Преподавание языковых дисциплин в школе и вузе



жүктеу 2.03 Mb.
бет2/8
Дата15.01.2017
өлшемі2.03 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ОҚЫТУШЫНЫҢ

АУДИТОРИЯНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУЫ ЖӘНЕ ОҚЫТУ

ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН ТИІМДІ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕРІ
Н.С. Абубакирова

(Шымкент қалалық қазақ тілін оқыту, салт-дәстүрді және



өнерді насихаттау орталығы, Шымкент қ., Қазақстан)
Ғылым мен техника дамыған және елдердің өзара бәсекелестігі күн сайын күшейе түскен ХХІ ғасырда Қазақстанның сыртқы саясатының жан-жақты тереңдеп, ағылшын тілін меңгеру аса қажет. Оның үстіне, еліміздің дүние жүзіндегі дамыған 50 елдің қатарына ену стратегиялық бағытын іске асыру үшін, шетел тілін, әсіресе ағылшын тілін меңгерген білімді де білікті ұрпақ тәрбиелеудің маңызы зор.

Ағылшын тілін сапалы оқытудың кілті – оқытушыда. Бүгінгі таңда оқытушылардың өз біліктілігін өсіру, сабақ алды дайындық қызметі, аудиториядағы ұйымдастыру қабілеті, оқыту әдістемесі т. б. барлығы да оқыту сапасына тікелей әсер ететін факторлар болып табылады.



Ағылшын тілін оқытудың мақсаты мен міндеті:

- сабақ барысында жаңа технологияларды қолдану арқылы әрбір тіл үйренушінің ойлау қабілетінің дамуына, пікір алмасуға,еркін сөйлеу әрекеттерін жандандырып, сауатты жазуына толығымен мүмкіндік туғызу;

- тіл үйренушілерді шет елдердің салт-дәстүрі, әдет-ғұрыптары мен күнделікті тыныс тіршілігімен таныстыру;

- оқыту технологияларына қатысты оқу құралдарын зерттеу, оны тәжірибеге енгізу.

Білім беру саласының негізгі бағыты жан-жақты білімді, сауатты, ынталы, адамгершілігі мол азаматты тәрбиелеу. Қазіргі қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістер мемлекеттік тіл мен қатар ағылшын тілін оқытып үйретудің жаңа жолдарын іздеу талап етіп отыр. Соның ішінде ең маңыздысы төмендегідей.

1. Оқытушының сабаққа толығымен дайын болуы шарт.

Әр бір оқытушы сабақ өтер алдында жан-жақты мұқият дайындалып, оқытудың бағыттарын күшейтіп, ағылшын тілін оқытудың тиімділігін арттырулары керек. Сабақ алды дайындықтың толық болуы – сабақты сапалы өткізудің кепілі. Егер сабаққа оқытушының дайындығы жақсы болса, оқыту нәтижесі де жақсы болады. Оқытушы сабаққа дайындалу барысында, өзінің білім өресі мен кәсіптік қабілетін шыңдап қана қоймай, методикалық тәжірибені де жинақтайды. Оқытушының оқулықты талдап зерттеуі, оқулық жөніндегі түсінігін тереңдетіп оқытудың жаңа жолдарын және әдістерін табуына қөмектеседі.

2. Тіл үйренушілердің деңгейіне қарай сабақ өту және оқыту бағдарламасын жан-жақты қарастыру.

Бағдарлама – күнделікті оқыту жұмысының басты құралы. Ол әр кезеңде оқыту жұмысының түйіні, нысанасы және оқыту моделі жақтарында маңызды рөл атқарады. Бағдарламаны мұқият зерттеу арқылы, әр кезеңде оқыту жұмысына жалпылық таным қалыптасып, ұзақ мерзімді оқыту жоспарын жасап, әрбір тараулардың мазмұны жөнінде нақтылы нысананы белгілеуге болады.

Оқытушылардың оқулықты пайдалану тәсілі әр түрлі болады. Кейбір оқытушылар тек ғана оқулық бойынша сабақ өтеді, кейбір оқытушылар оқулыққа сүйенгенімен оның кейбір мазмұндарына өзіндік өзгеріс енгізеді, ал кейбір оқытушылар оқушылардың деңгейіне қарай өзі материал жинақтап сабақ өтеді. Дегенмен, сабақтың ретті, ұласпалы ғылыми өтілуі, сабақ оқытудың тиімділігін арттыру бұл үшін оқулықты зерттеп, оның құрылымдық жүйесін және оқыту мақсатын анық білу керек.

3. Оқыту әдістерін жан-жақты қарастыру және тіл үйренушілердің деңгейін зерттеу.

Бағдарлама жалпы бағыт бағдар бергенімен, нақтылы оқыту әдісін оқытушы өзі белгілейді. Сондықтан ағылшын тілін оқыту барысында тыңдау, сөйлеу, жазу және аудару сияқты оқыту принциптері мен әдіс-тәсілдерін жақсы игеру керек. Сабаққа дайындалғанда әр сабақтың мазмұнын толық жеткізу, мәселені шешу, үйрену тактикасын жаттықтыру, іс-әрекет ұйымдастыру, қабілетін жетілдіру сияқтылардың барлығына нақтылы әдіс-тәсіл ойластыру керек.

Сабақтың жанды да жалынды өтілуі үшін үйренуші тұлғалардың белсене ат салысуы өте маңызды. Сабаққа қызыға қатынасуына кепілдік ету үшін,үйренушілердің оқу деңгейі мен үйрену стилі сияқты жақтарын мұқият зерттеп, өтілетін сабақтың мазмұны мен формасын студенттердің нақтылы жағдайына қарай бейімдеу керек. Осылай істегенде ғана сабақ сіңімділігін жоғарлатуға болады.

4. Оқу-танымдық деңгейіне, жас ерекшелігіне мән беру.

Оқу-танымдық деңгейі жастың өсуіне байланысты дамып отырады. Оқу-танымдық қабілетінің әр түрлі болуына байланысты тіл үйренушілердің үйрену тәсілі де сан түрлі болады. Мысалы, жас жеткіншектердің көбі практикалық үйрену тәсілін ұнатса, ересектер талдау жасау тәсілі арқылы үйренуді ұнатады. Кейбір топтағы оқушылар танымдық қабілеті әр түрлі болатындықтан, оларға да түрліше оқыту әдісін қолдану керек. Жас шамасы әр түрлі адамдардың оқу-танымдық деңгейі және талғамы болады. Көбінесе тіл үйренушілер сабақтың ойын және тақырыпты талдау тәсілдерін ұнатады.

5. Аудиториядағы сабақты ұйымдастыру.



описание: iels malta - lal malta - основное здание школы английского языка на мальте - взрослые студенты в интернет кафеописание: iels malta - lal malta - основное здание языковой школы для взрослых - общий холл

Тіл үйренушілерге жақсы оқулық таңдалғаннан кейінгі шешуші нәрсе – оқытушының осы оқулықты мүмкіндігінше толық пайдаланып, үйренушілердің тілге деген қызығушылығын арттырып, оларға мол тілдік білім беруінде. Аудиториядағы ұйымдастыру – сабақты жақсы өтудің бірден-бір факторы, ол аудиториядағы оқыту іс-әрекетінің сәтті жүргізілуіне тікелей әсер етеді.

Аудиториядағы сабақты ұйымдастырудың маңызы мен құрылымы. Оқытушының аудиториядағы басты міндеті – үйренуге тиімді орта ұйымдастыру. Аудиториядағы сабақтың сәтті өтілуі ұйымдастыру тактикасының ұтымдылығына байланысты. Сабақты қалай бастап, қалай аяқтау, оқытушының қалай нұсқау беруі, сабақ өту барысында қандай атқаруы, міне, осылардың барлығы аудиториядағы сабақтың сәтті өтілуінің кепілі.

Аудиториядағы ұйымдастыру жалпы алғанда оқытушының мақсатына, ұйымдастыру шеберлігіне байланысты болады. Аудиториядағы ұйымдастыру шешім жасау және әрекет ету болып екіге бөлінеді. Шешім жасау – қандай шара қолдану, бұл шараны қашан және қалай қолдану сияқты жақтарды қамтиды. Ал, әрекет ету – осы шешімдерді нақтылы орындау барысы болып табылады. Аудиториядағы ұйымдастырудың ең негізгі шеберлігі – түрлі мәселелерді бір жақты ету, мәселелерді шешудің әдісі мен ұтымды әрекетін дұрыс талдау сияқты жақтарынан бейнеленеді. Аудиториядағы ұйымдастыру, оқытушының нұсқау беру, іс-қимылды ұйымдастыру тәсілі, зейін қойып тыңдамайтын студенттерді қалай басқару және оқыту жұмысының ретін бақылау әдісі сияқтыларды қамтиды. Осы мәселелерді дұрыс шешу әрбір оқытушының міндетті.

Аудиториядағы оқыту жұмысын ұйымдастыру оқытушының толық дайындығын қажет етеді. Оқытушының басты міндеті: мәнді мағыналы, қызықты және шынайы материалдарды тауып аудиториядағы іс-әрекетті ұйымдастыру барысында оқытушы өзінің орнын дұрыс таба білу. Оқытушы аудиторияда ұйымдастырушы (organizer) ғана емес, бақылаушы (controller), тексеруші (assessor), жебеуші (promter), қатысушы (participant), ақпарат беруші (source of information). Демек оқытушының оқыту жұмысына лайықты араласуы тіл үйренушімен оқытушы арасындағы үйлесімді байланыс орнауына септігін тигізеді.

Оқыту технологияларын тиімді қолдану әдістері:

1. Саралап оқыту: Мұндай оқытудың басты мақсаты – дарынды балаларды зерттеу, қолдау және мадақтау. Саралап оқытуда елеулі жетістіктерге жету үшін мынадай мақсаттар қою керек: а) нақтылы бағдарлама жасау; б) материалдық базаның жеткілікті болуы.

2. Дамыта оқыту: Дамыта оқыту өте күрделі, біртұтас педагогикалық жүйе. Дамыта оқытудың мақсаты мәтінде, мазмұнында, оқытушының рөлі мен атқаратын қызметінде, әдіс-тәсілдерінде, тіл үйренушінің белсенділігінде. Дамыта оқыту үрдісінде білім дайын берілмеуі тиіс, тіл үйренуші тереңіне қарқынды ой еңбегін қажет ететін тапсырманы орындау арқасында жетуі керек.

3. Интербелсенді әдіс: Интербелсенділік деген сөз, «антеракция» деген ұғымнан шығады. Ал, интеракция жеке тіл үйренушілердің, топтың, жұптың өзара біріккен әрекетке, бір-біріне алма – кезек әсер етуі. Бұл әдіс сұхбат құруда тіл үйренушілердің белсенділігін арттырады. Бірігіп жұмыс істеуге үйретеді.

4. Ақпараттық әдіс: «Ақпарат» дегеніміз не? «Ақпарат» сөзі түсіндіру, баяндау, мәлімет деген ұғымдарды білдіреді. Ақпараттық процестерді жүзеге асыратын негізгі құрал компьютер екені баршамызға белгілі.

Ақпараттың түрлері төмендегідей:


Кinds of information

Literature

Textual

texts, topics, advertisments e.t.c.

numeral

digit-multiplication table, exercises

picture information

pictures, tables, fotos e.t.c.

musical

sounds, music, words.

video

films, short dialogues e.t.c.

Осы кестедегі келтірілген акпараттар мен әдебиеттер туралы мәліметтерге жасалған талдау, олардың өзара ұқсастығы, әдебиеттерде, берілетін ақпараттар тәлім-тәрбие мен білім көзіне жатады және акпараттық дүниетанымдық қызмет атқарады.


Әдебиеттер
1. Пассов Е.И. Урок иностранного языка в средней школе. – М.: «Просвещение», 1988. – 223 с.

2. Пассов Е.И. Коммуникативный метод обучения иноязычному говорению. – М.: «Просвещение», 1991. – 222 с.

3. [Электронный ресурс] Режим доступа: http://www.monografias.com/ trabajos18/the-communicative approach/the-communicative-approach.shtml


ИСТОРИЧЕСКИЙ КОММЕНТАРИЙ НА УРОКАХ РУССКОГО ЯЗЫКА
Н.Ж. Айтенова

(Средняя школа № 24 им. С. Ерубаева, г. Шымкент, Казахстан)


Проблема обучения детей грамоте всегда стояла чрезвычайно остро не только в дидактике, но и в социальной жизни, так как грамотность народа – это его оружие в борьбе за культуру. Поэтому достижение высокого качества орфографических навыков по-прежнему остается одной из наиболее сложных задач школьного обучения. Особенно большое значение имеет выработка орфографических навыков, основанных на сознательном использовании грамматических знаний, применении орфографических правил, предполагающих активную мыслительную деятельность учащихся.

Теоретический материал курса русского языка представляет для школьников некоторые трудности, так как представлен в большом объеме, который необходимо не только усвоить, но и применять на практике. Объем этот определен официальной программой и составленными на ее основе школьными учебниками русского языка. В пределах этого объема учащиеся должны научиться выделять орфограммы, находить их опознавательные признаки и в соответствии с этим применять то или иное орфографическое правило. Но выучить формулировку правила и освоить правописание с помощью правила не одно и то же. Как известно, есть учащиеся, которые, зная правило, не могут применять его на практике. Поэтому целесообразно выбирать более эффективные подходы к организации работы над формированием орфографических навыков. Понять принцип орфографии – значит увидеть ее систему и воспринять каждое ее отдельное правило как часть системы, понять орфографическое правило и каждую орфограмму во взаимосвязях грамматики, этимологии, истории языка. В теории русской орфографии указываются морфологический, фонетический, традиционно-исторический принципы.

В своде «Правила русской орфографии и пунктуации» свыше 420 правил, кроме того, правописание нескольких тысяч слов не подчиняется ни одному из них. Традиционный принцип написания состоит в сохранении написаний, не объяснимых с точки зрения современного произношения или современного строения слова. Эти написания запоминаются. Так, например, написание сочетаний -жи-, -ши- отражает историческую мягкость шипящих ж и ш.

Использование исторического комментария на уроках русского языка стимулирует учебную деятельность учащихся, повышает интерес к изучению русского языка, повышает орфографическую грамотность. Учитель русского языка должен уметь объяснять различные языковые явления с точки зрения истории языка, проводить исторический экскурс, языковые сравнения и сопоставления. С этой целью учитель должен методически правильно отбирать материал для исторического комментирования, уделяя большое внимание его практической направленности, привлекать только такие исторические сведения, которые освещают процесс развития языка, объясняют внутреннюю логику и обусловленность существующих лексических, грамматических и орфографических явлений. При этом в центре внимания учителя должны быть важнейшие принципы дидактики – доступность, учет возрастных особенностей и уровня психического развития учащихся данного класса.

При изучении общих тем привлечение фактов истории языка, этимологии носит прежде всего вспомогательный характер. Близкие и принципиально разные языковые явления анализируются с обязательным использованием сравнительных данных истории языка. Так, например, написание слова обаяние становится понятным, если учесть, что оно является суффиксальным производным от др.-рус. обаяти – ‘околдовать словами’. Первоначально обаяние – ‘колдовство словами, состояние околдованного словами’, обожать образовано суффиксально-префиксальным способом от богъ (букв. – ‘почитать богом’, затем – ‘страстно любить’) [3, c. 296].

Есть в русском языке слова, которые пишутся так, как принято: либо в соответствии с традицией русского языка: калач, собака, корова; либо сохраняют написание по языку-источнику: касса, магазин. К словам с традиционными написаниями относятся также заимствования из других языков: ванна, солдат (нем.), компьютер (англ.), арбуз, балык (тюрк.), чемодан (перс.). Многие написания, относимые к числу непроверяемых, на самом деле могут быть проверены на основе языка-источника: аккуратный < лат. accuratus (буква а в начале слова, две буквы к), пассажир < франц. passger (буква а в первом слоге, две буквы с), трамвай < англ. tramway, хоккей < англ. hockey, аллея < франц. allee и т. п.

Эффективными являются работы по интеграции языков со знакомства с наиболее распространенными в русском языке греческими и латинскими морфемами. В русском языке большое количество слов греческого и латинского происхождения. Заимствования из латинского языка связаны прежде всего с научной сферой, так как в средние века, в XVII-XVIII веках латинский язык был языком науки. Основная масса юридических терминов юстиция, процесс, прецедент, презумпция, адвокат, казус, эксгумация и др. также восходит к латинским корням. Предлагаем следующую систему по работе с греческими и латинскими заимствованиями. Сначала идет этап накопления наиболее распространенных греческих и латинских морфем. При знакомстве с морфемой нужно определить ее значение, подобрать слова, в которых использована эта морфема. При этом можно дать исторический комментарий: фил (греч.) – ‘любить’: философия, филология, филармония, Филипп (‘любящий лошадей’), филантроп (‘любящий людей’).

На этапе запоминания морфем используются задания типа:

● Перевод морфемы на русский язык: авто – сам, гелио – солнце, мега – большой и т. д.

● Перевод с греческого языка на латинский: анти – контр, био – вита, гео – терра, гидро – аква, поли – мульти, гипер – супер.

● Этимологическая работа с терминами:

- лингв.: омографы, омофоны, ономастика, топонимы;

- биол.: симбиоз, фотофоры, фагоциты;

- матем.: периметр, тетраэдр, октаэдр и т. д.

● Работа с собственными именами греческого или латинского происхождения: Никита – ‘победитель’ (< греч. Ника – ‘богиня победы’), Никифор – ‘победоносец’, Николай – ‘победитель народов’, Георгий – ‘земледелец’, Дмитрий – ‘посвященный Деметре’, Денис – ‘посвященный Дионису’, Евгений – ‘благородный’, Петр – ‘камень’.

● Объяснение правописания с использованием знаний по этимологии: асимметрия (а ‘отсутствие чего-либо’ + сим ‘со’ + метр ‘измерить’), перископ (пери ‘вокруг, около’ + скоп ‘смотреть’), антагонизм (анти ‘против’ + агон ‘состязание’).

● Подбор слов-синонимов греческого или латинского происхождения: книголюб – библиофил, человеколюб – филантроп, правописание – орфография;

● Подбор антонимов: филантроп – мизантроп, импорт – экспорт, прогресс – регресс, мега – мини.

● Составление списков заимствований из других языков:

- франц.: бельэтаж (bel ‘красивый, хороший’ + etage ‘этаж’), гардероб (garde ‘хранение’ + robe ‘одежда’);

- англ.: коктейль (cock ‘петух’ + teil ‘хвост’), ковбой (cow ‘корова’ + boy ‘мальчик’);

- нем.: вундеркинд (wunder ‘чудо’ + kind ‘ребенок’), перламутр (perl ‘жемчужина’ + mutter ‘мать’).

● Составление списков заимствованных слов на определенную тему: “Спорт” (англ. футболfoot ‘нога’ + ball ‘мяч, шар’; голкиперgoul ‘цель’ + keeper ‘сторож, хранитель’), “Одежда”, “Украшения”, “Названия блюд”, “Этикет”, “Общественно-политическая лексика”.

● Распределение слов в соответствии с языком-источником:

- греч.: анархия, гороскоп, мегаполис;

- лат.: президент, проспект;

- франц.: саквояж, авангард, сувенир.

● Работа с фразеологизмами, крылатыми выражениями.

Так, например, история возникновения фразеологизма Время – деньги, который прочно усвоен всякого рода предпринимателями, связана с американским ученым и политическим деятелем Вениамином Франклиным (1706-1790) [1, с. 56]; крылатое выражение Деньги не пахнут возникло из слов римского императора Веспасиана (I в. н. э.), сказанных им, когда сын упрекнул отца в том, что он ввел налог на общественные уборные [1, с. 98]. Афоризм Драконовские законы (меры, наказания), который укрепился в литературной речи в значении суровых, жестоких законов, связан с именем Дракона – первого законодателя Афинской республики (VII в до н. э.); существовало предание, что созданные им законы являлись непомерно жестокими и были написаны кровью [1, с. 105]. Выражение Тянуть канитель, которое означает ‘делать, говорить что-либо однообразно, нудно’ или ‘медлить, затягивать какое-либо дело’, первоначально было связано с канителью, металлической нитью, которую вытягивали мастера из раскаленной проволоки; канитель применялась в рукоделии, и вытягивать металлическую нить, вышивать ею было очень трудно; такая кропотливая работа требовала много времени. Фразеологический оборот Крокодиловы слезы возник в русском языке в результате буквального перевода сложного немецкого слова Krokdilstrдnen. Первая запись этого фразеологизма нашла отражение в «Немецко-латинском и русском лексиконе» Вейсмана 1731 г. (с. 123). Появление соответствующего образования в немецком языке связано с поверьем о том, что когда крокодил пожирает человека, то он плачет (ср. в “Азбуковнике” XVIII в.: Крокодил зверь водный … Егда имат человека ясти, тогда плачет и рыдает, а ясти не перестает) [4, с. 226].

● Подбор родственных слов.

Историческое родство объединяет в русском языке и многие заимствованные слова. Так, в работе И.В. Прониной рассматривается родственная группа от латинского корня manus – ‘рука’: маневр, манеж, манера, маникюр, мануфактура, манжета, Ла-Манш, команда, командир, мандат, эмансипация. Маневр – это ‘уловка’, ‘ловкий прием’, буквально ‘движение рукой’. Манеж – ‘руководство’. Манера – ‘ловкая рука’. Маникюр (< лат. curo – ‘забочусь’, ‘ухаживаю’, и – соединительная гласная) – ‘забота о руках’. Мануфактура (< facio ‘делаю’) – ‘делание руками’. Эмансипация – это ‘высвобождение’, букв. ‘выхватывание рукою из-под гнета, из подвала’ (в приставке ex- выпадает x перед m + man-us ‘рука’ + capere ‘хватать’). Ла-Манш – это ‘рукав’ (< франц. La – артикль ж. р.). Манжета (< франц. manche – ‘рукав’) – это ‘рукавчик’. Команда, командир образованы от лат. глагола mando – ‘приказываю’, букв. ‘вручаю, отдаю в руки’, при помощи приставки com-, в которой утрачивается согласный; мандат – букв. ‘врученный’, также от man-do – ‘вручаю’ [2, с. 102]. В словах кашне и пенсне есть общая часть не. Эти слова пришли к нам из французского языка, где слово кашне обозначает ‘прячь нос’, а пенсне ‘держи за нос’. Историческими родственниками являются слова спектакль, спектр, аспект, конспект, проспект, потому что все они так или иначе связаны с лат. spektro – ‘смотреть’, ‘глядеть’.

Историзмы – примеры непосредственного, прямого влияния перемен, происходящих в жизни, на словарь. И в связи с этими процессами лексика наиболее чутко откликается в материальной и культурной жизни общества, в социальном укладе, в отношениях между людьми. Но это не означает, что словарь текуч, неустойчив. Иначе мы бы не понимали не только Пушкина и Гоголя, Толстого и Чехова, но и Горького, и даже Айтматова. Если нам попадется в руки какой-либо текст XVIII-XIX вв., мы способны кое-что понять из этого текста. Правда, это понимание иногда может быть обманчиво: несколько веков назад смысл их был иным. Так, например, красным называли то, что сейчас мы обозначаем словами красивый, прекрасный. Это значение сохранилось в былинах и в пословицах, в народных песнях: красная девица; Не красна изба углами, а красна пирогами, и в топонимических наименованиях: Красное село – это ‘красивое’ село, а не село красного цвета; Красная площадь значит ‘красивая площадь’. С развитием языка начинает преобладать – и чем ближе к нашему времени, тем отчетливее – принцип наименования предмета по его функции, назначению: выключатель, пылесос, фиксатор, диктофон, наушник и т. п.

В языке находит отражение история изменений в жизни народа, общества. Одновременно и в тесной связи с этими процессами, меняющими состав словаря, происходит внутреннее развитие лексики как системы: перестройка некоторых ее участков, изменение связей между соотносительными по смыслу словами, перемещение слов из одних рядов и групп в другие и т. п. Исторические, этимологические экскурсы вызывают интерес к изучению языка, дают, по словам Ф.И. Буслаева, преподаванию «надлежащую основательность и точность» [2, с. 233], помогают предупредить речевые ошибки.

Таким образом, исторический комментарий поможет учащимся сознательно усваивать учебный материал и покажет им, что современные нормы языка являются результатом длительного процесса его развития и совершенствования, что язык – это не застывшая система, а исторически развивающееся явление.


Литература
1. Ашукин Н.С., Ашукина М.Г. Крылатые слова. – М.: «Худож. лит.», 1988. – 528 с.

2. Пронина И.В. Изучение трудных слов с применением этимологического анализа. – М.: «Просвещение», 1974. – 99 с.

3. Шанский Н.М., Иванов В.В., Шанская Т.В. Краткий этимологический словарь русского языка / Под ред. С.Д. Бархударова. – М.: «Просвещение», 1971. – 543 с.

4. Шанский Н.М. В мире слов: Пособие для учителя. – М.: Просвещение, 1978. – 254 с.

5. История лингвистических учений. Древний мир / Отв. ред. А.В. Десницкая, С.Д. Кацнельсон. – Л.: «Наука», 1980. – 260 с.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет