Көркем өнердің қандай түрлерін білесіз?



Дата19.01.2017
өлшемі445 b.





Көркем өнердің қандай түрлерін білесіз?

  • Көркем өнердің қандай түрлерін білесіз?

  • Олардың өзіне тән ерекшеліктерін және ортақ қоғамдық функциясын еске түсіріңіз?

  • Әдебиеттің өзге өнер түрлерінен қандай басты ерекшеліктері бар?

  • Көркем бейненің танымдық, көркемдік-эстетикалық мәні дегенді қалай түсінесіз?



Көркем бейне әдебиеттегі Адам тұлғасы

  • Көркем бейне әдебиеттегі Адам тұлғасы

  • Бейнелілік - көркем сөздің құдіретін танытатын суретті сөз, айшықты тіл, бейнелі тіл

  • Суретті сөз, бейнелілік деген ұғымдар тек әдебиетке, сөз қолданысқа қатысты ерекшелікті танытатын ұғымдар.

  • Бұл көркем сөз құдіреті арқылы өмір көріністерін, адамның іс-әрекеттерін, зат-құбылыстар сырын сырлы сөзбен кестелеп, айшықты,суретті, жанды, әсерлі таныту деген сөз. Бұлай бейнелеу өзге өнердің қолынан келмейді, бұл сөз өнерінің еншісіндегі ерекшелік. Демек, бейнелілік (образдылық деп те айтады) автордың нені суреттесе де, сөз құдіреті арқылы сол құбылыстың, заттың айшықты, жанды, көркем бейнесін танытуы.





Адамдық мінез-құлқы

  • Адамдық мінез-құлқы

  • Әлеуметтіқ топтың өкілі ретіндегі бейнесі

  • Қалыптасқан қоғамдағы ролі тұрғысынан бейнесі

  • Белгілі бір этнос тарапының өкілі ретіндегі бейнесі

  • Типтік тұлға негізінен бас немесе негізгі кейіпкерлер санатындағы тұлға. Оның тағдыры, күрес-тартысы, жеңісі, жеңілісі арқылы автор идеясы танылады, лайықты көркемдік шешімін табады.





Өмірдегі типтік шындық, типтік көрністер (құбылыстар) дегеніміз не?

  • Өмірдегі типтік шындық, типтік көрністер (құбылыстар) дегеніміз не?

  • Оның өнер туындысы үшін мән-маңызы неде?

  • Өнердегі типтілік мәселесі, ол туралы түсінік.

  • Типтендіру түрлері, ерекшеліктері.







Типтендіру яки көркем жинақтау, өнер заңдылығы.

  • Типтендіру яки көркем жинақтау, өнер заңдылығы.

  • Суреткер, кез келген өмір құбылыстарына, оқиғаларына көңіл аудара бермейді, оны қоғам тіршілігінде орын алған типтік шындық, типтік құбылыстар көбірек қызықтырады, міне ол осы жайларды барынша жан-жақты зерттеп, жинақтап, көркем шындыққа айналдырады.







Тақырып – сауал

  • Тақырып – сауал

  • Идея – жауап





















Сыртқы композиция

  • Сыртқы композиция

  • Тақырып – шығарманың атауы

  • Арнау

  • Эпиграф

  • Пролог – көркем шығарма кіріспесі

  • Алғы сөз

  • Сюжет

  • Эпилог – соңғы сөз









Жаңашылдық – шығармашылық жетістік, шеберлік көрінісі десек, ол өзгелер үшін дәстүр. Екі ұғымның байланыстылығы осындай.

  • Жаңашылдық – шығармашылық жетістік, шеберлік көрінісі десек, ол өзгелер үшін дәстүр. Екі ұғымның байланыстылығы осындай.





Көркем аударманың классикалық үлгілерін тудыруы

  • Көркем аударманың классикалық үлгілерін тудыруы

  • Табиғат лирикасын қалыптастыруы

  • Әлеуметтік, сатиралық лирика үлгілерін жазуы

  • Тіліміздің поэтикалық зор қуаты мен мүмкіндігін танытуы

  • Қазақ өлеңінің құрылысына жаңашылдықтар әкелуі

  • Жаңа ұйқас түрлерін ойлап табуы

  • Пішін мен мазмұнға әкелген жаңалықтары т.б.





Өнер дамуының жалғастығы дәстүрге байланысты ма?

  • Өнер дамуының жалғастығы дәстүрге байланысты ма?

  • Дәстүрден үйрену және оны шығармашылықпен игеру, жалғастыру дегеніміз не?

  • Абай дәстүрі және оның қазақ поэзиясына әсер-ықпалы қандай болды?

  • Жаңашылдық негізі дәстүрде, оны шығармашылықпен дамытуға тәуелді ме?







Әдебиеттің мұндай үш текке бөлінуінің себебі сөз өнерінде өмір құбылыстарын поэтикалық тұрғыда бейнелеудің үш түрлі тәсіл арқылы іске асырылатындығында жатыр. Олар эпостың негізі саналатын эпикалық бейнелеу тәсілі, лириканың негізі – лирикалық бейнелеу тәсілі, драмалық тектің негізі – драмалық бейнелеу тәсілі.

  • Әдебиеттің мұндай үш текке бөлінуінің себебі сөз өнерінде өмір құбылыстарын поэтикалық тұрғыда бейнелеудің үш түрлі тәсіл арқылы іске асырылатындығында жатыр. Олар эпостың негізі саналатын эпикалық бейнелеу тәсілі, лириканың негізі – лирикалық бейнелеу тәсілі, драмалық тектің негізі – драмалық бейнелеу тәсілі.



Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы

  • Автордың баяндау, әңгімелеуіне құрылуы

  • Автордың өмір шындығын кең қамтуы

  • Сан алуан адамдар тағдырын жан – жақты ашып суреттеу мүмкіндігінің молдығы





Әңгіме

  • Әңгіме

  • Новелла

  • Аңыз

  • Ертегі

  • Миф

  • Очерк

  • Мысал



Әңгіме – эпикалық жанрдың шағын түрі.

  • Әңгіме – эпикалық жанрдың шағын түрі.

  • Адам өмірінің жекелеген сәтін танытытын бірер оқиға ғана баяндалады.

  • Көлемі шағын, кейіпкерлер саны да мейілінше шақтаулы

  • Автор уақыт жағынан мейілінше қысқа мерзім ішінде кейіпкер өміріндегі біреу де болса бірегей оқиғаны баяндау арқылы оқырманға оның адамдық болмыс – бітімін айқындап беруі шарт.





Әңгіме мен новеллаға қарағанда анағұрлым көлемдірек шығарма

  • Әңгіме мен новеллаға қарағанда анағұрлым көлемдірек шығарма

  • Оны ұзақ әңгіме деп те атайды.

  • Кейіпкерлер санының көптігі оның өмір шындығын қамту мен көркем танытудағы мүмкіндігі мол.

  • Повесте өмір шындығы, адамдар арасындағы қарым – қатынас жайлары бірер оқиға, санаулы сәттер көлемінде емес, кеңірек те тереңірек

  • Уақыт пен адамның өмір белестерін кеңірек те тереңірек баяндау арқылы танытылады.



Роман

  • Роман

  • Роман түрлері

  • плуттық роман

  • авантюралық роман

  • тарихи роман

  • публицистикалық роман



«Жанр» ұғым ретінде мән-мазмұны қандай?

  • «Жанр» ұғым ретінде мән-мазмұны қандай?

  • Жанрларды топтау, жүйелеудің принциптері қандай?

  • Орыс және шетел әдебиеттануындағы жанрларды жүйелеу тәжірибесі қандай?





Эпосқа қарағанда көлемі шағын

  • Эпосқа қарағанда көлемі шағын

  • Сюжетке көп бара бермейді.

  • Бірер философиялық ой маңында жинақталады.

  • Эпоста субъект оқиғаға сіңіседі де, көрінбейді.

  • Лирикада ол құбылысты өзі игеріп, сол құбылыспен қақтығыста туған түісік түрінде көрінеді.



Баллада

  • Баллада

  • Идилия

  • Мадригал

  • Ода

  • Сонет

  • Элегия



Баллада - лиро-эпостық сипаттағы шағын өлемді сюжетті өлең

  • Баллада - лиро-эпостық сипаттағы шағын өлемді сюжетті өлең

  • Идилия – қарекетсіз, қамсыз, қызық өмірді жырлайтын өлең

  • Мадригал – жым-жырт, рахат тірлікті жырлау, француз тілінен аударғанда “малшының сазы” деген мағынаны білдіреді.



Ода – мадақ жыры

  • Ода – мадақ жыры

  • Сонет – құрылымы өлшеулі өлең

  • Арнау – жеке адамдарға бағыштау немесе эпикалық шығармаға беташар

  • Романс – сүюді жырлау

  • Пастораль – малшы сазының бір түрі.



Эпиталама – жас қосылған жұбайлардың жарастығын құттықтайтын өлең

  • Эпиталама – жас қосылған жұбайлардың жарастығын құттықтайтын өлең

  • Эпитафия – қабір басындағы өлең

  • Эпиграмма - жеке біреуді мінеп, мысқылдайтын сықақ өлең

  • Элегия – бір мұң, бір сыр аралас өлең.







Драмалық бейнелеу тәсіліне тән ерекшеліктері қандай?

  • Драмалық бейнелеу тәсіліне тән ерекшеліктері қандай?

  • Драмалық жанрлар мазмұнына қалай бөлінеді?

  • Комедия мен трагедияның ерекшеліктері қандай?

  • Драмалық жанрларды анықтауда историзм принципі қолданыла ма?

  • Драмалық жанрлардың бір бірінен айырмашылығы қандай?

  • Трагедия жанры қашан пайда болды?

  • Фарс қандай жанр?

  • Драмалық шығармадағы ремарканың қызметі қандай?

  • Неліктен драмалық шығармаларда оқиғалардың қатары шағын болып келеді?



Шындықты айтықша тәсілмен, синтез қалпына келтіріп көрсетеді.

  • Шындықты айтықша тәсілмен, синтез қалпына келтіріп көрсетеді.

  • Сюжет шиеленіскен тартыстар атқылы дамиды.

  • Оқиға авторлық баяндау арқылы емес, кейіпкерлердің сөзі арқылы дамиды.







Көркемдік әдісті айқындайтын үш фактор (Гуляев) бар.

  • Көркемдік әдісті айқындайтын үш фактор (Гуляев) бар.

  • Олар:

  • шындық өмір

  • суреткер дүниетанымы

  • көркемдік ойлау.





Тарихи категория

  • Тарихи категория

  • Әр дәуірдегі идеологиялық күрестің әдебиеттегі көрінісі

  • Әлем әдебиетінің тарихында туып, дамып, жоғалып кеткен ағымда көп.



Жалпы әлем әдебиетінің кезеңделуі:

  • Жалпы әлем әдебиетінің кезеңделуі:

  • Антикалық әдебиет

  • Ортағасырлар әдебиеті

  • Қайта Өрлеу кезеңінің әдебиеті

  • ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырлар әдебиеті

  • ХІХ ғасыр әдебиеті

  • ХХ ғасыр әдебиеті



Реализм әдісінің суреттеу принциптері қандай?

  • Реализм әдісінің суреттеу принциптері қандай?

  • Романтизм әдісіне тән ерекшеліктер қандай еді?

  • Әдеби бағыт, әдеби ағым, әдеби мектеп, жақындығы және айырмашылығы неде?





Әдеби жанрлардың деңгейленуі

  • Әдеби жанрлардың деңгейленуі









Тақырыбы :ел өмірінің елеулі оқиғалары

  • Тақырыбы :ел өмірінің елеулі оқиғалары

  • Негізгі идеясы: елді қорғаушы ерлердің жорықтары мен саясаттары

  • Негізгі қаһармандары:қарапайымдар емес, қолбасылар, патшалар

  • Негізгі өкілдері: Корнель, Расин, Мольер т.б.



Классицизм кезеңінің эстетикалық принциптері қандай болды?

  • Классицизм кезеңінің эстетикалық принциптері қандай болды?

  • Ағартушылық кезеңдегі шығармашылық тұлғалардың қызметі қандай болды?




Достарыңызбен бөлісу:


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет