Атырау облысы Қызылқоға ауданы Жасқайрат ауылы



жүктеу 112.45 Kb.
Дата29.04.2017
өлшемі112.45 Kb.


Атырау облысы

Қызылқоға ауданы

Жасқайрат ауылы

Ш.Т.Еркінов атындағы орта мектебі

мектепалды дайындық сыныбының тәрбиешісі

Изимова Гүлбаршын Кадірқызы
САУАТ АШУ САБАҒЫНДА ОЙЫН ЭЛЕМЕНТТЕРІН ПАЙДАЛАНУ
ЖОСПАР
І . КІРІСПЕ

Балаларды жан – жақты тәрбиелеудегі ойынның маңызы


ІІ . НЕГІЗГІ БӨЛІМ

2.1 Ойын түрлері және оның ерекшеліктері

2.2 Сауат ашу сабағында ойынның жаңа әдіс – тәсілдерін пайдалану

2.3 Сауат ашу және көрнекілік


ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ

Білім берудің басты құралы – ойын



САУАТ АШУ САБАҒЫНДА ОЙЫН ЭЛЕМЕНТТЕРІН ПАЙДАЛАНУ

Мектепке дайындық барысында балалар оқу ісіне машықтанбағандығын ескере отырып, бала мектепте оқудың жаңа жағдайларына еркін ене алатындай дайындық жасалуы тиіс. Оқу – тәрбие үрдісін жаңашылдықпен оқыту білім беру технологияларын оқу – тәрбие үрдісіне енгізе отырып жұмыс жүргізу балалардың ой – өрісін дамытуға мүмкіндік береді.

Егемен еліміздің бүгінгіден де нұрлы болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын күш тек білімде ғана. Қай елдің болмасын өсіп – өркендеуі, өркениетті дүниеде орын алуы оның ұлттық білім жүйесінінң деңгейіне, даму бағытына байланысты.Сондықтан, мектепте берілетін білім мазмұны, сапасы, оқыту әдіс – тәсілдері баланы күн сайын дамытып отыратын дәрежеде болуы керек. Балаларды оқытуда сабақтың түрлі типтерін тиімді пайдалану қажет. Жаңа педагогикалық әдіс – тәсілдердің ең тиімдісін сабаққа енгізу және үнемі түрлендіріп отыру.

Мектепте жүйелі түрде оқуға психологиялық даярлық мектепке дейінгі балалық шақтағы дамудың қорытынды нәтижесі болмақ. Оның алғы шарты – баланың мектеп жағдайына бейімделуі жүйелі оқуға кірісуіне жеткілікті болуы қажет. Мектепке дайындықтың маңызы бала бірінші сыныпқа келгенде бірден жалпы іс – әрекетке кірісіп, тәрбиеші қойған талаптар жүйесін қабылдайды. Олар сандарды ажыратады, дыбыстар, буындар туралы түсінігі болады, таңбаларды айырады, дәптердегі сызықтарды, қалам ұстау, түстерді ажырату дағдылары қалыптасады.

Мектепалды даярлық сыныбындағы тәрбие мектептегі сабақ үрдісімен мақсаттас болғанымен тұрпаты бөлек жұмыс.Мұндағы дидактикалық мақсаттар төте жолмен атқарылмайды. Олар ойын, серуен, әңгіме барысында жүзеге асады.Сондықтан, баланың психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, әр сабақты ойын арқылы өткізуді мақсат етіп қойдым.

Бүгінгі таңда республикамызда білім беру саласында жүргізіліп жатқан реформа бойынша балалардың мектепалды дайындығына қойылатын талаптардың жоғары дәрежеде болуы, келешекте балаларды бірінші сынып материалдарын үйлесімді меңгеруге дайындау болып табылады.

Сауат ашу мен жазуға арналған әліппе – дәптерде әр нұсқалы тапсырмалар балалардың ұсақ саусақ моторикасын дамытып, алғашқы оқу дағдысын қалыптастырады. Балалар дауысты, дауыссыз дыбыстарды , сөздің дыбыстық құрамын, дыбыстардың сөздегі орнын ажыратады.

Сауат ашуға дейінгі кезеңдегі қол жаттықтыру жұмыстары үзік сызықтармен берілген тапсырмаларды штрихтау, бояу және орындатудан басталады.Сауат ашу кезеңінде дыбыстардың баспа түрімен таныстырылып, ашық буындар мен сөздерді құрап оқуға үйретіледі.

Сондай – ақ, әріптерді үлгі бойынша жазып, буындар мен сөздерді, сөйлемдерді оқиды. Сауат ашудан кейінгі кезеңде сурет бойынша әңгіме құрастыру, логикалық, танымдық, модуль және ойын түрінде берілген тапсырмалар балалардың оқуға деген қызығушылықтарын тудырады.

Сауат ашу сабағында сөздегі дыбыстарды тыңдап, дыбыстарды талдауға белгілейтін шартты белгілермен танысады.

Дауысты дыбыстар – қызыл текшемен, дауыссыз дыбыстар – көк текшемен. Дауысты дыбыстардың ерекшелігі - созылып айтылуында. Дыбыстардың сөздің басында, аяғында кеуіне ажыратуға мән беріледі. Сөз бен сөйлемді ажыратады. Оқу құралдары туралы мағұлмат алып, оларды күтіп ұстауды үйренеді. Партада дұрыс отыруды, қалам, карандашты дұрыс пайдалануды меңгереді.

Іс – тәжірибе барысында, әсіресе сауат ашу сабағында ойын әдісін жиі қолданамын. Мысалы: әріптерді есте сақтау мақсатында өтілген әріптер бойынша әртүрлі аңдар, ойыншықтар құрап, олардың ішінен әріптерді табу әрекетін ұсынамын.






  • Көзі - О

  • Қасы - С

  • Мұрны - Ш

  • Денесі - А


Ш










  • Буындарды, сөздерді оқуға үйрету үшін геометриялық пішіндер арқылы оқу


Т Л М А Н




А А А А Ш А

Сурет бойынша дыбыстық талдау жасау – сауатты жазудың баспалдағы. Сондықтан, сөздерді буынға бөліп, әрбір атаудың астындағы текшелерді бояйды.




















Қ а л ам



Қ ұ р б а қ а Қ а р б ы з













































  • Әріптерді жазудың қызықты түрлі нүктелерді қосу арқылы әріп шығару.

1. Әтеш бидайды теріп жеу үшін қалай жүру керек ?

2. Торғайға шашылған бидай дәнін теруге көмектес !




3. Қоян сәбізді алуға бақшаға қалай барады ?






  • Суреттегі заттарды ата. [ Ш ] дыбысы болса, онда астына Ш әрпін жаз








Балаларға жұмбақ, өлеңдер, жаңылтпаштар жаттатып, тез жаттау үшін өлең жолындағы зат есімдердің суретін тақтаға іліп тірек сигналдарын пайдаланамын.

Мысалы:

Алтын ,сары, қызыл, көк,

Алуан – алуан жапырақ.

Күзгі бақта күлімдеп,

Көз тартады атырап
Күз сурет пайдаланылып, көрсетіледі. Ойынға жақсы қатысқан балалар жұлдызшамен мадақталып отырады.



Ойын элементтерінен байқағаным, балалардың белсенді іс – әрекетін дамытады, жүйелі ойлау дағдысы қалыптасады, ізденуге деген қызығушылығы артады.

Мектепалды дайындық сыныбында оқыту мен тәрбиенің тамыры тереңде. Ол тәрбиеші – мұғалімнен іскерлікті күтеді. Сол кезде ғана жас ұрпағымыз үшін бұл істің берері мол.

Осы бағыттың бір көрінісі ретінде мектепалды дайындық сыныбында сауат ашу сабағынан өткізген «Э дыбысы мен әрпі» атты өткен көрнекі ашық сабағымды ұсынамын.



Тақырыбы: Э дыбысы мен әрпі

Мақсаты: Э дыбысы және оның әріп таңбасымен таныстыра

отырып, сөз, сөйлем ойлап табуына көңіл бөлу.



Дамытушылығы: Сөздік қорын, ойлау қабілетін, айнала қоршаған

ортаға көзқарасын, байланыстырып сөйлеуін дамыту.



Тәрбиелілігі: Ұқыпты таза жазуға, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

Түрі: Жаңа сабақты меңгерту

Әдісі: Көрнекілік, түсіндіру , сұрақ-жауап

Пәнаралық байланыс: айналаны қоршаған орта, бейнелеу, тіл дамыту,

Педагогикалық технология: сын тұрғысынан ойлауды дамыту

Қолданылған технология: ой қозғау, топтастыру

Көрнекілігі: суреттер, текшелер, дидактикалық материалдар,

әліппе-дәптер



Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру

Үлкенге де сіз,

Кішіге де сіз

Сәлем бердік сіздерге

Ізетпенен біз

ІІ.Өткен сабақты пысықтау «Ой қозғау» әдісі

Балалар жылдың қазір қай мезгілі? /Көктем/





Көктем хабаршысы қандай құс ?



Бұл құс маңғазданып,қанаттарын керіп жүреді,тұмсығымен жерден құрт

- құмырсқа теріп жейді.


  • Бүгін аптаның нешінші күні?

  • Үшінші

  • Үшінші күнді қалай атайтын едік?

  • Сәрсенбі

  • Ендеше, балалар сәрсенбі күні қандай сабақ болатын еді?

  • Сауат ашу

дыбыстар өзі неше топқа бөлінеді?

  • Екі топқа дауысты, дауыссыз.

  • Қандай текшемен белгілейтін едік?

  • Дауысты - қызыл, дауыссыз - көк

(Балалар текшелерін көтереді. )

  • В, Ф дыбыстары дауысты ма? Дауыссыз ба?

  • Дауыссыз (көк текше көтеріледі)


Ф

О

Н

Т

А

Н


В



А

Г

О

Н



  1. Неше дыбыс бар ?

  2. Неше әріп бар ?

  3. Дауысты дыбыс нешеу ?

  4. Дауыссыз дыбыс нешеу ?

ІІІ. Жаңа сабақ «Ой шақыру»

  • Жаңа сабақ жұмбақ шешу арқылы баяндалады.

Жер қатпарын қашайды,

Тау да, сай да жасайды

Қыршылдатып тістерін

Топырақты асайды /Экскаватор/



  • Міне, балалар бүгінгі сабақта Э дыбысымен танысамыз.

Э дыбысы - дауысты дыбыс.

Экскаватор сөзінде неше буын бар?





Экс



- ка


- ва


-тор


ІV. Әліппе - дәптермен жұмыс

Экскаватор - жерден топырақты қазады,оны машинаға тиейді.

Құдықта қазады. Ауыл шаруашылығы үшін өте пайдалы трактордың бір

түрі.

Экран – теледидар экраны; Электр-ток көзінен келетін жарық



  • Енді осы сөздерді текшелермен буынға бөлейік

  • Э – кран ; Э –лектр

  • Э дыбысына байланысты кісі аттарын білеміз бе?

  • Эльмира,Эльвира, Эленора

  • Э дыбысы сөздің басында, сөздің ортасында кездеседі. Э дыбысы қазақ тілінің төл сөздерінде кездеспейді. Орыс тілінен енген сөздерде ғана айтылады


V. Сергіту сәті

«Көктем» әні

Келді көктем далаға,

Келді сұлу шағала

Аспандағы ақ құстар

Ауылымды арала




VІ. Шығармашылық жұмыс

«Галлереяны шарлау»

І – топ экран суретін салу

ІІ- топ экран сөзіне сөйлем құрау

ІІІ- топ экран сөзіне дыбыстық талдау жасау



VІІ. Ойын: «Кім шапшаң»

Шарты: экранда жазылған сөздерді оқы, э дыбысын ажырат





VІІІ. Әліпбимен жұмыс

Әліпбидің кез-келген әріпті көрсетеді.Атын атайды, сөз ойлайды, буынға бөледі

ІХ. Қорытындылау

  • Қандай дыбыспен таныстық?

Х.Мадақтау /жұлдызшамен мадақтау/

Ойын көп жоспарлы, күрделі педагогикалық процесс болғандықтан мектепке дейінгі жастағы балаларды оқытудағы ойындық әдіс болып табылады. Оқыту формасы балаларды жан-жақты тәрбиелеудегі негізгі құрал болып есептеледі.

Ойын үстінде бала өзін еркін ұстайды. Ал еркіндік дегеніміз - барлық дамудың баспалдағы. Сондай-ақ ойын баланың болашақ өміріне есік ашып, оның іздемпаздық, тап-қырлық қабілетін оятады. Ойын ережелерге сүйенеді, ережелер әр баланың ойында не істеу керектігін, қалай істеу керектігін, мақсатқа жетудің жолдарын көрсетеді және ақыл-ой қабілеттерін дамытады, әсіресе, өзін-өзі ұстауға, өздерінің мінез-құлықтарын қадағалауға үйренеді. Сонымен бірге, психологиялық жағдайларын жақсартады: көңіл аударғыштығын, байқағыштығын және мейірімділікке, кішіпейілділікке үйретеді.Осы тұрғыда баланың байқағыштық, зерттеп-салыстыру, сезім қабілетін дамытуға, баланың заттарды белгілері бойынша тану, түйсіну қабілетін ұштап қана қоймай, сонымен қатар сөздік қорын молайтуда дидактикалық ойындардың орны ерекше болып табылады.

 Тәрбиеші ретінде, оқу процесі барысында, өзім де балалардың жас ерекшеліктеріне байланысты ойындар іріктеймін, сондай-ақ тапсырмалар арқылы балалардың білімін тереңдете түсемін және ойлауын, зейінін, есте сақтауын дамытуға көмектесемін.

  Ойынның қандай да бір түрін қолдану үшін үлкен педагогикалық шеберлік қажет. Ойынды таңдап алған соң, ойынның көмегімен қандай тапсырманы орындайтынын анықтаймын және ойынды өткізу үшін алдын - ала дайындаламын, сонымен қатар балаларға ойын түсінікті, анық, жас ерекшеліктеріне сай болуы тиіс. Мінез - құлықты тәрбиелеуде де ойынның рөлі маңызды болып есептеледі.

Қорытындылай келе, сабақта ойын түрлерін пайдалану сабақ түрлерімен әдістерін жетілдіру жолындағы ізденістердің маңызды бір бөлігі. Ойынмен ұйымдастырылған сабақ балаларға көңілді , жеңіл келеді. Баланың ойын жетілдіріп, сабаққа қызығушылығын арта түседі. Демек, ойын деген аты ғана, ал шынында да ол – сабақтың, еңбектің жиынтығы.

 Ойын - баланың жан серігі. Баланың рухани жетілуі мен табиғи өсуінің, денесінің дамуы мен ой дүниесінің өркен жаюы ойынға тікелей тәуелді деп есептеймін.



ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ


  1. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, ҚР МЖМБС 1.001 – 2009,Астана

  2. Оқу бағдарламасы 5 – 7 жастағы балаларды оқыту мен тәрбиелеу -Семей, 1999

  3. Әмірова Ә.С Сауат ашу және жазу. Әдістемелік құрал. - Алматы,

«Алматы кітап», 2006, 3 – 4 бет

  1. Б.Баймұратова. Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту -Алматы : Рауан, 1991

  2. Тілашар,2008 / 3 бет

  3. «Мектепалды даярлық» журналы, №5.2007 / 8 бет

  4. «Отбасы, балабақша» журналы, 2003 / 9-10 бет

  5. Никитин Б.П. Дамытушы ойындар. – М., 1994.

  6. Игенбаева Б, Ерекешова К, Шырынбаева Г Ойнаймыз, ойлаймыз,

оқимыз,жазамыз - Алматы, 2009

  1. «Ойын әрекеті арқылы белсенділікке баулу». Петров А.В. 2001.





Достарыңызбен бөлісу:


©melimde.com 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет