнее кочевье». Роман-дилогия. Орыс тілінде: «Жазушы», 1992.

17. «Дарабоз». Тарихи романның бірінші кітабы: «Шабыт», 1994.

18. «Земля отцов» — «Атамекен» романының орысша аудармасы; «Жалын», 1996.

19. «Дарабоз». Тарихи романның екінші кітабы: «Жазушы», 1996.

20. «Соңғы көш». Роман-дилогиясы көп жылдан кейін бірінші рет қайта басылды: «Жазушы», 1998.

21. «Дарабоз». Тарихи роман-дилогия. Орыс тілінде: «Сөздік», 1999.

22. «Қалың елім, қазағым». Пікірлер, ойлар, толғаныстар: «Қазақстан», 1999.

23. «Таңғажайып дүние». Ғұмырнамалық роман: «Тамыр», 1999.

Пайдаланылған әдебиет

• Жұмаділов Қ. К. Таңғажайып дүние: ғұмырнамалық роман. — Алматы: Тамыр, 1999. — 624 бет.

«Ақын – жазушы кім десеңіз, ол – бүкіл өмірі символға айналған адам. Егер мен өзім жайында айта бастасам, оның замана туралы, жалпы адамзат туралы хикая болып шығарына сенемін.

Пікірлер, көзқарастар

Қабдеш Жұмаділовті білмейтін қазақ кемде-кем. «Қаздар қайтып барады» және «Қылкөпір» романы Жұмаділовты жұмыр жерге танытты. Қаламгер-классик туралы Еуразия университетінде толымды туынды дүниеге келді.

Докторлық диссертация авторы – Алматыдағы Қыздар педагогикалық институтының доценті Руда Зайкенова. Айта кеткен жөн, жазушы туралы мұндай көлемді еңбек бұрын-соңғы жарияланбаған болатын.

Қазіргі қазақ әдебиетінің классигі. Қабдеш Жұмаділов туралы замандастары, бүгінгі оқырман қауым осылай дейді. Қай дәуір туралы қалам сілтемесін, жазушы – қашанда тарихшы. Қабдеш ағаның бүкіл романдары – тарихи немесе тарихи сипаттағы туындылар. Бүгінгі ғылыми жұмысқа да жазушы еңбектеріндегі тарихилық, деректілік элементтері арқау болыпты7

Серік Негимов, ЕҰУ профессоры:

Бұл кісі қазақ әдебиетіне үлкен олжа салды. Қазақ оқырмандары өте жақсы көретін сүйікті жазушымыз. Бұл кісінің басқа жазушылардан өзіндік ерекшелігі бұл кісінің романдарындағы оқиғалар ол төрт мемлекеттің территориясында өткен.

Еңбек авторы – Руда Зайкенова, Алматы қыздар Педагогикалық институтының доценті. Ғылыми жұмысты бастан-аяқ жазып шығуға 6 жылын арнапты. Қабдеш Жұмаділов шығармаларында 3 ғасыр қапталады. 18 ғасырдағы қазақ-жоңғар шайқасы «Дарабоз» романында айқын көрініс тапса, 19 ғасырдың аяғы 20 ғасырдың басындағы аласапыран «Тағдырда» суреттелген, ұлт тәуелсіздігі жолындағы күрес – «Атамекен» романында айтылады. Докторлық диссертация авторы, бұл роман эпопеялардың тарихи таңбаларына қарап 4 бөлімде жеке-жеке қарастырған. Руда Зайкенова, Алматы қыздар педагогикалық институтының доценті:

Бұл мәселе әлі күнге дейін бірде-бір арнайы зерттелген жоқ. Ауызды қу шөппен сүртуге болмайды әрине, ол кісінің тілі, стилі туралы еңбектер жарық көріп жатыр.

Қабдеш Жұмаділов, Қазақстанның халық жазушысы:

Докторлық үлкен еңбек. Ұлт тағдыры дейді. Шынымен, менің шығармашылығым ұлтпен байланысты. Қуаныштымын, әрине. Сәттілік тілеймін.

Жауһар туындыларымен қазақ әдебиетінің қазынасын толтырған жазушы туралы еңбек өз оқырмандарына жол тартты. Сондай-ақ, кеше Қабдеш Жұмаділовқа ел мәдениетіне қосқан сүбелі үлесі үшін «Күлтегін» медалі тапсырылды7

Гүлжан Марқабаева

4- кезең. Атқарылатын жұмыстар:

«Әдебиет стратегиясы» бойынша ой талқысын жүргізу (сынып оқушыларына әртүрлі тапсырмалар беру)

Сілтеме табушы: мәтіннен дауыстап оқығысы келетін жерін тапқызу

Іздеуші: мәтінге қатысты қосымша ақпарат жинау

Қуғыншы: кейіпкер әрекетін хабарлау

Дәнекер: мәтінді өмірмен байланыстыру

Сұрақ қоюшы: сыныптастарын сөйлету үшін сұрақ дайындау

Сөз тапқыш: бейнелі сөздерді табады

Реттеуші: сыныптастарының тақырыптан ауытқымауын қадағалайды

Мінездеме беруші: кейіпкерге мінездеме береді

Бейнелеуші- суретші: мәтін бойынша сурет салады

Жазушы : талданған мәтін бойынша пікір жазады

1. Шығармаларында көтерілген тақырыптар: Өмірлік тартыс, тарихи шындық, туған жер т.б.

2. «Қаздар қайтып барады» әңгімесіндегі жазушының айтпақ болған ойы:

1. Шет елдегі қазақтардың туған жерге , елге, Отанға деген сағынышы т.б.

Қорытынды . Әңгіме неге «Қаздар қайтып барады» деп аталған ?

1. Жазушының айтпақ болған ойы не?

2. Әңгімені оқу барысында қандай ой түйдіңдер?

Үйге тапсырма. Әңгімені толығымен оқу. Композициялық құрылысына талдау жасау.

2. Сұрақтар мен тапсырмаларға дайындалу. 3. Қосымша деректер жиыстыру.



ІҮ тоқсандық сабақ жоспарлары

Сабақ №1

Сабақтың тақырыбы: Олжас Сүлейменов”Арғымақ”,
“Қыз қуу”,”Махамбетке”

Сабақтың мақсаты;1.Ақын өлеңдерінің идеясын ашу.

2.Олжас Сүлейменов туралы білімдерін пысықтау әрі кеңейту.

Оқушылардың бойында ұлттық мінез, әрбір елдің өзіндік сұлулығын қалыптастыру; ұлттық мақтанышты,а тадан балаға келе жатқан баға жетпес асыл мұраны сақтай білуге жетелеу ; жеке тұлғаны елін, жерін,отанын сүюге баулу; ,ойлау,суреттеу , көркем сөйлеу шеберліктерін дамыту.

Сабақтың түрі : практикалық -шығармашылық сабақ


  • Сабақтың типі,жаңа сабақ

  • Пәнаралық байланыс;тарих,ән-күй, бейнелеу, этнопедагогика,әд/тану.

  • Сабақтың өту әдіс-тәсілі; Жаңғырту(репродуктивті),эвристикалық(Іздендіру),СТО страиегиялары ,талдау,жинақтау,сұрақ-жауап.

Көрнекіліктер : 1.Ақын суреттері, өлеңдері,интерактивті тақта, док. фильм

  • Сабақтың барысы;

  • 1.Ұйымдастыру.

  • 2.Жаңа сабақ.Ақын туралы не білеміз?

  • Кластер құру,оқулықпен жұмыс

  • “Семей-Невада”қозғалысына тоқталу.

  • Өлеңдерді мәнерлеп оқу, идеясын ашу. (Үш топқа үш өлеңі беріледі, ватманға негізгі ойларды түсіріп қорғайды)

Мағыныны тану.Оқулықпен жұмыс.

  1. Арғымақ” Өлеңін мәнерлеп оқу.

  2. “Арғымақ”өлең туралы пікір айту.

3. Шығармашылық жұмыс. Сөзбен сурет салу. Теңеу үндестігін табу

4. Іздендіру тапсырмалары: Өлең жолдарынан халықтық салт-дәстүр,ұлттық мінез,таным-түсініктерін танытатын жолдарды анықтатау

5. “Қыз қуу” өле ңін оқығанда көз алдыңа не елестейд і?

6. Мәтінмен жұмыс. Өлеңді оқып,өлеңнен қайталауларды тауып,көркемдік қуатын айт,бейнеле.

“Қыз бен жігіт “фильмін еске түсір.

7.Қандай ұлтты қойындарды білесіңдер? Топтастыру

Өлеңді талдаудың семантикалық картасын толтыру

ТЕҢЕУ ҮНДЕСТІГІ

ҰЛТТЫҚ МІНЕЗ

ТАНЫМ- ТҮСІНІК

САЛТ-

ДӘСТҮР


ҚАЙТАЛУ

ТӘСІЛІ


ӨЗ ПІКІРІҢ



















Махамбетке өлеңі бойынша:

1.Өлеңді мәнерлеп оқу

2. Өлең мақсатын, идеясын анықтау

3. Өлеңді оқи отыра Махамбет портретін елестетіп салу

4. Өлең жолдарынан ақын бейнесін ашатын көркемдік құралдарды анықтау

Қорытынды :

Ақын өлеңдер інен алған әсерім . Эссе . Үйге тапсырма: Ақын өлеңдерін жаттау

Сабақ №2

Сабақ тақырыбы: Т. Айбергенов «Ана», «Аруана – бауыр дүние»

Сабақ мақсаты: ақын өмірі мен шығармашылығы туралы түсінік беруе отырып, өлеңдерінің тақырыбы мен идеясын меңгерту; түсініп оқы дағдысын дамыту; ананы құрметтеуге; туған жерді сүюге тәрбиелеу.

Сабақ түрі: практикалық (өлеңді талдау)

Сабақ әдісі: сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, талдау

Сабақ барысы: І. Ұйымдастыру

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа сабақ


  • Өмірі туралы оқу, негізгі мәселелерді анықтау (тірек конспект арқылы)

Т.Айбергенов – ақын.

Туған жері: Қарақалпақ елінің «Қоңырат» деген жері

Қайтыс болған: Нөкіс қаласында (29.08.1967ж)

Білімі: Ташкент педиститутын бітірген

Алғаш 1957 жылдан баспасөздерде жариялана бастады. Тұңғыш «Жас дәурен» жинағына 1961 жылы енді.

Қазақ поэзиясына өзіндік жаңа ырғақ, тегеурінді екпін әкелді. Оның өлең құрылысы 18-19 буынды болып келеді. Өлең құрылысына жаңалық әкелген.

Поэтикалық жыр кітаптары «Өмірге саяхат» (1963ж), «Құмдағы мұнаралар» (1967ж) Ленин комсомол сыйлығын алған, «Аманат», «Бір тойым бар».

«Біргемін мен сендермен» атты естелік кітабы бар.




  • Өлең мәтінімен жұмыс

а) Мәнерлеп оқу

ә) Негізгі тақырыпты, ойға қатысты тірек сөздер жазу.



Айға сіңлі, Жерге қарындас;

теңдесі жоқ құдірет;

қуаты Жердің күшінен де басым;

онсыз тіршілік жоқ;

оны сыйлау үшін даналық керегі жоқ;


Жетім емес кей ананың жетімдігін көргенде – деген өлең жолдарынан нені аңғаруға болады?
Бүгінде қандай мәселелер бар?

Ұрпақ тәрбиесі Қарттар үйі
Қандай адам қасиеттері суреттелген? (анаға деген махаббат, пасықтық, тасбауырлық, т.б)
ә) Аруана – бауыр дүние

Өлең аруана жайлы аңыз негізінде құрылған.

Өлең идеясы: туған жерге деген сүйіспеншілік.

Лирикалық кейіпкер - ақынның өзі (ақын сезімін білдіретін өлең жолдарын оқу)


Тапсырмалармен жұмыс

5 тапсырма



«Күй» аңыз әңгімесі


«Аруана бауыр дүние»

Ботасы өлген аруана

Ботасын шайнап өлтіреді

Ботасына деген сағынышы басым

Туған жерін сағынады

Күйге елтиді

Туған жеріне ұшады


*Сұрақтар мен тапсырмаларды орындау
Сабақты қорытындылау
Оқушыларды бағалау
Үйге тапсырма: а) ұнаған өлең шумақтарын жаттау

ә) ана тақырыбына ойтолғау жазу



Сабақ 3-4

Төлен Әбдіковтің «Қонақтар» хикаяты . Әңгімеге арқау болған ұлттық тәрбие (8 – сынып. 2 сағат)

Мақсаты




1. «Қонақтар» хикаятын оқып-талдау ырысында ұлттық сананы қалыптастыру

3. Ата – анаға махаббат, сүйіспеншілікті дамыту, жат қылықтан жирендіру



2. Топпен жұмыс істей білуге баулу шығармашылық қабілеттерін шыңдау

Сабақта қолданатын әдіс-тәсілдер: «ЖИТСО», «Пікірталас кестесі»,

«Аялдамамен оқу», «Ассоцация» әдістері және «Блум» жүйесі.

І Үй тапсырмасын тексеру

* «Блум жүйесі» * Білім Үй тапсырмасын тексеру

1) Д.Исабековтың «Әпке» драмасы.

* Талдау «Жақсылық жасау үшін өмір сүру керек» ой-толғауын талдау.

* Түсіну Мұғалімнің кіріспе сөзі.

ІІ СКТ

Төлеген Әбдіков



1942 жыл

Торғ. обл. Жанг.ауд.

1965 ж.

«Жалын» журн.



«Қазақфильм» киностудиясы

«Қазақ әдебиеті» газеті

Франц Кафка ат.алтын модель

«Қонақтар» хикаяты

ІІІ «Аялдамамен оқу» стратегиясы

1-аялдама .Баласын тағатсыздана күткен әке-шеше

2-аялдама. Көп күткен қонақтар

3-аялдама. Өз үйіне өзі қонақ болған Сапабек

4-аялдама .Ақталмаған үміт

* Талдау 1. Шығарманы оқып шыққаннан кейін қандай ойға келдік?



* Қолдану 1-топ


Шығарманың негізі түйіні – ұрпақ тәрбиесі. Қалада қызмет істейтін жалғыз ұлын сабырсыздана күткен қартайған әке-шешенің жан сезімі шынайы суреттелген. Мәтіннің соңына дейін әлдебір сиқырға сенетін сияқтысың, үміттері ақталса екен деп тілейсің. Ал оны оқып біткен соң, көңілің құлазиды, бірге қайғырасың. Шығармада басты назар Ерғабыл шалға аударылған, ал оның кемпірі туралы көп суреттелмеген. Әкенің баладан күткен үміттің ақталмағаны қиын екен.


* Комментарий 2-топ


Бізге ерекше әсер еткен - өз үйіне өзі қонақ болған Сапабек бейнесі. Тіпті әйелі де, баласы да өзіңе сай көрінеді. Осындай әке тәрбиесін көрген бала қандай болмақ? Халқымыздың атадан балаға мирас болып келе жатқан үлгісін Сапабек білмейтін көрінеді. Әйтпесе, баласын тастап кетпес пе еді. «Екі қарттың ортасында өскен бала дана болар» деген нақылға сай қитар көз ұл әкесіне қарағанда, мейірімдірек болар еді, кім білсін? 12 айда келетін еңбек демалысын қарттардың жанында өткізгені дұрыс еді, олардың қанша өмірі қалды дейсің? Бізге Ерғабыл шал ұнады. Күткен үміті ақталмай қалғанда, жылаған жоқ, ешкімге мұңын да шаққан жоқ. Өзінің күнделікті тіршілігіне араласып кетті, бірақ жүрегі қатып қалған сияқтанды. Ең өкініштісі – баласының өзін жерлеген туралы қиялының іске аспайтындығы.


Жинақтау 3-топ


Ең бастысы, ата-ана, туған-туыс, ел –жұрт алдындағы парыз туралы түсінігі таяз Сапабектің біздің халықтың ұлы екендігінде. Өзіне ұқсаған әйелі, олар өсіріп жатқан бала туралы ойласаң, жүрегің қан жылайды. Өзі туып-өскен ауыл адамдарымен ортақ тіл табыса алмаған Сапабектен басқа не күтуге болады? Бұл – ащы шындық. Екінші жағынан, тәрбиесі де дұрыс болмаған сияқты. Мүмкін, жалғыз бала болған соң, көп еркелетті ме? Бірақ жазушы суреттеген Ерғабыл көзқарасы басқа сияқты. Қалай болғанда, ұлттық сана, ұлттық тәрбие бірінші орында тұру керек қой.




ІІ топ

3. Сапабектің өз мамандығы бойынша жұмыс таба алмауы сөзсіз, сонда ол оқуды бекер бітірді ме?

ІІІ топ

4. Жылына бір рет келетін демалысын ел көпір, жер көріп өткізген дұрыс қой. Әрі баласының да есінде қалады.



І топ

5.Ауыл адамдарына Сапабек әңгімесінің қызықсыз болуының себебі – ғылым негіздерін түсіебеуінен.

ІІ топ

6. Бар кінәні Сапабекке аудару дұрыс емес, бұл жерде әке-шешенің де кінәсы бар, дұрыс тәрбие бермеген.






ІІ топ

3. Баласының кемпір-шалға суық болуына кінәлі – Сапабектің өзі, дұрыс тәрбие бермеген.

ІІІ топ

4. Сапабек ауылда туып, ауылда өскен, олай болса, ауыл адамдарына ортақ әңгімені неге айтпады?



І топ

5. Әке-шешенің қартайып, қажығандығын біле тұра, ауылға демалысқа келмеуі, шөбін шауып, көмек көрсетпеуі – одан үміт күтуге болмайтындығының дәлелі.

ІІ топ

6. Әке-шешенің үмітін алдап, баласын тастамай кеткені – қатыгездік.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет