«Қоршаған орта мен еңбекті қорғау»


Жұмыс орнының жарықтылығын анықтау

Loading...


бет3/8
Дата26.03.2020
өлшемі485.86 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Жұмыс орнының жарықтылығын анықтау.

1.Табиғи және жарықтылық бөлмеге қойылатын терезенің өлшемі мен санына байланысты болады.

Терезенің жалпы ауданы төмендегідей формуламен анықталады:

Fт= Fб K

мұндағы, Fб - бөлменің ауданы, м2 ; К-табиғи жарықтылық коэффициенті.

1-кесте


Шеберхананың бөлімшелері

Жарықтылық, лк

Табиғи жарықтың коэффициенті

Кәдімгі шамдармен

Люминесцентті

шамдармен



Бөлшектеу және жуу бөлімдері

40

80

0,25

Темір ұстаханасы, пісіру, дәнекерлеу, сынақтан өткізу, ағаш өңдеу, құрал-сайман сақтайтын қойма.

50

100

0,25

Бөлшектерді іріктеп жинақтау, агр. Жинау және механикалық бөлімдер.

75

150

0,5

Электртехникалық бөлім және жанармай аппаратурасын жөндеу бөлімшесі

100

150

1,0

Бөлшектердің ақауларын анықтау бөлімі

150

300

1,0

Шеберхананың қоймасы, дәліз

-

-

0,25

Кеңсе

75

200

0,25

Терезенің саны осы формуладан шыққан жалпы ауданы бір терезенің ауданына бөлу арқылы анықталады. Бір терезенің ауданы құрылыс жобаларының нормаларында беріледі.

2.Жасанды жарықтылықты есептеу дегеніміз электр шамдарының саны мен қуатын анықтау болып табылады. Ол үшін бөлмеге қажетті жарықтың мөлшерін анықтауымыз қажет. Fж = α * Fб * Ж/ ηк * ηп
Мұндағы, α – қор коэффициенті; Fб – бөлменің ауданы, м2; Ж-жасанды жарықтың номасы, лк; (1-кесте) ηк – жарық көзінің пайдалы әсер коэффициенті, ηп - жарықтылықты пайдалану коэффициенті.

ηк * ηп = 0.45


Осыдан соң қажетті шамдардың санын анықтауға болады:

ηк = Fж / Fл

мұндағы, Fж - қажетті жалпы жарық, лм; Fл – бір шамның жарығы, лм (2-кесте)
Мысалы: Бөлшектердің ақауларын анықтау бөлімі үшін енсептейік (ұзындығы 6м, ені 4м).

а) Табиғи жарық :

Fт = Fб * К =24*1,0=24м2



nт= Fт/ F1 =24/2.84= 8 терезе

ә) Жасанды жарық :

Fж = α * Fб Ж/ ηк * ηп = 1.3*24*150/0.45=10400 лм
nл= Fж/ Fл = 10400/1710=6 дана шам қажет


Шамның қуаты, Вт

220 вольт кернеудің лампалары

Жарықтылығы, лм

Жарықтың пайдалы әсер коэффициенті, лм/вт

60

100


150

200


300

400


500

540

10000


1710

2510


4100

5760


7560

9,00

10,00


11,41

12,50


13,65

14,10


15,12

17 дәріс



Зиянды сәулелену және одан қорғану жолдары.
Казіргі кезде иондағыш сәулелердін көздері халық шаруашылығының әр түрлі салаларында көп пайдаланылады, мысалы, өндіріс процестерін автоматтау және бақылау; шығарылған бұйымдардың сапасын анықтауда, бақылау және өлшеу аспаптарында; ғылыми зерттеу жұмыстарында; металлургия, медицина, құрылыста тағы басқа жағдайларда кең қолданылады.Иондағыш сәулелердің қолдану салалары жылдан жылға көбейген сайын, олармен жұмыс істейтін адамдардың саныда көбейіп келеді. Бұл сәулелердің көздерімен жұмыс істеу адамдарға өте қауіп туғызады, өйткені олардың куіпсіз шамадан тыс әсері ағзані ауруға шалдықтырады. Сондықтан, иондағыш сәулелердің зиянды әсерінен қорғану мәселелеріне ерекше көңіл бөлу керек.Барлық иондағыш сәулелердің ішінде өндірісте олардың бес түрі көбірек қолданылады: α, β, n (нейтрон) сәулелері (бұлар корпускулды сәулелер) және γ, p (рентген) сәулелері (бұлар биік жиілікті электромагниттік толқындар).

1. Альфа сәулесі (α) – кейбір заттардың ядроларының радиактивтік ыдырауы кезінде пайда болатын гелий ядроларының ағыны болады. Бұл сәуленің ішке кіру қабылеті өте аз, ал ондау қабылеті өте үлкен болады. Ауада оның жүру жолы 2-12 см болады, тығыз заттарда одан аз, биологиялық талшықта миллиметрден кем болады. Бір α - бөлшектен ауада бір см жолында 50 мын пар иондар пайда болады. Сондықтан, α – бөлшектері ағзанің ішіне кірген жағдайда улкен қауіп туғызады. Альфа сәулесінің жүру жолы өте аз болғандықтан одан қорғану үшін жай киім де жарайды.

2. Бета сәулесі (β) – ядролардың радиоактивтік ыдырау кезінде пайда болатын электрондардың немесе позитрондардың ағыны. Бета бөлшектердің α – бөлшектерге қарағанда заттардың ішіне кіру қабылеті көбірек, ал иондау қабылеті азырақ болады. Бұл бөлшектің жүру жолы ауада 160 см дейін, биологиялық талшықта – 2,5 см, қорғасында – 0,04 см болады. Бір β – бөлшек ауада бір см жолында 50 пар иондар туғызады.

3. Нейтрон сәулесі (n) – ядролардың заряды жоқ нейтралды бөлшектерінің (нейтрондардың) ағыны. Бұл сәуленің өте үлкен ішкі кіру қабылеті болғандықтан ол заттардың терең қабаттарына дейін өте алады, иондау қабылеті де жоғары.

4. Гамма сәулесі (γ) – жоғары жиілікті электромагниттік толқындар болады, оның өте үлкен ішке кіру және өте аз иондау қабілеттері бар. Бұл сәуле адам денесінен, басқа заттардан емін-еркін өте алады. Гамма сәулесі бір см жүретін жолында 1-2 пар ион туғызады.

5. Ренген сәулесі (p) – гамма сәулесі сияқты өте үлкен ішке кіру және өте аз иондау қабілеті бар электромагниттік толқындар болады.

Жоғары көрсетілген сәулелерді иондағыш сәулелер деп айтатыны, олар қай затпен болмасын әрекеттескенде сол затта иондау құбылысын туғызады, яғни заттың молекулярлық байланысы бұзылып, зарядталған атомдар мен молекулалар (иондар) пайда болады.

Заттарды иондау барысында сәулелер өзінін бір шама энергиясы шығындайды, яғни әр зат сәуле энергиясын сініріп, оның мөлшерін азайтады. Сонымен, заттардың иондау дәрежесі олардың сінірген сауле энергиясының мөлшеріне тең болып, иондағыш сәулелер мен заттардың өзара әрекеттестігінің өлшемі болып есептеледі.

Иондағыш сәулелердің ағзаға биологиялық әсері тірі талшықты иондау арқылы орындалады, оның барысында ағзада молекулалық байланыстар үзіліп, әртүрлі химиялық қоспалардың структурасы өзгіреді. Тірі организмнің құрамында 75-80% су болғандықтан, иондағыш сәулелер негізінде су молекулаларына әсер етіп, радиолиз (радиациялық ыдырау) реакциясын туғызады.

Бұл жағдайда су молекуласы (Н2О) сутек атомы (Н+) мен гидроксил тобына (ОН-) бөлінеді. Бұл бос радикалдарды химиялық әрекеті (активтігі) өте зор болғандықтан, олар басқа заттардың (белок, фермент т.б.) молекулаларымен қосылып, адам ағзасына тән емес химиялық заттарды жаңа қоспаларды туғызады. Мұнын сондарынан ағзада физиологиялық процестердің барысы өзгеріп сәуле ауруы пайда болып, клеткалар мен органдар өліп, одан әрі адам өліміне әкеліп соғады.Иондағыш сәулелердің әсерінен адам ағзасында пайда болатың сәуле ауруы жергілікті және жалпылама, ауыр және созылмалы түрлерінде өтеді. Егер ағза аз уақыттың ішінде үлкен дозамен сәулеленсе, аурудың ауыр түрі пайда болады, ал сәулелену ұзақ уақыт бойы үздіксіз аз дозамен сәулеленсе, онда ауру созылмалы түрінде өтеді. Жалпылама сәулелену барлық ағзані зақымдаса, жергілікті сәулелену әр органдарға зиян келтіреді.

Адам ағзасына иондағыш сәулелер сырттаң және іштен тигізуі мүмкін. Сыртқы сәулелену сырттағы сәуле кездерінің әсерінен болады, ал ішкі сәулелену организмнің ішіне түскен радиоактивті заттардың әсерінен пайда болады (радиоактивті шаң, газ, бу т.б.).

Адам ағзасында иондағыш сәулелердің әсерінен мынындай өзгерістер болуы мүмкін: шаш түсу, тырнақ сынғақтану, көзде катаракта ауруы пайда болу, қан ағару (лейкемия), тері аурулары, қателі ісіктер, бас ауыру, әлсіздік, нерв жүйесі мен ас қорыту органдары зақымдану, тұқым функциясынын бұзылуы т.б.Иондағыш сәулелердің өзгешелігі сонда, олардың организмге тигізетін зиянды әсері бірден білінбейді, оның жасырын (латенттік) мезгілі болады, зиянды зардабы кейіннен пайда болады. Организмнің зақымдану түрі және ауырлығы бірнше факторлармен байланысты болады, мәселен, сінірген дозаның мөлшері, әсер ету уақыты, сәуленің түрі, қандай мүшенін сәулеленуі, организмнің сезімталдығы, радиактивті заттардың физикалы-химиялық қасиеттері т.б.Адам органдары сәулелерге сезімталдығына қарай үш топқа бөлінеді. Бірінші топқа ең сезімтал мүшелері жатады: гонадалар, жілік майы, т.б. Одан кейін екінші топқа жататындар: бұлшық еттер, көк бауыр, домалақ бездер, май еттері, бауыр, бұйрек, өкпе, ішек-қарын, көз жанары т.б. Үшінші топқа жатады: тері, сүйек, білек, сирақ, табан т.б.

Адам организміне әр түрлі дозалардың (Р – рентген өлшемімен) тигізетін әсері мынандай:

1. 25 Р дейін – организмде айқын зақымдану білінбейді.

2. 25-50 Р – маңызды зақымдану жоқ, бірақ қанда өзгірістер болуы мүмкін.

3. 50-100 Р – организмде ерекше өзгерістер болады, бірақ еңбекке қабылеттілік сақталады.

4. 100-200 Р – еңбекке қабылеттілік жартылай кемиді, кей кезде өлім жағдайы болуы мүмкін.

5. 400 Р – 50% өліммен аяқтайды.

6. 500-600 Р және одан артық - өлтіретін доза.

Иондағыш сәулелердің қауіптілігін ұлғайтатын жағдай – адам олардың айналадағы ортада бар-жоғын сезім мүшелері арқылы айыра алмады. Сондықтан, адам көп уақыт бойы қауіпті радиацияның ортасында бола тұрып, оның зиянды әсерін сезбейді. Бұл жағдай және зиянды сәулелердің келтіретін ауыр зардабына көңіл бөлмеушілік адамның қырағылығын кемітіп, қауіпсіздік ережелерін бұзуға жағдайларды қамтамасыз ету үшін арнайы нормаларға (НРБ-76/88) және ережелерге (ОСП-72/88) сәйкес ауада (суда) иондағыш сәулелерді ақырғы шекті дозасы (АШД) және радиоактивті заттардың шекті концентрациясы (ШК) белгіленген.

Ақырғы шекті доза деп организмге 50 жыл бойы біркелкі әсерін тигізіп, адамның денсаулық жағдайында ешқандай жағымсыз өзгерістер туғызбайтын жылдық дозаның ең үлкен мөлшерін айтады.Радиоактивті заттармен байланысу шамасына қарай адамдар үш категорияға бөлінеді:

1. Категория А – иондағыш сәулелердің көздерімен тікелей жұмыс істейтін адамдар (профессионалды қызыметкерлер).

2. Категория Б – иондағыш сәулелердің көздерімен тікелей жұмыс істемейтін, бірақ қызымет немесе басқа жағдайлармен оларды әсерінде болатын адамдар (халықтың шамалы бөлігі).

3. Категория В – халықтың қалған бөлігі. Әр категорияның адамдары үшін организмнін жалпы сәулеленуінің (ішкі және сыртқы сәулелену) ақырғы шекті дозасы белгіленген: категория А адамдары үшін 5 бэр/жыл, категория Б адамдары 0,5 бэр/жыл, категория В адамдары үшін 0,17 бэр/жыл.

Бірақ 30 жасқа дейін организмнің алған дозаның жалпы мөлшері 60 бэр ден аспау керек.

Біздің елде табиғи радиациялық фон орта есеппен алғанда 125 мбэр/жыл тен болады. Табиғи радиациядан бөлек адам организміне тағы басқа сәулелер әсер етеді, мысалы, өкпені ренгенге түсіргенде 0,15-0,2 Р, асқазанды түсіргенде 1,3-3 Р, тісті түсіргенде 3-5 Р, телевизор экранының алдында 0,5 мР/сағ.

18 дәріс

Электр қорғаныс құралдары.

Электр тоғынан болған зақымдардың ауыртпалығы бірнеше факторлармен байланысты болады. Бұл факторларға мыналар жатады: денеден өтетін тоқтын күші, тоқ кернеуінің шамасы, тоқ әсерінің ұзақтығы, токтың түрі, айнымалы токтын жиілігі, адам денесінін электрлік кедергісі, организмнен тоқ ету жолдары, айналадағы ортаның жағдайы, адам организмінін дербес өзгешіліктері т.б.

Электр қондырғылары пайдалану барысында тіпті оларды мұлтіксіз жетілдіріп жасалғанының өзінде кейбір жағдайларда қызметшілердің қауіпсіздігін толық қамтамасыз етуге мүмкіндік болмай, әр түрлі арнайы қорғану құралдарын пайдалануға тура келеді.

Барлық қорғану құралдары олардың неге арналғанына байланысты бірнеше түрге бөлінеді: оқшаулайтын, қоршаулайтын және көмекші түрінде.

Оқшаулайтын қорғану құралдары негізгі (басты) және қосымша болып бөлінеді. Негізгі деп тоқтын толық кернеуіне күмәнсіз төтем беретін, сондықтан тоғы бар электр өткізштерге сеніммен тиісуге және олармен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін, қорғаныш құралдарын айтады. Негізгі қорғану құралдарына жататындар: оқшаулағыш штангілер, оқшаулағыш және тоқ өлшеуіш тістеуіктер, кернеу көрсеткіштер, тұтқасы оқшауланған саймандар.

Қосымша деп өздігімен қауіпсіздікті қамтамасыз ете алмайтын бірақ негізі құралдарың қорғау әрекетін күшейтетін, сондықтан солармен бірге қолданылатын, қорғаныш құралдарды айтады. Оларға мыналар жатады: диэлектрикалық қолғаптар, ботылар, кебістер, резенке кілемдер және ұзын төсеніштер, оқшаулағыш бастырмалар.

Қоршаулайтын құралдар тоқ өткізгіш бөлшектерді қоршау, жансақ (қате) әрекеттерді болдырмау үшін тағы басқа жағдайларда қолданылады. Оларға жататындар: әр түрлі тасымалды қоршаулар (қалқан, тор, шарбақ), тасымалды уақытша жержалғыныстар, ескерту плакаттары.

Көмекші қорғану құралдры әр адамды жарық, жылу, механикалық тағы басқа тоқтын зиянды әрекеттерінен жеке дара қорғауға арналады. Оларға жатады: противогаздар, көзілдіріктер, арнайы қолғаптар киімдер, монтерлық белбеулер, басқыштар т.б.

Барлық қорғану құралдары олардын пайдалануға жарамдылығы анықтау үшін белгіленген мерзімде бақылау мен сынаудан өтіп отыру керек. Жарамсыз деп табылған қорғану құралдарын әрі қарай жұмыста қолдануға болмайды

19 дәріс



Электр құрылғылар мен электр қондырғылары бар ғимараттардың электр.

Электр тоғымен Электр энергиясы өнеркәсіптің барлық саласында кеңінен қолданылады. Қазіргі өндіріс құрылғылары (машиналар, механизмдер, аспаптар) электр двигательдермен және жылыту құралдарымен жабдықталған. Кең көлемде қол электр саймандары пайдаланылады. Электр энергиясы пісіру, жарық беру тағы басқа қажеттерге жұмсалынады. Сонымен өндірісте электр энергиясымен (тоғымен) азды-көпті болсын барлық қызыметшілер байланысты болады.

Элекр энергиясын пайдалану адам еңбегін женілдетіп, оның өнімділігі мен сапасын арттырады. Бірақ білімсіздікпен, тәжірибімен өміріне үлкен қауіп туғызады. Тоқ соғу қауіптін жоғарлататын жағдай-адам өзінен сезім мушелерімен электр қондырғыларында тоқтын бары-жоғын алдын ала айыра алмайды. Сондықтан тоқтын астына қалған қондырғыларға адам байқаусыз тиіскен жағдайда, оны электр тоғы соғып, зақымдану мүмкін.

Электр тоғымен зақымдану көбінесе өндірісте жұмыс бабымен тоқпен жиі қатысатын қызметшілердің арасында кездеседі, олар: электр слесарлар, электр пісірушілер, электр жөндеушілер, электр құралдарымен жұмыс істейтін адамдар т.б. Электр жабдықтарды пайдалану барысында тоқ соғып, зақымдану оқиғалары негізінде қауіпсіздік техникасынын ережелерін орындамаудын салдарынан пайда болады.

Электр тоғының немесе найзағайдың - атмосфералық электр түйісінің әсерінен

болатын зақым электр жарақаты деп аталады.Электр тоғының немесе найзағайдың, э лектр ұшқынының организм арқылы өтуі жергілікті және ортақ бұзушылықты туғызады.

Жергілікті зақымдау электр тоғын кіріп шыққан жерлердегі ұлпалардың күйуінен көрінеді.

Тоқтық соғуы – организмге термиялық, электрлік және механикалық әсерден туындайын күрделі химиялық-физикалық құбылыс.

Белгілері: тері жамылғыларының ағаруы, сілекейдің көп бөлінуі, кұсықтың келуі, жүрек төңірегінің сырқырауы.

Тоқтың әсерін жойғаннан кейін зардап шегуші шаршауды бүкіл денесіндегі ауырлықты, еңсесін басуды немесе қозуды сезінеді.

Электр жарақаты төрт дәрежеге бөлінеді:

І - дәрежеде зардап шегуші есінен айрылмай бұлшық етінің дірілін сезінеді;

ІІ - дәрежеде зардап шегушінің бұлшық еті дірілдеп, артынша есінен айырылады;

ІІІ - дәрежеде зардап шегушіде есінің айырылуымен қатар жүрек қызметі мен тыныс алуы бұзылады;

IV- дәрежеде зардап шегуші клиникалық өлім жағдайында болады.

Электр тоғынын адам денесінен өткен кезде оған тигізетін әсері әр түрлі болады: термиялық (қыздыру), электролиздік, биологиялық, механикалық әсері. Бұл жағдайларда адам денесінін басты мүшелерінін (ми, жүрек, өкпе т.б.) жұмыс істеу әрекеті бұзылуы мүмкін.

Зақымдану қауіптілігі көбінесе айналадағы ортанын жағдайымен байланысты болады. Бұл жағдайлар: ылғалдық, тоқ өткізгіш еден мен тозаннын барлығы, жермен қосылған металл заттардын көптілігі, бөлменін ыстықтығы, ауада электризоляциясын бүлдіретін агрессивті заттар болуы т.б.Бұл көрсетілген қолайсыз жағдайларда электр жабдықтардын әншейінде электр тоғы жұрмейтін металл бөлшектеріне тоқ пайда болып, адамдарды тоқ соғып, зақымдану қауіпті тууы мүмкін.Сондықтан айналадағы ортанын сипатына және жағдайына қарай тоқ соғу қауіптілігі бойынша барлық өндіріс бөлмелері үш топқа бөлінеді: қауіптілігі төмен бөлмелер, қауіптілігі жоғары бөлмелер, қауіптілгі өте үлкен бөлмелер.Қауптілігі төмен бөлмелерге жатады: құрғақ, ауа ылғалдығы 75% артық емес; жылы, бірақ ыстық емес (t≤+350C); тоқ өткізгіш едені және тозаны жоқ; жермен қосылған металл заттары көп емес.Қауіпілігі жоғары бөлмелерге жатады: дымқыл, ауа ылғалдығы 75% артық; құрғақ, бірақ от жағылмайтын; тоқ өткізгіш едені мен тозаны бар; ыстық (t≤+350C); жермен қосылған металл заттары көп.

Өте қауіпті бөлмелерге жатады: өте дымқыл, ауа ылғалы 100% дейін, электр изоляциясы мен тоқ өткізгіштерді бүлдіретін агрессивті заттар бар, қауіптілігі жоғары бөлменін екі және одан көп белгілері бар.Автотранспорт кәсіпорындарында бірінші топқа жататын бөлмелер: кенсе, диспетчер, әкімшілік, құрал-сайман тұратын тағы басқалары. Екінші топқа жататын бөлмелер: ұста, вулканизациялау, автомобилдерді жөндеу және куту зоналары, токарлық, агрегаттық тағы басқа бөлмелер. Үшінші топқа жататын бөлмелер: аккумуляторлық, сырлау, автомобильдерді жуу тағы басқа бөлмелер.Сыртта ашық ауада пайдаланылатын электр қондырғылар қауіптілгі өте үлкен бөлмелерде қолданылатын электр жабдықтарға тенеледі.

Сонымен тоқ соғу зақымдарын болдырмау үшін бөлмелердін қауіптілік дәрежесіне сәйкес тиісті қорғаныш шараларын қолдану керек.

20 дәріс



Өндірістік бөлмелердің ауасын алмастыру және ауаны салқындату.

Өндірістік бөлмелер мен жұмыс орындарының ауасын алмастыру үшін желдеткіштер пайдаланылады.Желдеткіштер іштегі ластанған жылы ауаны сыртқа шығарып, оның орнына таза ауа келтіру қызметін атқарады. Ауаны алмастыру әдістеріне қарай олар жалпы ауаны алмастыру және жергілікті ауаны алмастыру болып бөлінеді.

Жалпы ауаны алмастыру әдісі бойынша бір уақытта бүкіл бөлмедегі барлық ауа алмастырылады. Ал жергілікті ауа алмастыру әдісі бойынша денсаулыққа зиянды факторлардың жиналған жерлерінің ауасы алмастырылады. Ауа алмастыру үдерісі бөлмедегі ауаны сыртқа соратын немесе сырттағы ауаны ішке қарай айдайтын әдістермен жүргізілуі мүмкін.

Сыртқа сору әдісі бөлмедегі лас ауаны шығаруға, ал ішке айдау әдісі сыртқа шығарылған лас ауаның орнын таза ауамен толықтыруға қолданылады.

Тәжірибеде табиғи ауа алмастыру әдісі кең қолданылады. Ол ауа сорғыш құбырлармен атқарылады. Ірі ғимараттарды табиғи ауа алмастырудың аэроциялық әдісі қолданылады. Аэрация үдерісі желдің арынымен немесе ішкі және сыртқы ауаның температурасының әр түрлі болуына байланысты ауаның тығыздығының айырмашылығының әсерімен жүреді. Егер табиғи ауа алмастыру бөлмедегі ауаны толық тазартуға жеткіліксіз болса, онда желдеткіштердің арынымен механикалық ауа алмастыруды қосымша жабдықтайды. Жұмыс істеу принциптеріне қарай желдеткіштер осьтік, ортадан тепкіш және диаметральді болып бөлінеді. Желдеткіштерді олардың жұмыс өнімділігіне және пайда ететін қысымына қарай таңдайды.

Ауа райы ыстық жұмыс орындарында, тракторлардың кабиналарында кондиционер орнату арқылы ауаның қажетті параметрлерін ұстап тұруға болады.


21 дәріс

Табиғи және жасанды жарықты, ылғалды ауаның қозғалысын өлшеу.
Жұмыс орнының жарықтылығын анықтау.

1.Табиғи және жарықтылық бөлмеге қойылатын терезенің өлшемі мен санына байланысты болады.Терезенің жалпы ауданы төмендегідей формуламен анықталады:

Fт= Fб K

мұндағы, Fб - бөлменің ауданы, м2 ; К-табиғи жарықтылық коэффициенті. 11-кесетдегі көрсеткіштерді пайдалынамыз. Терезенің саны осы формуладан шыққан жалпы ауданы бір терезенің ауданына бөлу арқылы анықталады. Бір терезенің ауданы құрылыс жобаларының нормаларында беріледі.

2.Жасанды жарықтылықты есептеу дегеніміз электр шамдарының саны мен қуатын анықтау болып табылады. Ол үшін бөлмеге қажетті жарықтың мөлшерін анықтауымыз қажет. Fж = α * Fб * Ж/ ηк * ηп
Мұндағы, α – қор коэффициенті; Fб – бөлменің ауданы, м2; Ж-жасанды жарықтың номасы, лк; (1-кесте) ηк – жарық көзінің пайдалы әсер коэффициенті, ηп - жарықтылықты пайдалану коэффициенті.

ηк * ηп = 0.45


Осыдан соң қажетті шамдардың санын анықтауға болады:

ηк = Fж / Fл

мұндағы, Fж - қажетті жалпы жарық, лм; Fл – бір шамның жарығы, лм (2-кесте)
Мысалы: Бөлшектердің ақауларын анықтау бөлімі үшін енсептейік (ұзындығы 6м, ені 4м).

а) Табиғи жарық :

Fт = Fб * К =24*1,0=24м2

nт= Fт/ F1 =24/2.84= 8 терезе

ә) Жасанды жарық : Fж = α * Fб Ж/ ηк * ηп = 1.3*24*150/0.45=10400 лм; nл= Fж/ Fл = 10400/1710=6 дана шам қажет.

2) Жұмыс орнының микроклиматын анықтау

Жұмыстың барысы



  1. Бөлменің жылылығы-20 ккал/м3-ге дейін;

  2. Жұмыстың санаты-жеңіл жұмыс;

Жыл мезгілі- күз айы/ сырттағы ауаның температурасы +150 с.

Бөлменің микроклиматының нормасы:




Үйлесімді мөлшері

Температурасы-20-220 с

Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы -60-30%

Ауаның қозғалу жылдамдығы -0,2 м/ сек.-тан төмен

Температурасы -17-220 с

Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы -75%-ға дейін


Шеткі

мөлшері


Ауаның қозғалу жылдамдығы -0,3м / сек.-қа дейін

Сырттағы ауаның температурасы- 15-220 с






  1. Бөлменің нақты температурасы (сынапты термометрмен өлшегенде)- 200 с.

  2. Ауаның ылғалдылығын психрометрмен өлшейді.Ауаның абсолютті ылғалдылығы:

qф = f -0.5 (tc-tв) * В/105

мұндағы, f – ауадағы будың мөлшері (г/кг). Ол 8-кестеден алынады. Ауаның 200 с температурасында f =14,4 г/кг. tc - құрғақ термометрдің көрсетуі (180); tв –ылғал термометрдің көрсетуі(160); В-атмосфералық қысым (760 мм. сын. Бағ.), Па Сонда:

qф = 14,4-0,5(18-16) 760/105 =14,4-0,5* 2*0,0076=14.3924 г/кг. Көрсеткіштер 8- кестеде берілген. 9- кестеден салыстырмалы ылғалдылықты табамыз.Ол 80 пайыз.
Ауаның қозғалу жылдамдығы: υ= ( ʄ/36,5-t0 –К12); мұндағы, t0 –ауаның температурасы (200) ʄ- кататермометрдің желдеткішінің ауаны суыту күші. ʄ = F/τ, F –аспаптың құжатында көрсетілген тұрақты факторы (F= 24); τ= кататермометрдің температурасы 380 –тан 350 –қа дейін түскенше секундомермен өлшенген уақыт (40 сек); Сонда ʄ=240/40=6; К1=0.2 (немесе 0.13); К2 =0.4(немесе 0,42);

22 дәріс




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
Барлы конкурс
білім беретін
ызмет регламенті
ткізу туралы
республикасы білім
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
Конкурс ткізу
стандарттарын бекіту
бойынша жиынты
дебиеті маманды
мемлекеттік мекемесі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
рметті студент
Мектепке дейінгі
облысы бойынша
мыссыз азаматтар
жалпы білім
Мемлекеттік кірістер
мектепке дейінгі
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
білім беруді
разрядты спортшы
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
мелетке толма
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...