Доцент Ж. Ш.Әбіш Іскерлік әлемі. Экономикалық терминология негіздері. Сөздің дәлдігі. Тақырыптың тірек сөздері



жүктеу 3.06 Mb.
бет4/16
Дата15.01.2017
өлшемі3.06 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16

12-тапсырма. Берілген сөздер мен сөз тіркестері арқылы сөйлем құрастырыңыз.

Жауапкершілік, адамдармен қарым-қатынас орнатуға бейімділік, ұстамдылық, мақсаттылық, ұйымдастырушылық, басқарушылық қабілеттер, ұжыммен жұмыс істей білу, ұқыптылық, алға қойған міндеттерге шығармашылық көзқарас, саяхатқа шығу, би, домбырада ойнау, кітап оқу мақтау грамоталары, сертификаттар, наградалар, патенттер.



13-тапсырма. Сөздікті жаттап алыңыз.

тұрмысқа шығу – выходить замуж үйленген – женат жұмыс істеген жылдары – трудовой стаж әскери атағы – воинское звание лауазым, қызмет - должность марапаттау, мадақтау – наградить сеніп тапсыру – доверять қызметкер – служащий беделді - авторитетный еңбекқор – трудолюбивый бойдақ - холостой еңбек кітапшасы(жеке іспарағы) – трудовая книжка(личный листок) әлеуметтік жеке код(ӘЖК) – социальный индивидуаьный код(СИК) салық төлеушінің тіркеу нөмірі(СТН) – регистрационный номер налогоплательщика зейнетақы шарты – пенсионный договор


14-тапсырма. Өлеңді жаттап алыңыз.
Менің анкетам

-        Туған жерің?

-        Ұланымын Қарасаз деп аталатын ауылдың.

-        Туған жылың?

-        1931. Құрдасымын Шәмілдің.

-        Жынысың кім?

-        Еркекпін ғой, еркекпін! Және-дағы тәуірмін...

-        Партияда барсың ба?

-        Жоқпын.

Бірақ коммунистік көзқараспен қараймын.

-        Шыққан тегің?

-        Шаруамын.

Бар тірліктен бағалы оны санаймын.

-        Білімің ше?

-        Орташа ғой.

Алайда өзім жоғарыға балаймын.

-        Ана тілің?

-        Қазақша.

Қысылғанда орысша да, немісше де, тағы бар.

-        Қайда істедің?

-        Мынау «Еңбек кітапшамнан» танып ал.

Оқымаған, дипломсыз демесең,

Бір басымнан бар мамандық табылар.

-        Міндеттісің бе әскерге?

-        Міндеттімін.

Біздің әлі жас кеуде.

Жауынгердің ұлымын ғой,

Жанын қиған Мәскеуге.

-        Сөгіс алып көрдің бе?

-        Ол жағынан періште едім дей алмаймын

Мен мүлде.

Ойлы-қырлы бүл өмірде болады ғой мүлт кету,

Ол өзі бір еншісі ғой ездің әрі ердің де...

-        Шетелдерде болдың ба?

-        Болғамын жоқ.

Олар маған тұрған да жоқ қол бұлғап.

Қалсам болды, өлсем болды жайыммен,

Осы отырған орнымда-ақ.

-        Мекенжайың?

-        Мекенжайым - жер менің.

Жерде жүрген ақын деген пендемін.

Қалам, қағаз, уақыт бер тек аздаған,

Мен өмірді жырлау үшін келгемін!

М.Мақатаев
15-тапсырма. Мақал-мәтелдерді қазақ тіліндегі бар нұсқаларымен аударыңыз.
Үлгі: За много дел не берись, а в одном отличись – Екі кеменің құйрығын ұстаған суға кетеді.
Не откладывай на завтра то, что можно делать сегодня.

Какие труды, такие плоды.

Терпение и труд, все перетрут.

Труд человека кормит, а лень портить.


Тест тапсырмалары
1.Іс жүргізе алу артықшылық ....................

А) көрсетеді

В) жасайды

С) береді

Д) етеді

Е) қылады

2. Іскерлік қарым-қатынаста жиі қолданылатын құжат түрі:

А) түйіндеме

В)визит карточкасы

С) арыз


Д) сенімхат

Е) өмірбаян

3. Жұмысшы мен жұмыс берушінің құқықтары белгіленетін құжат түрі:

А) шарт


В) еңбек туралы заң

С) бұйрық

Д) кесім

Е)қызметтік хат

4. Іс қағаздарын жазу барысында жиі кездесетін етістіктер:

А) қамтамасыз ету, мәлімдеу, баяндау, хабарлау

В) жүктеу, келгенде, көріпті, өтіну,

С) асықты, ақпарат берді, баға бегілеу, ұсынды

Д) жоспарлады, айықты, көмек көрсетсін, анықтау

Е) қуансын, жіберу, мәлімдеді, тексерген

5. Іс қағаздарын жазу барысында хабарлау, мәлімдеу мақсатында қолданылатын құрылымдар:

А) - ... туралы мәлімдеймін, ... ұйым хабарлайды, ... туралы сізге мәлімет жеткіземін, баяндаймын

В) - ... ақпарат беріңіз, ... шешім қабылдады, ... жол берілмесін, ...айтып берді

С) - ... мүмкін емес, ... көңілді отырды, ... жиналыс өткізді, ...баяндама жазды

Д) - ... туралы айтамын, ... хабар береміз, ... жайында жаздық, ... туралы келістім

Е) рұқсат етемін, іссапарға барыңыз,

6.Мекеме басшысының атына жазылып, белгілі бір тілекті білдіретін құжат ________ деп аталады.

А) Қолхат

Б) Өмірбаян

С) Өтініш

Д) Сенімхат

Е) Кепілхат

7. «Атқарып жүрген қызметіне лайық» деген қорытынды қай құжатқа тән?

А.Өмірбаян

В.Мінездеме

С.Түйіндеме

Д.Өтініш

Е. Қолхат

8. Сөйлемді толықтырыңыз: Жұмыстан босату... сұраймын.

А) –да


Б) –ды

С) –ға


Д) –ыңызды

Е) –ың


9. Кадрлар бөлімінде толтырылатын бланктік қағаздың бір түрі ________ деп аталады.

А) өмірбаян

Б) мінездеме

С) түйіндеме

Д) хаттама

Е) жеке іс парағы

10. Сөйлемді толықтырыңыз: Өтінішке ________ қол қояды.

А) студент

Б) мекеме басшысы

С) оқытушы

Д) топ басшысы

Е) өтінішті тіркеуші

11. Анықтама қандай мақсатта жазылады?

А. Кепілдік беру мақсатында

В. Деректі растау мақсатында С. Ақпараттың растығын анықтау мақсатында Д. Мәліметтерді жинақтау мақсатында Е. Бір нәрсе жайында өтіну мақсатында

12. «Внеочередной отпуск» тіркесінің дұрыс баламасын көрсетіңіз.

А) кезексіз демалыс

Б) кезектен тыс демалыс

С) мерзімсіз демалыс

Д) уақытша демалыс

Е) уақыттан тыс демалыс

13. Ең қысқа көлемде жазылатын ісқағазының түрін атаңыз.

А. Сенімхат

В. Анықтама

С. Өтініш

Д. Хаттама

Е. Кепілдеме

14. Сөйлемді толықтырыңыз: Демалысқа ..................байланысты өтініш бердім.

А) кетуіме

Б) алуыма

С) жетуіме

Д) шығуыма

Е) шақыруыма

16. Жеке қасиет - ..........................

А) ағылшын тілін білу

В) басшылық қызмет

С) компьютерді білу

Д) парасаттылық

Е) еңбек өтілі аз

17. «Әскери міндетті» тіркесінің аудармасы

А) военный

Б) военное подразделение

С) воинское звание

Д) военное формирование

Е) военнообязанный

18.Іс қағазының қай түрінде мерзімдік деректің нақтылығы ерекше талап етіледі?

А) сенімхатта

В) келісімшартта

С) хатта

Д) жарнамада

Е) түсініктемеде

19. Құндылығы жоғары заттарды алу барысында рәсімделетін құжат түрі.

А.Қолхат В.Сенімхат С.Кепілхат

Д. Қызметтік хат

Е. Бұйрық

20. Іс қағазының қай түрінде орындаушыға нақты міндет жүктелгені көрсетіледі?

А. Кепілдемеде

В. Жеделхатта

С. Бұйрықта

Д. Арызда

Е. Анықтамада
Глоссарий
Өмірбаян – автордың өзі туралы жазатын құжаты.

Мінездеме – белгілі бір адамды өмірбаяндық, біліктілік, адамшылық тұрғыда сипаттайтын құжат.

Өтініш - мекеме басшысының атына азылып, белгілі бір тілек өтінішті білдіретін құжат.

Түйіндеме –талапкердің өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі туралы қысқаша жазылған құжат.

Сенімхат – белгілі бір адамның өз өкілеттігі мен құқын екінші бір адамға берігенін растайтын құжат.

Анкета – белгілі бірқызмет орнына жұмысқа тұрар алдында толтыратын өзің жайлы толық мәлімет беретін ең қажетті жазбаша құжат түрі.

Бақылау сұрақтары
1.Ресми ісқағаздар тілінің ерекшелігі қандай?

2.Ресми ісқағаздар стилі қандай жұмыстар жүргізуге байланысты?

3. Ресми ісқағаздар қандай орындарда қолданылады?

4. Ресми ісқағаздарда қандай дайын тіркестер мен термин сөздер жиі қолданылады?

5. Ресми ісқағаздарының стильдік сипаттары қандай?

6. Бірізділік дегеніміз не?


СОӨЖ тапсырмасы
1. Өзіңіздің не болмаса отбасыңдағы жақын адамдарыңыздың біреуінің өмірбаянын жазыңыз.

2. Екі жаққа да бірдей жауапкершілік жүктейтін ісқағазының үлгілерін атаңыз.

3.Қолхат пен сенімхат берудің үлгісін жазыңыз. Бұлардың айырмашылығы мен ұқсастығын көрсетіңіз.

4. Анкета қай кезде жазылады, ал түйіндеме ше? Бұлардың айырмашылығы мен ұқсастығын көрсетіңіз.

5. Бірнеше үлгідегі түйіндемелер жазыңыз.
СӨЖ тапсырмасы
1. Іскерлік қатынастағы жеделхаттың тиімділігі неде?

2. Телефонограмма қандай жағдайда, кімдерге беріледі?

3.Университетте өтілетін мәдени шаралар жайлы басқа институтқа жіберілетін телефонограмманың мәтінін құрастырыңдар.
Пайдаланған әдебиеттер


  1. Дүйсембекова Л. «Іс қағаздарын қазақша жүргізу». Алматы, «Ана тілі» 2000 ж.

  2. Алтынай Т. «Кәсіби экономика тілі». Алматы, «Қазақ Университеті». 2009 ж.

  3. Сәбден О. Бәсекелестік экономика Алматы 2007 ж.

  4. Бекеева Н.Ж., Бектұрғанова Қ.И. « Кәсіби экономика тілі». Астана, «ТАНЫМ». 2003 ж.

Аға оқытушы Бейсеева Нұргүл Әбдіқадырқызы
4-сабақ. Іскерлік кездесулер. Сөйлеу мәдениеті. Орфоэпия. Сөз байлығы.
Тірек сөздер:Іскерлік, іскерлік кездесу, іскер адам, іскерлік қарым-қатынас, іскерлік байланыс, күнделікті байланыс, іс жүргізу, істі ұйымдастыру, сөз байлығы, тіл мәдениеті, сөйлеу мәдениеті, сөз әдебі, әдеп ережелері, кішіпейілділік, сыпайылық, серіктестік, ынтымақтастық, қол алысу, қол қою.
Мәдениет сөзінің өзі тәртіпке бағыну, заңдылықты сақтау деген ұғымға саяды. Демек, сөз мәдениеті – халқымыздың ғасырлар бойы жиналған асыл мұрасын дұрыс қолдана білу, тілдік норманы сақтау дегенді білдіреді.

Қазақ тілі дүниежүзіндегі ең бай, беделді де бейнелі тілдердің бірі. Қарап отырсақ, ана тіліміздің халықтың көшпелі тұрмысынан туған төрт түлік малға, аңға, құсқа, т.б.табиғат құбылыстарына байланысты теңеу, эпитет, метафораға, мақал мен мәтелдерге байланысты атауларына басқа тілден балама табу қиын. Қазақ тілінің құрамындағы сөздердің саны ұлан-ғайыр көп. Сондай-ақ қазақ тілінің сөз байлығы әртүрлі арналар мен салалардан құралған. Оның басты бір негізі - тіліміздің ежелден бергі байырғы, төл сөздері, олардан өрбіген туынды сөздер, біріккен сөздер, қос сөздер, көп мағыналы сөздер, омонимдер, синонимдер, антонимдер, өзге тілден енген сөздер, мақалдар мен мәтелдер, фразеологиялық (тұрақты) тіркестер, неологизмдер, терминдер,

Сөз байлығы – оралымды тілге қойылар талаптың бірі. Сөзі жұтаң адамның ойы да таяз тартып тұрады. Соның салдарынан мақсатсыз қайталау да көп болады. Сондықтан сөз мәдениетіне ден қойған адам сөз байлығына ерекше көңіл бөлу керек. Адамның мәдениеттілігі білімімен, дүниетанымымен, еңбектегі қол жеткен табыстарымен ғана шектеліп қоймай, сөйлеу және жазу тілінің тазалығымен, байлығымен, өткірлігімен де анықталады.

Тіл мәдениетінің басты талаптарының бірі – дұрыс айтылып, дұрыс жазылуы.

Орфоэпия (грек.orhoepcia, orhos – дұрыс, ерos – сөз – ауызша сөздің дыбысталуын қамтамасыз ететін ұлттық тіл нормасының жиынтығы. Әдетте сөздің бірізді дыбысталуы ауызба-ауыз тілдесуді жеңілдетуге ықпалын тигізеді. Орфоэпия деген ұғым тілдің фонетикалық жүйесіндегі фонемалардың, сөздер мен грамматикалық тұлғалардың, сондай-ақ сөз үндестігі, сөз үйлестігі, сөз екпіні, интонациялық құрылымдар, т.б. дыбысталуын қамтиды.

Қазақ тілінің дыбыс жүйесінде әсіресі дыбыс үндестігі ерекше орын алады. Кейбір зерттеулерде сөздің бірыңғай жуан немесе жіңішке, бірыңғай езулік немесе бірыңғай еріндік болып айтылуының мәні ерекше. Сондықтан дыбыс үндестігі қазақ тілі орфоэпиялық негізгі нормаларының бірі болып табылады.

Сондай-ақ қазақ тіліндегі дауыссыздардың бір-бірімен үйлестілігі (ассимиляция) айтылуы: [башшы] басшы, [біссіз] бізсіз, [түңгү] түнгі, т.б. орфоэпиялық норма үшін ерекше мәні бар.

Орфоэпиялық норма да адамның сөз мәдениетінің қандай екенін көрсетеді. Құлаққа жағымды, көңілге қонымды, буын жігі, екпіні бұзылмай, сөздің әуіні мен ырғағына мән берген адамның сөзі әсерлі болады. Сөздердің кейбірі жазылуы бойынша айтылса, күлкілі естіледі. Тілдік заңдылықтарға сәйкес олардың айтылуы бөлек.

Мысалы:

Жазылуы

Айтылуы

Тәкаппар

Аппақ


Көкөніс

Жүрек


Жайында

Менмендік

Зиянкес

ақ алма


Тәкәппар

Әппәқ


Көгөніс

Жүрөк


Жәйіндә

Меммендік

Зиаңкес

Ағ алма



Үлкен бір істі жүзеге асыру барысында іскер адамның алдында сол іспен айналысып жүрген басқа мекеме адамдарымен қарым-қатынас, іскерлік кездесулер жүргізу міндеті тұрады. Біздің қоғамымыз нарықтық қатынастар жүйесінде даму кезеңін басынан өткізуде. Демек, адамдар арасында істі дұрыс ұйымдастыруда басқа мекемелермен, шетелдермен іскерлік қарым-қатынас орнату мәселесі күн тәртібіне қойылады. Істі ұйымдастыруда оң нәтижелерге жету үшін қоғамның басқа мүшелерімен байланыс орнату, қарым-қатынас жасау ауқымы да кеңейеді.Қандай керемет дарынды, ақылды, білімді адам болса да, күнделікті өмірде, тіпті айналысып жүрген іскерлік саласында да ешбір табысқа жете алмайды. Мұның басты себебі неде? Істі ұйымдастыруда, іс барысында адамдармен дұрыс қарым-қатынас жасау ережелерін, әдеп нормаларын бұзуда. Іскерлік байланыста, іскерлік қарым-қатынаста адамдармен сөйлесе, әңгімелесе білу өнері ең басты рөл атқарады. Іскерлік қарым-қатынаста сөз әдебін, сөйлеу мәдениетін сақтамай, үлкен табыстарға жету, өзін мәдениетті адам ретінде көрсету мүмкін емес. Яғни іскерлік ортаға тән сөйлеу түрі, сөйлеу мәнерін, сөздік қорды, бір сөзбен айтқанда, іскерлік ортада қалыптасқан сөйлеу ерекшеліктерін толық меңгеру қажет.

Іскерлік әңгіме барысында мына сөз орамдарыныңдұрысын қолдануға дағдыланыңыздар.

Мына сөз орамдарын қолдану тиімсіз:

Мен (мәселе) деп есептеймін.

Сіз түк білмейсіз.

Ол туралы кейін түсінесіз.

Сіз(дер) кейін түсінесіз(дер).

Мына сөз орамын қолдану тиімді:

Менің ойымша, болуы керек.

Ол сізге белгілі ғой.

Сіз келісесіз бе?

Сіз ойлайсыз ба?

Іскерлік әңгіме соңында айтылатын сөз орамдары есте ұзақ қалады және ол істің оң шешімін табуына үлкен ықпалын тигізеді. Сондықтан іскерлік әңгіме, іскерлік кеэдесуге дайындық барысында қорытынды сөзді әңгіменің қандай бағытта өрбитінін ескере отырып, бірнеше нұсқада қағазға түсіріп, тіпті жаттап алған орынды.



Іскерлік әңгіме барысында қолданылатын сөз орамдары:

Іскерлік әңгіменің басталуы

Сіздің (мәселе жөнінде) бізген әңгімелесуге келгеніңізге қуаныштымын.

(мәселелерді) талқылауға уақыт бөлгеніңізге алғысымды білдіремін.

Сізбен (мәселе) жөнінде кеңескім келеді.

Сіздің (мәселеге) деген көзқарасыңыз қандай?

Іскерлік әңгіменің барысы:

(барысы) жөніндегі біздің ұстанған бағытымыз мынадай.

Сіздер (мәселені) бірлесе орындауға қалай қарайсыздар?

Сіздің ойыңызша, (мәселені) қалай шешуге болады?

Меніңше, (мәселенің) шешімін былай табуымыз жөн.

Сіз (мәселе) жөнінде келісесіз бе?

Бізге (мәселе) жөнінде істің басқа нұсқаларын (варианттарын) қарастырғанымыз жөн болар.



Іскерлік әңгіменің қорытындысы:

Сізбен бірлесе жүзеге асыратындығымызға сенімдімін.



Өз тарапымыздан орындайтынымызға сізді сендіремін.

1-тапсырма. Сұхбатты рөлдерге бөліп оқыңыздар. Іскерлік әңгіменің мазмұнына назар аударыңыз. Сөз орамдары қалай қолданылған?

  • Сәлеметсіз бе?

  • Сәлеметсізбе! Сізге қандай көмек көрсете аламын?

  • Уақытыңызды алғаныма ғапу етіңіз. Маған «Нарда» компаниясының директоры Қалғұлова Шырын керек еді.

  • Мына кабинетке кіріңіз.

  • Рақмет.

  • Сәлеметсізбе?

  • Сәлеметсіз бе! Мен – «Жи-Мур» компаниясының директоры Әбділда Жанерке боламын.

  • Төрлетіңіз. Танысқаныма қуаныштымын. Сізге қандай көмек қажет?

  • Біздің компания Қазақстанның барлық облыстарына өнімдерін шығарып, елімізді сүт тағамдарымен қамтамасыз етіп отыр. Сондықтан сіздердің компанияларыңызбен бірлесе отырып, сүт өнімдерін ТМД елдеріне экспорттасақ деген ұсыныспен келіп отырмын. Бұл мәселе туралы не ойлайсыз?

  • Жақсы. Ол үшін өнімнің сапасын жоғарылатып, жылдық есеппен санын көбейту керек. Сонда ғана сіздердің өнімдеріңіз жақсы экспортталды. Біздің компания ТМД елдеріне өнімін он жылдан астам уақыт экспорттап келеді. Егер мүмкіндіктеріңіз болса, өнімді өндіру сапасын жақсартайық. Бұл істі орындау сіздердің қолдарыңыздан келе ме?

  • Тіптен тамаша болды ғой. Керекті құжаттарды қашан толтыра аламыз?

  • Онда бір жеті ішінде барлығы дайын болады.

  • Сізге көп рақмет. Осы аптаның аяғында бұл іс жайында тағы келіп кетермін. Уақытыңызды бөлгеніме кешіріңіз.

  • Сау болыңыз!

  • Көріскенше.


3-тапсырма. Мәтінді оқып, аударыңыз жәнемәтін бойынша берілген тапсырмаларды орындаңыздар.
Іскерлік кездесудегі тамақтануға қатысты әр елдің өз

салты мен әдебі

c:\documents and settings\user\рабочий стол\іскерлік\2ef50836d487be4d807620978f565de3.jpg

Жапонияда іскерлік тамақтануда көбінесе екі жақ бір-біріне кішкене сыйлық ұсынады. Сыйлық арнайы орама қағазбен, көбіне жылы түсті қағазбенн оралуы тиіс және лентасыз болуы керек. Сыйлықты қос қолмен бірдей ұстап тапсырыңыз. Сыйлық қандай зат болса да , оның саны төрт немесе тоғыз болуы тиіс. Бұл бақытсыздықтан сақтайды деген ырым.

Үндістанда іскерлік шақыруға тікесінен «жоқ» деп жауап беруге болмайды.Себебі бұл олардың түсінігінде намысқа тиетін қолық болып есептеледі. Кездесуге бармайтын болсаңыз, жауапты тікесінен қайырмай, жұқалатып жеткізіңіз. Мысалы: «Егер қолым тимей қалмаса, баруға тырысамын» деген сияқты.

Араб елдерінде егер сізді қабылдауға не тамақтануға шақырса, онда белгіленген уақыттан 10-15 минутке кешігіп барған жөн. Себебі онда кез-келген өзін-өзі сыйлататын адам өзін күттіруі тиіс деп саналады. Егер сіз дәл белгіленген уақытта барсаңыз, кездесуге шақырған жақ сізді осы кездесуге өте мұқтаж деп түсініп, келісім барысында бүкіл артықшылықтарды өздеріне бұруға тырысады. Сонымен қатар, ас ішкенде ешбір тамақты сол қолыңызбен алып жемеңіз және сол өолыңызбен ұсынбаңыз. Себебі араб елдері мұсылман дінін ұстанады. Ал мұсылман елінде сол қолмен желінген ас харам болып есептеледі.

Қытайлықтарда қонақжайлығы мен сыпайылығында мін жоқ.Ас иесінің ыстық ықласы мен дастаханының берекелігіне қарап, іскерлік келісім орнады екен деп сеніп қалмаңыз. Қайта керісінше ойлау керек. Қытайлықтар келісімге қарсылығын жұмсарту үшін де сізге жақсы қонақасы беруге тырысуы мүмкін.

4-тапсырма. Мәтін бойынша келесі тапсырмаларды орындаңыздар.

1. Мәтіннің мазмұнын айтыңыз.

2. Біздің елімізде іскерлік тамақтануға қатысты салт пен әдеп бар ма?

Сипаттама беріңіз.

3.Қонақжайлылық дегенді қалай түсінесіз?

4.Мәтін бойынша сұхбат құрыңыз.


5-тапсырма. Қазақ тіліне аударыңыз.
Культура общения, речевой этикет: тема и содержание разговора

Воспитанный человек редко рассказывает в обществе о своих личных делах, отношениях на работе, своих детях, недомоганиях, заботах, привычках, вкусах. Без особой надобности он не поделится и тем, что делал с утра.


Культурный человек мало говорит и о делах своих ближних. Иными словами, не сплетничает. Если вам навязывают подобную тему, лучше отвечать: «Полагаю, что нас это не касается». Если сплетничают о вас, не следует вовсе обращать на это внимания. Объяснения, опровержения, особенно «на всякий случай», никогда себя не оправдывают. Ведь часто бывает, что свою правоту вы доказываете человеку, который до этих пор вовсе не слышал о вас ничего дурного..
Не говорите на иностранном языке в присутствии людей, которые им невладеют.
Не следует спрашивать профессионального совета у врача или юриста, которого случайно встретили в гостях, на улице или в транспорте.
Некрасиво постоянно жаловаться на неудачи, на большой нос или кривые ноги.Может быть, ваш собеседник никогда этого не отмечал.
Редко привлекает к себе симпатии человек, повествующий в обществе о своих успехах, высоких качествах, талантах
Мәтін бойынша тапсырмалар

А) 1. Мәтіндегі сөйлеу әдептілігіне байланысты айтылған ойға назар аударыңыз. Әдеп ұғымдарын жан-жақты мағынасын ашыңыз.

2.Мәдениетті адам деп кімді айтамыз?

3.Қоғамдық орындарда адам өзін қалай ұстау керек?

4.Өз ісіңіздегі сәтсіздіктер, бойыңыздағы кемшіліктер туралы басқаларға айтып шағымдануыңыз дұрыс па?


  1. «Бетің қисық болса, айнаға өкпелеме» деген мәтелді қалай түсінесіз?

6.«Жамандар жақсымын деп айқайлайды, жақсылар жақсымын деп айта алмайды» деген мәнерлі сөзді өз сөзіңізбен түсіндіріп айтып беріңіз.

Ә) Төмендегі сөздерді айтылу нормасы бойынша жазыңыз.

Жұмысшы [жұмұшшұ] шекара

Түнгі [түнгү] іс жүргізу

Басшы келе қалды

Қол қою алып ал

Түйе алып бар

Көлге күш-жігер

Онға Қыз Жібек

Тонға Боз жорға

Тоны жүрек оты

Боз құнан қара ала
6-тапсырма. Сөздіктерді пайдаланып, мына сөздердің қазақ тіліндегі баламасын жазыңыз.
мәдениетті адам –

әріптестермен кездесу –

іс жүргізу –

іскерлік кездесу белгілеу –

жоспар құру –

кеңес беру –


7-тапсырма. Сөз тіркестерін пайдаланып, сөйлем құрастырыңыз.

Іскерлік кездесу, іскерлік тамақтану, сыйлық тапсыру, дөрекі сөйлеу, ойын толық аяқтау, сөйлеу ерекшеліктері, толық меңгеру, уақыт белгілеу, еңбек ету, ақыл-кеңестерін тыңдау, пікірімен санасу, кездесуге бармау, кешігіп бару.


8-тапсырма. Іс сөзімен туынды сөздер қатарын жасаңыз.

Үлгі: Іскер, ...
9-тапсырма. Сөз тіркестерін дұрыс құрастырыңыз.

Үлгі: 1. Қызмет бабындағы мәселелерді талқылау.

  1. мәселелерді, бабындағы, қызмет, талқылау

  2. байланыс, іскерлік, орнату.

  3. қызметкерлер, елшілік, болған, қызметтерде.

  4. серіктеспен, қол, іскерлік,алысу.

  5. жоғары,көріну, мәдениеттіліктің, деңгейінен

  6. сауатты, білу, ойыңызды,жеткізе

  7. еркін, өзін, ұстау


10-тапсырма. Сөздерді аударып, олардың жасалу жолына назар аударыңыз.

Іскерлік -

Жауапкершілік

Ынтымақтастық –

Алыпсатарлық –

Ұйымдастырушылық

Мемлекеттік –

Кішіпейілділік –

Серіктестік –

Қаржылық –

Делдалдық
11-тапсырма. Сөз тіркестерінің орысша-қазақша баламаларын жұптастырыңыз:

Деловая документация

Деловая поездка

Деловая репутация

Деловая этика

Деловая речь

Деловой разговор

Деловые бумаги

Деловой человек

Деловые отношения

Деловой подход к вопросу

Деловой контакт


Іскер адам

Іс қағаздары

Іскерлік қатынас

Іскерлік құжаттама

Іс жөнінде бару

Іскер адам

Іскерлік бедел

Іскерлік әдеп

Іс туралы әңгіме

Іскерлік байланыс

Іс қағаздар тілі





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет